Թորոսյան, Սարգիս Լյովայի

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ընտրական համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքական և իրավական գործընթացների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են անկախ Հայաստանի ընտրական համակարգի ձևավորման հիմնական փուլերը, դրա ինստիտուցիոնալ զարգացումը, ընտրական օրենսդրության փոփոխությունները և ընտրությունների կազմակերպման ու անցկացման մեխանիզմների վերափոխումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրական համակարգի նշանակությանը ժողովրդավարական կառավարման, քաղաքական իշխանության ձևավորման, քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության և հանրային վստահության ապահովման գործում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ընտրական համակարգի հիմնական բաղադրիչները՝ ընտրական իրավունքի սկզբունքները, ընտրական գործընթացի կազմակերպումը, ընտրական մարմինների գործունեությունը, թեկնածուների և քաղաքական ուժերի մասնակցությունը, ընտրողների գրանցումն ու քվեարկության կազմակերպումը, ինչպես նաև ընտրությունների արդյունքների ամփոփման և բողոքարկման մեխանիզմները։ Քննարկվում են Հայաստանի ընտրական համակարգի զարգացման ընթացքում առաջացած հիմնական խնդիրները՝ ընտրական գործընթացների թափանցիկության և վերահսկելիության ապահովում, ընտրողների ազատ կամարտահայտության պաշտպանություն, վարչական ռեսուրսի հնարավոր չարաշահման կանխարգելում, քաղաքական մրցակցության հավասար պայմանների ստեղծում և ընտրական գործընթացների նկատմամբ հասարակական վստահության բարձրացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընտրական օրենսդրության և քաղաքական իրականության փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են իրավական փոփոխությունները և քաղաքական միջավայրը փոխադարձաբար ազդում ընտրական համակարգի զարգացման վրա։ Կարևորվում է ընտրական վարչարարության արդյունավետությունը, ընտրական հանձնաժողովների մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, ընտրական վեճերի լուծման ընթացակարգերի կատարելագործումը և ընտրական գործընթացներում ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտրական համակարգի լեգիտիմության և հանրային վստահության խնդրին, քանի որ ընտրությունների նկատմամբ վստահությունը ժողովրդավարական կառավարման կայունության կարևոր նախապայմաններից է։ Աշխատության շրջանակում կարող են ներկայացվել նաև ընտրական համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ օրենսդրական կարգավորումների հստակեցում, ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացում, վերահսկողական մեխանիզմների ամրապնդում, քաղաքական մասնակցության ընդլայնում և ընտրողների իրազեկվածության բարձրացում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ընտրական գործընթացների կազմակերպիչների, քաղաքական հետազոտողների, լրագրողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։