Սուրբ Օգոստինոս Հիպպոնի եպիսկոպոսի «Աստծո քաղաքի մասին» աշխատությունը, հատոր երկրորդ

Լեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ատրպատականի հին լեզվական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ազարի լեզվի ծագմանը, զարգացման փուլերին և պատմական նշանակությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են լեզվի հնչյունական, քերականական և բառապաշարային առանձնահատկությունները, նրա կապերը հին իրանական լեզուների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմական, մշակութային և էթնոլեզվական գործընթացների ազդեցությունը լեզվի ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են գրավոր և բանավոր աղբյուրները, լեզվաբանական տվյալները, տեղանունները, բարբառային առանձնահատկությունները և դրանց դերը Ատրպատականի հին բնակչության լեզվական պատկերի վերականգնման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազարի լեզվի տեղին իրանական լեզուների համակարգում, նրա փոխհարաբերություններին հարակից լեզվական միջավայրերի հետ և պատմական փոփոխություններին, որոնք տեղի են ունեցել տարածաշրջանում տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հին Իրանի լեզուների, Ատրպատականի պատմության, տարածաշրջանի մշակութային ինքնության և լեզվական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, իրանագետների, պատմաբանների, հայագետների, արևելագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հին լեզուների, տարածաշրջանային լեզվական գործընթացների և Մերձավոր Արևելքի մշակութային պատմության հետազոտությամբ։

Պատմություն

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1860–1894 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում բնակվող արևմտահայության ազգային-վարչական կացության, ինքնակառավարման համակարգի և հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևմտահայ համայնքների վարչական կազմակերպման առանձնահատկությունները, ազգային հաստատությունների գործունեությունը և օսմանյան պետական կառավարման համակարգի հետ դրանց փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1860 թվականին ընդունված և 1863 թվականին օսմանյան իշխանությունների կողմից հաստատված Հայոց ազգային սահմանադրության նշանակությանը, ազգային ժողովների, կրոնական ու աշխարհիկ կառավարման մարմինների լիազորություններին և համայնքային ինքնակառավարման զարգացման գործընթացներին։ Վերլուծվում են արևմտահայության իրավական դրությունը, հարկային պարտավորությունները, կրթական և կրոնական հաստատությունների գործունեությունը, ինչպես նաև վարչական համակարգում առաջացող հակասություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև Օսմանյան կայսրությունում իրականացվող բարեփոխումների ազդեցությունը հայկական բնակչության վրա, հայկական նահանգների վարչական կառավարման առանձնահատկությունները և Հայկական հարցի ձևավորման պատմական նախադրյալները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ազգային ինքնակառավարման մարմինների գործունեության արդյունավետությունը, հասարակական կազմակերպվածության զարգացումը և արևմտահայության քաղաքական ու իրավական պահանջների ձևավորման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգրավվածության և օսմանյան իշխանությունների քաղաքականության ազդեցությանը արևմտահայության ազգային-վարչական դրության վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, պատմական իրավագիտության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայերենի հոլովական իմաստների արտահայտման ձևերին ֆրանսերեն լեզվում՝ դիտարկելով երկու լեզվական համակարգերի կառուցվածքային և տիպաբանական տարբերությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է այն, թե ինչպես են հայերենի հոլովային հարաբերությունները, որոնք արտահայտվում են ձևաբանական վերջավորություններով, փոխանցվում ֆրանսերենում հիմնականում շարահյուսական և նախդրական կառուցվածքների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի ուղղական, հայցական, տրական, սեռական, բացառական և գործիական իմաստների համարժեքներին ֆրանսերենում, ինչպես նաև նախդիրների և բառակարգի դերին այդ իմաստների արտահայտման գործընթացում։ Ներկայացվում են նաև թարգմանական համապատասխանությունների խնդիրները, երկլեզու կառուցվածքների համեմատական վերլուծությունը և իմաստային համարժեքության ապահովման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է համեմատական լեզվաբանության և թարգմանագիտության համար՝ նպաստելով տարբեր լեզվական համակարգերի միջև քերականական իմաստների փոխանցման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։

