Ընտրական համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ՀՀ արտաքին պետական պարտքի սոցիալական հիմնախնդիրների վերլուծությանը՝ ընդգծելով այն ազդեցությունները, որոնք արտաքին պարտքի կուտակումն ու սպասարկումը ունեն երկրի սոցիալական ոլորտների զարգացման, բնակչության բարեկեցության և պետական քաղաքականության առաջնահերթությունների վրա։ Դիտարկվում է արտաքին պարտքի կառուցվածքը, դրա աղբյուրները՝ միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններ, երկկողմ և բազմակողմ վարկային համաձայնագրեր, ինչպես նաև դրանց օգտագործման հիմնական ուղղությունները՝ ենթակառուցվածքներ, բյուջետային դեֆիցիտի ֆինանսավորում, սոցիալական և տնտեսական ծրագրեր։ Աշխատանքում վերլուծվում է պարտքի սպասարկման բեռի ազդեցությունը պետական բյուջեի վրա՝ մասնավորապես այն հանգամանքը, որ տոկոսավճարներն ու հիմնական պարտքի մարումները կարող են սահմանափակել սոցիալական ոլորտների՝ առողջապահության, կրթության և սոցիալական ապահովության ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական անհավասարության խորացման ռիսկերին, որոնք կարող են առաջանալ պետական ծախսերի կառուցվածքի փոփոխության հետևանքով, երբ պարտքի սպասարկումը դառնում է առաջնահերթություն սոցիալական ներդրումների նկատմամբ։ Քննարկվում են նաև արտաքին պարտքի արդյունավետ կառավարման խնդիրները՝ ներառյալ պարտքի կայունության ցուցանիշները, փոխարժեքային ռիսկերը և ֆինանսական շուկաների տատանումների ազդեցությունը։ Վերլուծվում են նաև այն քաղաքականության ուղղությունները, որոնք կարող են նվազեցնել սոցիալական բացասական հետևանքները՝ հարկաբյուջետային կարգապահության ամրապնդում, արդյունավետ ծախսերի կառավարում, տնտեսական աճի խթանում և պարտքի նպատակային օգտագործման վերահսկողություն։ Ընդգծվում է, որ արտաքին պետական պարտքի սոցիալական ազդեցությունը պետք է դիտարկվի ոչ միայն ֆինանսական, այլ նաև երկարաժամկետ զարգացման և հասարակական կայունության համատեքստում։

Сельское хозяйство

Գիրքը ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների հիմնական խմբերը՝ բակտերիաներ, սնկեր, ակտինոմիցետներ և վիրուսներ, ինչպես նաև դրանց կենսաքիմիական ակտիվությունը և փոխազդեցությունը հողի, բույսերի և շրջակա միջավայրի հետ։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ազոտի, ֆոսֆորի և այլ կենսական տարրերի շրջապտույտներում միկրոօրգանիզմների մասնակցությունը, հողի միկրոֆլորայի դերը բերրիության բարձրացման գործում, ինչպես նաև կենսապարարտանյութերի և բիոպաշտպանական միջոցների կիրառման գիտական հիմքերը։ Աշխատությունում ընդգծվում են նաև գյուղատնտեսական արտադրության մեջ միկրոբիոլոգիական գործընթացների կառավարման մեթոդները, հիվանդությունների հարուցիչների կենսաբանական վերահսկման հնարավորությունները և էկոլոգիապես անվտանգ տեխնոլոգիաների կիրառման նշանակությունը։ Գիրքը նախատեսված է ագրոնոմիայի, կենսաբանության, էկոլոգիայի և գյուղատնտեսական մասնագիտությունների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար գիտական և գործնական ուղեցույց գյուղատնտեսական միկրոբիոլոգիայի ոլորտում։

Политология

Ուժեղ ներգործություն ունեցող թունավոր նյութերի արտանետմամբ վթարների հետևանքների գնահատումն ու վերացումը կարևոր խնդիր է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության ոլորտում։ Նման վթարները կարող են առաջանալ քիմիական գործարաններում, արդյունաբերական ձեռնարկություններում, պահեստներում կամ վտանգավոր նյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների վթարների ժամանակ։ Թունավոր նյութերի արտանետումը մեծ վտանգ է ներկայացնում մարդու կյանքի, առողջության, շրջակա միջավայրի և տնտեսության համար, քանի որ այդ նյութերը կարող են արագ տարածվել օդում, ջրում և հողում՝ առաջացնելով զանգվածային թունավորումներ և երկարաժամկետ էկոլոգիական վնասներ։ Վթարների հետևանքների գնահատումը ներառում է արտանետված նյութի տեսակի, քանակի, տարածման ուղղության և վտանգավորության աստիճանի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բնակչության և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության