Սուքիասյան, Ռոբերտ Ռաֆիկի

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարբեր բնակլիմայական գոտիներում բնակվող դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունների սոցիալ-հիգիենիկ ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-տնտեսական նոր պայմանների ազդեցության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում երեխաների և դեռահասների աճի ու զարգացման հիմնական ցուցանիշների գնահատումն է՝ հաշվի առնելով բնակության վայրի բնական, կլիմայական, կենցաղային և սոցիալական պայմանների բազմազանությունը։ Դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են բարձրությունը ծովի մակարդակից, ջերմաստիճանային պայմանները, բնակավայրի բնույթը, սննդային միջավայրը, ֆիզիկական ակտիվության հնարավորությունները և ընտանիքների սոցիալ-կենցաղային պայմանները փոխկապակցվել դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման ընդհանուր պատկերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մարդաչափական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների համեմատական գնահատմանը տարբեր տարիքային խմբերում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել զարգացման տարածքային առանձնահատկություններն ու հնարավոր տարբերությունները։ Սոցիալ-հիգիենիկ մոտեցման շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև ընտանիքի կենսապայմանները, կրթական միջավայրի կազմակերպումը, օրվա ռեժիմը, սնուցման ընդհանուր բնույթը և շարժողական ակտիվությունը՝ որպես աճի ու զարգացման վրա ներգործող փոխկապակցված գործոններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դպրոցական միջավայրի հիգիենիկ պայմանների գնահատումը, քանի որ ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, հանգստի կազմակերպումը և կրթական տարածքի ընդհանուր պայմանները կարող են նշանակություն ունենալ երեխաների բարեկեցության համար։ Տնտեսավարման փոփոխվող պայմանները դիտարկվում են որպես ավելի լայն սոցիալական միջավայրի մաս, որի շրջանակում կարող են վերափոխվել ընտանիքների կենսամակարդակը, սննդի և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը, բնակավայրերի ենթակառուցվածքները և երեխաների առօրյա կենսակերպը։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է տարբեր գործոնների համալիր դիտարկումը՝ խուսափելով ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները միայն մեկ պատճառային գործոնով բացատրելուց։ Տարբեր բնակլիմայական գոտիների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարածաշրջանային առանձնահատկությունները և ձևավորելու դպրոցականների առողջության պահպանման ու կրթական միջավայրի բարելավման վերաբերյալ գիտականորեն հիմնավորված ընդհանուր պատկերացումներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երեխաների և դեռահասների հիգիենայի, հանրային առողջության, ֆիզիկական զարգացման և սոցիալական միջավայրի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով դպրոցական տարիքի բնակչության զարգացման պայմանների ավելի ամբողջական գնահատմանը։