Ընտրական համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Տեխնոլոգիա

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Քաջարանի մոլիբդենիտային խտանյութից գերմաքուր կապարի մոլիբդատի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Աշխատության կենտրոնում հանքային հումքի քիմիական վերամշակման և նպատակային բարձր մաքրության միացության ստացման խնդիրն է՝ հաշվի առնելով исходային հումքի բաղադրությունը, խառնուրդների բնույթը և տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մոլիբդենիտային խտանյութի բաղադրությունը, դրա նախնական մշակման հնարավոր եղանակները և մոլիբդենի առանձնացման ու հետագա քիմիական փոխակերպումների ընթացքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել ուղեկցող տարրերի և անցանկալի խառնուրդների պարունակությունը և ստանալ բարձր մաքրության վերջնական արտադրանք։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կապարի մոլիբդատի սինթեզի պայմանների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ռեակցիայի բաղադրիչների հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը, միջավայրի բնույթը, գործընթացի տևողությունը և այլ տեխնոլոգիական պարամետրեր։ Ստացված նյութի հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մշակված տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը և ստացված արտադրանքի մաքրության ու կառուցվածքային բնութագրերի համապատասխանությունը նախատեսված պահանջներին։ Քննարկվում են նաև տեխնոլոգիական գործընթացի առանձին փուլերի օպտիմալացման, նյութերի կորստի նվազեցման և արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հանքահումքի համալիր վերամշակման տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ հնարավորություն է տալիս տեղական հումքից ստանալ բարձր ավելացված արժեք ունեցող նյութ և առավել արդյունավետ օգտագործել հանքային ռեսուրսները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մոլիբդեն պարունակող հանքանյութերի և խտանյութերի քիմիական վերամշակման, բարձր մաքրության մոլիբդենային միացությունների ստացման և համապատասխան նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, մետալուրգներին, քիմիական տեխնոլոգներին, հանքահումքի վերամշակման մասնագետներին, նյութագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Տիրան Չրաքյանի (Ինտրա) կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա անհատական մտավոր ուղին, գրական-էսսեիստական մտածողության առանձնահատկությունները և արևմտահայ մշակութային միջավայրում ունեցած դերը։ Վերլուծվում են նրա էսսեների, հրապարակախոսական նյութերի և գրական փորձարարական գործերի գաղափարական ու գեղարվեստական շերտերը՝ ընդգծելով փիլիսոփայական մտքի, էսթետիկական որոնումների և ինքնատիպ լեզվաոճական արտահայտչաձևերի միահյուսումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Չրաքյանի աշխարհայացքային համակարգին, մարդու ներաշխարհի և արվեստի փոխհարաբերության մեկնաբանությանը, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների կապին ժամանակի եվրոպական և արևելյան ինտելեկտուալ հոսանքների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Ինտրայի ստեղծագործական ժառանգության, նրա մտավոր ազդեցության և արևմտահայ գրականության մեջ ունեցած յուրահատուկ տեղի մասին։