որոշումը։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն մասնագետների արագ արձագանքը, տեխնիկական միջոցների կիրառումը և ժամանակակից կանխատեսման համակարգերը, որոնք օգնում են գնահատել վտանգի տարածման սահմանները և հնարավոր ռիսկերը։ Վթարի հետևանքների վերացման հիմնական նպատակն է նվազեցնել մարդկային կորուստները, կանխել թունավոր նյութերի հետագա տարածումը և վերականգնել անվտանգ պայմանները։ Այդ նպատակով իրականացվում են տարհանում, բնակչության իրազեկում, պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում, տարածքի մեկուսացում և վնասակար նյութերի չեզոքացում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բժշկական օգնության կազմակերպումը, քանի որ թունավոր նյութերի ազդեցությունը կարող է առաջացնել շնչառական խնդիրներ, այրվածքներ, թունավորումներ և այլ ծանր հետևանքներ։ Նման իրավիճակներում անհրաժեշտ է համակարգված համագործակցություն փրկարար ծառայությունների, բժշկական հաստատությունների, ոստիկանության և տեղական կառավարման մարմինների միջև։ Բացի անմիջական վտանգից, քիմիական վթարները կարող են ունենալ նաև երկարաժամկետ ազդեցություն բնության և մարդկանց կյանքի վրա՝ վնասելով ջրային պաշարները, հողը և կենդանական աշխարհը։ Այդ պատճառով կարևոր է ոչ միայն հետևանքների արագ վերացումը, այլ նաև կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը, անվտանգության կանոնների պահպանումը և վտանգավոր նյութերի պահպանման ու տեղափոխման խիստ վերահսկողությունը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ անհամասեռ կիսահաղորդչային միջավայրերում էլեկտրոնային ալիքների ցրման տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում էլեկտրոնների ալիքային բնույթն է և այն երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ էլեկտրոնային ալիքները տարածվում են տարածականորեն ոչ միատարր հատկություններ ունեցող կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է կիսահաղորդչային միջավայրի կառուցվածքային և էլեկտրական անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների, ալիքների տարածման և ցրման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկչափ համակարգերի առանձնահատկություններին, որտեղ էլեկտրոնների շարժումը սահմանափակված է տարածության երկու չափումներով, ինչի հետևանքով կարող են ի հայտ գալ ցրման և քվանտային երևույթների յուրահատուկ օրինաչափություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային ալիքների ցրման հավանականությունը, ցրման ամպլիտուդը, անկյունային բաշխումը և տարբեր տեսակի անհամասեռությունների ազդեցությունը այդ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև նյութի ներքին պոտենցիալի, լիցքային կենտրոնների, կառուցվածքային խախտումների և այլ տեղային փոփոխությունների դերը էլեկտրոնների շարժման վրա։ Տեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնային ալիքների տարածումը և ցրումը ոչ միատարր կիսահաղորդչային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել քվանտային մեխանիկայի, ալիքների ցրման տեսության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մեթոդների վրա՝ բացահայտելու համար ցրման գործընթացների կախվածությունը նյութի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերից։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միջավայրի անհամասեռությունները համադրելի են էլեկտրոնային ալիքի երկարության հետ, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ ինտերֆերենցիոն, ռեզոնանսային և այլ քվանտային ազդեցություններ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև էլեկտրոնների շարժունակության և տրանսպորտային հատկությունների վրա ցրման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրոնային ալիքների ցրման առանձնահատկությունների իմացությունը կարևոր է միկրո- և նանոէլեկտրոնային սարքերի, երկչափ էլեկտրոնային համակարգերի, կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքների և քվանտային սարքավորումների ֆիզիկական հատկությունները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծմանը, որոնցում հնարավոր է վերահսկել էլեկտրոնների տարածումն ու տրանսպորտը՝ կառավարելով նյութի երկրաչափական և էլեկտրական անհամասեռությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է քվանտային ալիքների տեսությունը և կիսահաղորդչային միջավայրերի ֆիզիկան՝ բացահայտելու երկչափ անհամասեռ համակարգերում էլեկտրոնների ալիքային տարածման և ցրման օրինաչափությունները և դրանց հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների համար։

