Տեր-Աբրահամյան, Հովհաննես

Лингвистика

Աշխատությունը նախատեսված է ռուսաց լեզուն սովորել ցանկացող ընթերցողների համար՝ առաջարկելով լեզվական գիտելիքներին ծանոթանալու մատչելի և համակարգված մոտեցում։ Վերնագրում ընդգծված «բանալի» հասկացությունը մատնանշում է ուսուցման այնպիսի միջոցի գաղափարը, որը պետք է օգնի սովորողին հասկանալու լեզվի հիմնական սկզբունքները և աստիճանաբար ձեռք բերելու ինքնուրույն գործածության համար անհրաժեշտ հմտություններ։ Նման ձեռնարկները սովորաբար կարևորում են լեզվի քերականական կառուցվածքի, բառապաշարի, նախադասության կազմության և ճիշտ արտահայտվելու հիմնական կանոնների յուրացումը։ Ռուսաց լեզվի ուսուցումը հայալեզու ընթերցողների համար պատմականորեն կարևոր նշանակություն է ունեցել կրթության, վարչական ու հասարակական հաղորդակցության և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերի միջև կապերի հաստատման տեսանկյունից։ Հատկապես XIX դարում լեզուների ուսուցման գործնական ձեռնարկները նպաստում էին գրագիտության տարածմանը և սովորողների՝ այլալեզու գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այսպիսի գրքի հիմնական արժեքը լեզվական նյութը հասկանալի ձևով ներկայացնելու և սովորողի համար ուսուցման գործընթացը հեշտացնելու ձգտումն է։ Այն կարող էր ծառայել ինչպես ինքնուրույն սովորելու, այնպես էլ ուսուցչի օգնությամբ դասավանդման ընթացքում օգտագործելու նպատակին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ռուսաց լեզվի ուսուցման պատմությամբ, հայալեզու կրթական գրականությամբ և օտար լեզուների դասավանդման մեթոդների զարգացմամբ զբաղվողների համար։ Այն նաև արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական պահանջները, երբ լեզվական գիտելիքները դիտվում էին որպես անձնական առաջընթացի, կրթական հնարավորությունների և հասարակական հաղորդակցության կարևոր միջոց։

Литература

«Ժլատը» վերնագրով հրատարակությունը մատնանշում է մարդկային բնավորության այնպիսի գիծ, ինչպիսին է ժլատությունը՝ նյութական միջոցները ծախսելու կամ ուրիշների հետ կիսելու մշտական դժկամությունը։ Ժլատությունը գրականության մեջ հաճախ ներկայացվում է որպես արատ, որը կարող է խաթարել մարդկային հարաբերությունները, սահմանափակել բարեգործությունը և նյութական շահը վեր դասել բարոյական արժեքներից։ Այս թեմայով ստեղծագործությունները սովորաբար բացահայտում են այն հակասությունը, երբ հարստություն կամ ունեցվածք կուտակելու ձգտումը դառնում է մարդու վարքի հիմնական շարժիչ ուժը՝ խոչընդոտելով առատաձեռնությանը, կարեկցանքին և հասարակական պատասխանատվությանը։ Ժլատ կերպարը կարող է ծառայել նաև երգիծական պատկերման միջոց՝ ընթերցողին ցույց տալով չափազանց խնայողության, կասկածամտության և սեփական շահին կառչած լինելու ծիծաղելի կամ վնասակար հետևանքները։ Բարոյախոսական գրականության մեջ նման կերպարների ներկայացումը հաճախ նպատակ ունի խրախուսելու չափավորությունը, ողջամիտ վերաբերմունքը նյութական բարիքների նկատմամբ և մարդկանց միջև փոխօգնությունը։ Վերնագրից ելնելով՝ հրատարակությունը կարելի է կապել ժլատության թեմայի գեղարվեստական կամ բարոյախոսական մշակման հետ, սակայն առանց ստեղծագործության բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա սյուժեն կամ ժանրային ճշգրիտ պատկանելությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության, բարոյական թեմաների և մարդկային բնավորության գեղարվեստական պատկերման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։