Այլ առարկաներ

Այս մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է շրջանային գրադարանի՝ որպես մեթոդական աշխատանքի կենտրոնի դերին և գործառույթներին՝ դիտարկելով այն որպես տեղական գրադարանային համակարգի կազմակերպչական, խորհրդատվական և ուսումնական առանցք։ Նյութում ներկայացվում են մեթոդական աշխատանքի հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ գրադարանային գործընթացների համակարգումը, աշխատակիցների մասնագիտական վերապատրաստումը, ընթերցողների սպասարկման ձևերի կատարելագործումը և առաջավոր փորձի տարածումը տարածաշրջանի գրադարանների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջանային գրադարանի կողմից իրականացվող վերահսկողության և խորհրդատվության մեխանիզմներին, որոնք նպաստում են միասնական գրադարանային քաղաքականության ձևավորմանը և աշխատանքի որակի բարձրացմանը։ Քննարկվում են նաև պլանավորման, հաշվետվության և վերլուծական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել գրադարանների արդյունավետությունը և բացահայտել զարգացման ուղղությունները։ Ձեռնարկը ընդգծում է, որ շրջանային գրադարանը պետք է հանդես գա որպես մեթոդական աջակցության կենտրոն՝ ապահովելով փորձի փոխանակում, մասնագիտական աճ և գրադարանային ծառայությունների շարունակական կատարելագործում ամբողջ տարածաշրջանում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլիպտիկ հավասարումների վերջավոր տարրերի մոտարկումների համար հանրահաշվական բազմացանցային վերապայմանավորիչների կառուցման և կիրառման տեսական ու հաշվողական խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մեծ չափի գծային հանրահաշվական համակարգերի արդյունավետ լուծման խնդիրը, որոնք առաջանում են մասնակի ածանցյալներով էլիպտիկ հավասարումների վերջավոր տարրերի մեթոդով դիսկրետացման արդյունքում։ Նման համակարգերում անհայտների մեծ քանակը և մատրիցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարող են զգալիորեն բարդացնել թվային լուծումը, ուստի աշխատանքը կարևորում է բազմացանցային մոտեցումների կիրառումը՝ հաշվարկային ծախսերը նվազեցնելու և լուծման գործընթացը արագացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են հանրահաշվական բազմացանցային մեթոդների կառուցման հիմնական սկզբունքները, ցանցերի հիերարխիկ կառուցվածքի ձևավորման եղանակները, կոպտացման և մանրացման օպերատորների ընտրության հարցերը, ինչպես նաև տարբեր մակարդակներում սխալների նվազեցման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերապայմանավորիչների կառուցմանը, որոնք կարող են օգտագործվել կռիլովյան տիպի կրկնողական մեթոդների արագացման համար և նպաստել մեծ գծային համակարգերի ավելի արդյունավետ լուծմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վերջավոր տարրերի մատրիցների կառուցվածքի, ցանցի որակի և հավասարման գործակիցների ազդեցությունը բազմացանցային ալգորիթմների աշխատանքի վրա։ Տեսական դրույթները լրացվում են հաշվողական փորձերով, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել առաջարկվող մեթոդների զուգամիտության արագությունը, հաշվարկային բարդությունը, հիշողության պահանջները և տարբեր խնդիրների նկատմամբ կայունությունը։ Կարևոր է նաև հանրահաշվական մոտեցման առավելությունը, որի դեպքում բազմացանցային կառուցվածքը կարող է ձևավորվել դիսկրետ համակարգի մատրիցային տեղեկատվության հիման վրա՝ առանց երկրաչափական ցանցի ամբողջական կառուցվածքի ուղղակի օգտագործման։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1921-1965 թվականների ընթացքում հայրենադարձության գործընթացների և հայ քաղաքական կուսակցությունների դիրքորոշումների, գործունեության ու ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հայրենադարձության կազմակերպման պատմական, քաղաքական և հասարակական պայմանները, ինչպես նաև այն դերակատարությունը, որն ունեցել են հայկական քաղաքական ուժերը հայրենադարձության գաղափարի ձևավորման, տարածման և իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր կուսակցությունների մոտեցումները Հայաստանի, Սփյուռքի և հայրենադարձության հարցերի վերաբերյալ՝ ուսումնասիրելով նրանց ծրագրերը, քաղաքական դիրքորոշումները և փոխհարաբերությունները ժամանակաշրջանի պետական ու հասարակական կառույցների հետ։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև Սփյուռքի հայկական համայնքների արձագանքներին, հայրենադարձների ներգաղթի կազմակերպչական խնդիրներին, ինչպես նաև այդ գործընթացի սոցիալ-քաղաքական հետևանքներին Հայաստանի և հայության կյանքում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, սփյուռքյան քաղաքական գործընթացների և հայրենադարձության պատմական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, սփյուռքագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց պատմության ու ազգային քաղաքական շարժումների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Курс дифференциального и интегрального исчисления. Том 1 աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի դասական հիմնարար ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական անալիզի առաջին մասի հիմունքները՝ ընդգրկելով սահմանների, շարունակականության, ածանցյալների և ինտեգրալների հիմնական գաղափարներն ու դրանց հատկությունները, այն բացատրում է մեկ փոփոխականի ֆունկցիաների վարքագիծը, դիֆերենցման կանոնները, միջին արժեքի թեորեմները և Տեյլորի շարքերը, ինչպես նաև որոշակի և անորոշ ինտեգրալների հաշվարկման մեթոդները և դրանց երկրաչափական ու ֆիզիկական մեկնաբանությունները, գիրքը միաժամանակ ներկայացնում է խիստ մաթեմատիկական ապացույցներ և բազմաթիվ օրինակներ ու վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել անալիտիկ մտածողություն և պատրաստում են հետագա խորացված ուսումնասիրությունների՝ բազմաչափ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում, ինչը այն դարձնում է կարևոր հիմք ինժեներական և բնական գիտությունների ուսանողների համար։