Лингвистика

Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերեն լեզվի ցավ, վնաս կամ տառապանք արտահայտող բայերի բառակազմական հիմքերի և իմաստային կառուցվածքների ճանաչողական վերլուծությանը՝ համադրական դիտարկմամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են այդ բայերի ձևաբանական կառուցվածքը, բառակազմական մեխանիզմները և իմաստային ընդլայնման ուղիները, ինչպես նաև դրանց ընկալման և կոնցեպտուալացման առանձնահատկությունները տարբեր լեզվամտածող համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցավի և վնասի գաղափարի լեզվական արտահայտման տարբեր ռազմավարություններին՝ ներառյալ փոխաբերական ընդհանրացումները, էմոցիոնալ ինտենսիվության աստիճանավորումը և գործողության ու վիճակի տարբերակումը երեք լեզուներում։ Քննարկվում են նաև թարգմանական համարժեքության խնդիրները և այն դեպքերը, երբ նույն իմաստային դաշտը տարբեր լեզուներում կառուցվում է տարբեր ձևաբանական և սեմանտիկ միջոցներով։ Աշխատությունը նպաստում է համադրական լեզվաբանության զարգացմանը՝ բացահայտելով լեզվի և մտածողության փոխկապակցվածության որոշ օրինաչափություններ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի տեսական հիմքերի, պատմական զարգացման և իրավական ամրագրման ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մարդու իրավունքների էության, դրանց դասակարգման, պետության և անհատի փոխհարաբերությունների, իրավունքների պաշտպանության իրավական երաշխիքների և հայկական պետականության տարբեր փուլերում իրավական մտածողության զարգացման վրա։ Մարդու իրավունքները դիտարկվում են որպես իրավական պետության և հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման հիմնարար սկզբունքներից մեկը, իսկ մարդու արժանապատվությունը՝ որպես հիմնական իրավունքների ու ազատությունների գաղափարական և իրավական հիմք։ Ուսումնասիրության տեսական հատվածում քննության են առնվում բնական և դրական իրավունքի վերաբերյալ մոտեցումները, մարդու իրավունքների համընդհանուր բնույթը, դրանց անօտարելիության, հավասարության և իրավական պաշտպանության սկզբունքները։ Կարևորվում է «մարդու իրավունքներ», «քաղաքացու իրավունքներ», «ազատություններ» և «իրավական երաշխիքներ» հասկացությունների հարաբերակցության պարզաբանումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում անձնական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային իրավունքների առանձնահատկություններին և դրանց փոխկապակցվածությանը։ Մարդու իրավունքների համակարգը ներկայացվում է որպես ամբողջություն, որի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ իրականացումը կախված է ինչպես օրենսդրական կարգավորումից, այնպես էլ համապատասխան պետական և հասարակական ինստիտուտների գործունեությունից։ Պատմական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է Հայաստանում մարդու ազատության, արժանապատվության, արդարության և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումը։ Դիտարկվում են հայկական իրավական և հասարակական մտքի տարբեր փուլերը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել անհատի իրավական կարգավիճակի, իշխանության սահմանափակման, արդարադատության և հասարակական պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Հին և միջնադարյան իրավական ավանդույթները կարող են քննության առնվել ոչ թե ժամանակակից մարդու իրավունքների համակարգի ուղղակի համարժեքների, այլ հետագա իրավական մշակույթի ձևավորման պատմական նախադրյալների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև նոր ժամանակաշրջանի հայ հասարակական-քաղաքական և իրավական միտքը, որի շրջանակում աստիճանաբար ավելի մեծ նշանակություն են ստացել անձի ազատության, իրավահավասարության, կրթության, սեփականության, հասարակական մասնակցության և իրավական պաշտպանության խնդիրները։ Առանձին տեղ է հատկացվում հայկական պետականության վերականգնման տարբեր փուլերին և մարդու իրավունքների իրավական կարգավիճակի փոփոխություններին։ Քննության է առնվում Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ժամանակաշրջանի պետական և իրավական համակարգի ձևավորումը, ինչպես նաև խորհրդային ժամանակաշրջանում իրավունքների և ազատությունների սահմանադրական ամրագրման ու դրանց իրականացման առանձնահատկությունները։ Խորհրդային իրավական համակարգը վերլուծվում է իր պատմական և ինստիտուցիոնալ միջավայրում՝ տարբերակելով իրավական փաստաթղթերում ամրագրված իրավունքներն ու դրանց գործնական իրականացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախ պետականության վերականգնումից հետո մարդու իրավունքների պաշտպանության նոր համակարգի ձևավորմանը։ Անկախ Հայաստանի իրավական զարգացման պայմաններում մարդու իրավունքների խնդիրը կապվում է ժողովրդավարական պետական համակարգի, սահմանադրական կարգի, իշխանությունների բաժանման, դատական պաշտպանության և միջազգային իրավական չափանիշների հետ։ 1995 թվականի Սահմանադրությունը և հետագա սահմանադրական փոփոխությունները կարևոր փուլեր են մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների իրավական կարգավորման զարգացման մեջ։ Ժամանակակից սահմանադրական համակարգում մարդը ճանաչվում է բարձրագույն արժեք, իսկ մարդու անօտարելի արժանապատվությունը՝ նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք։ Հանրային իշխանության համար դրանց հարգումն ու պաշտպանությունը սահմանվում են որպես պարտականություն։ Քննության են առնվում կյանքի, անձնական ազատության, ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, սեփականության, կրթության, կարծիքի արտահայտման, մտքի, խղճի և կրոնի ազատության, ազատ տեղաշարժի, միավորումների և այլ հիմնական իրավունքների իրավական հիմքերը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ որոշ իրավունքներ կարող են օրենքով սահմանված պայմաններում ենթարկվել սահմանափակումների։ Այդ համատեքստում կարևորվում են օրինականության, որոշակիության, անհրաժեշտության և համաչափության սկզբունքները, որոնք նախատեսված են անհատի իրավունքների նկատմամբ պետական միջամտությունը իրավական սահմաններում պահելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իրավունքների դատական պաշտպանության խնդրին։ Իրավունքների իրավական ամրագրումը լիարժեք նշանակություն է ստանում այն դեպքում, երբ անձն ունի դրանց խախտման դեպքում արդյունավետ պաշտպանության միջոցներից օգտվելու հնարավորություն։ Այդ պատճառով քննության են առնվում դատարանների, սահմանադրական արդարադատության և իրավական պաշտպանության այլ մեխանիզմների գործառույթները։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության, արդյունավետ իրավական պաշտպանության, իրավական որոշակիության և օրենքի առջև հավասարության սկզբունքները՝ որպես մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կարևոր տարրեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության մասնագիտացված պետական ինստիտուցիոնալ համակարգի ձևավորման քայլերը սկսվել են դեռևս 1990-ականներին, իսկ հետագա սահմանադրական զարգացումների արդյունքում Մարդու իրավունքների պաշտպանը ստացել է սահմանադրական կարգավիճակ։ Ուսումնասիրվում է այդ ինստիտուտի նշանակությունը պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության նկատմամբ մարդու իրավունքների պահպանման տեսանկյունից վերահսկողության, խախտված իրավունքների վերականգնմանը նպաստելու և օրենսդրության կատարելագործման հարցերում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներպետական և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունը։ Հայաստանի կողմից մարդու իրավունքներին վերաբերող միջազգային պայմանագրերի ընդունումը և համապատասխան միջազգային համակարգերին մասնակցությունը նպաստել են ազգային իրավական համակարգի զարգացմանը։ Ժամանակակից սահմանադրական կարգավորումը նախատեսում է, որ հիմնական իրավունքների վերաբերյալ դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում Հայաստանի վավերացրած մարդու իրավունքների միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս մարդու իրավունքների ազգային համակարգը դիտարկել միջազգային իրավական զարգացումների հետ փոխկապակցվածության մեջ։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են հավասարության և խտրականության արգելքի սկզբունքները։ Քննության է առնվում իրավական հավասարության նշանակությունը ժողովրդավարական հասարակությունում և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը պետք է ապահովի իրավունքների արդյունավետ իրականացումը տարբեր խմբերի համար։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել նաև երեխաների, կանանց, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ազգային փոքրամասնությունների և այլ խմբերի իրավունքների պաշտպանության իրավական առանձնահատկությունները՝ մարդու իրավունքների ընդհանուր սկզբունքների շրջանակում։ Կարևորվում է սոցիալական և տնտեսական իրավունքների ուսումնասիրությունը։ Կրթության, աշխատանքի, սոցիալական ապահովության, առողջության պահպանման և արժանապատիվ կենսապայմանների հետ կապված իրավական խնդիրները դիտարկվում են պետության սոցիալական գործառույթների համատեքստում։ Վերլուծվում է այն հարցը, թե ինչպես են սահմանադրական և օրենսդրական երաշխիքները փոխկապակցվում պետության տնտեսական հնարավորությունների, հանրային քաղաքականության և համապատասխան հաստատությունների գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է առանձնացվել նաև իրավունքների և պարտականությունների փոխհարաբերության խնդիրը։ Անհատի ազատությունը ժողովրդավարական իրավակարգում դիտարկվում է մյուս անձանց իրավունքների և օրինական շահերի հարգման հետ միասին։ Այդ պատճառով մարդու իրավունքների տեսությունը ներառում է ոչ միայն պետության կողմից անհատի ազատության պաշտպանության, այլև տարբեր իրավունքների միջև հնարավոր հակասությունների հավասարակշռման հարցերը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում իրավական պետության սկզբունքին, քանի որ մարդու իրավունքների իրական պաշտպանությունը պայմանավորված է օրենքի գերակայությամբ, անկախ և արդյունավետ դատական համակարգով, պետական մարմինների հաշվետվողականությամբ և իշխանության կամայական միջամտության սահմանափակմամբ։ Իրավական պետության զարգացումը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում իրավական նորմերը, պետական հաստատությունները և իրավական մշակույթը պետք է փոխադարձաբար լրացնեն միմյանց։ Պատմական և տեսական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ մարդու իրավունքների համակարգը ձևավորվում է ոչ միայն սահմանադրական դրույթների ընդունմամբ, այլև հասարակության իրավական գիտակցության, պետական ինստիտուտների զարգացման, դատական պրակտիկայի և միջազգային իրավական փոխազդեցությունների միջոցով։ Այդ պատճառով առանձնացվում է իրավական կրթության և մարդու իրավունքների մշակույթի նշանակությունը։ Քաղաքացիների կողմից սեփական իրավունքների և դրանց պաշտպանության մեխանիզմների իմացությունը կարող է նպաստել իրավական պաշտպանության միջոցների առավել արդյունավետ կիրառմանը և հանրային իշխանության նկատմամբ իրավական վերահսկողության ամրապնդմանը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի զարգացման պատմական և իրավատեսական հիմքերի միասնական ուսումնասիրությամբ։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել հայկական իրավական ավանդույթը, պետականության տարբեր ժամանակաշրջանների փորձը, սահմանադրական զարգացումները և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների ազդեցությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մարդու իրավունքների, սահմանադրական իրավունքի, պետության և իրավունքի տեսության, իրավական պատմության և միջազգային իրավունքի ոլորտների հետազոտողների, իրավաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։