Պատմություն

XV դարի Անգլիան պատմական կարևոր ժամանակաշրջան էր, որը բնութագրվում է քաղաքական անկայունությամբ, դինաստիական պայքարներով և աստիճանական անցումով միջնադարից դեպի նոր ժամանակներ։ Այս դարում Անգլիան գտնվում էր Լանկաստերների և Յորքերի տոհմերի միջև երկարատև հակամարտության մեջ, որը հայտնի է որպես «Վարդերի պատերազմներ»։ Այդ պայքարը թագավորական գահի համար բերեց բազմաթիվ ներքին պատերազմների, ազնվականների հզորության փոփոխության և կենտրոնական իշխանության թուլացման որոշ փուլերում։ Տնտեսական առումով XV դարը նշանավորվեց ֆեոդալական հարաբերությունների աստիճանական քայքայմամբ և դրամական տնտեսության զարգացման աճով, ինչպես նաև առևտրի և քաղաքների դերի մեծացմամբ։ Գյուղատնտեսությունը դեռևս հիմնական զբաղմունքն էր, սակայն արդեն սկսում էին ձևավորվել նոր տնտեսական հարաբերություններ, որոնք հետագայում հիմք դարձան կապիտալիստական համակարգի զարգացման համար։ Մշակութային և հասարակական կյանքում նույնպես նկատվում էին փոփոխություններ՝ կրթության տարածում, համալսարանների զարգացում և անգլիական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորում։ Դարի վերջում՝ Թյուդորների իշխանության հաստատմամբ, հատկապես Հենրի VII-ի գահակալությամբ, սկսվեց ավելի կայուն պետականության փուլ, որը վերջ դրեց երկարատև ներքին պատերազմներին և ամրապնդեց կենտրոնացված միապետությունը։ Այսպիսով, XV դարի Անգլիան անցումային շրջան էր՝ լի քաղաքական պայքարներով, բայց նաև նոր հասարակական և տնտեսական համակարգերի ձևավորման հիմքերով։

Կենսաբանություն

Նկարագրություն՝ Աշխատությունը նվիրված է զանգակածաղկազգիների՝ Campanulaceae Juss. ընտանիքի համակողմանի ուսումնասիրությանը Կովկասի տարածքում։ Այն կարևոր բուսաբանական հետազոտություն է, որն ընդգրկում է ընտանիքի ներկայացուցիչների համակարգաբանությունը, տեսակային կազմը, տարածվածությունը, ձևաբանական առանձնահատկությունները, էկոլոգիական կապերը և աշխարհագրական տարածման օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կովկասյան ֆլորայի համար բնորոշ և էնդեմիկ տեսակներին, ինչպես նաև տարբեր ցեղերի ու տեսակների միջև համակարգաբանական հարաբերություններին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Կովկասի բուսական աշխարհի ուսումնասիրության համար, քանի որ տվյալ տարածաշրջանը զանգակածաղկազգիների տեսակային բազմազանության և էնդեմիզմի կարևոր կենտրոններից է։ Հետազոտության հիմքում ընկած են երկարատև բուսաբանական ուսումնասիրություններ և ընտանիքի առանձին ներկայացուցիչների վերաբերյալ նախկինում կատարված աշխատանքների ընդհանրացումը։ Հեղինակ Մարինե Էդգարի Օհանեսյանը ընտանիքի մշակումը կատարել է նաև «Կովկասի ֆլորայի կոնսպեկտի» համար, իսկ այդ աշխատանքը հիմք է հանդիսացել նրա դոկտորական ատենախոսության համար, որը պաշտպանվել է 1996 թվականին Երևանում։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասության տարիքում տեղի ունեցող հոգեբանական, հուզական և սոցիալական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարիքային ճգնաժամի դրսևորումներին և սեռային ինքնահաստատման գործընթացի առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են դեռահասների անձնային զարգացման օրինաչափությունները, ինքնագիտակցության ձևավորումը, ինքնագնահատականի փոփոխությունները, ինքնուրույնության ձգտումը և սոցիալական միջավայրում սեփական դիրքի հաստատման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեռային ինքնության ձևավորման հոգեբանական գործոններին, հասարակական սպասումների, ընտանեկան դաստիարակության, հասակակիցների հետ հարաբերությունների և մշակութային պատկերացումների ազդեցությանը դեռահասների վարքագծի ու ինքնընկալման վրա։ Քննարկվում են դեռահասության ճգնաժամին բնորոշ ներանձնային հակասությունները, հուզական անկայունության հնարավոր դրսևորումները, ծնողների և մանկավարժների հետ փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև ինքնահաստատման կառուցողական և խնդրահարույց ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում անձնային ինքնության, սեռային դերերի ընկալման, սոցիալական հարմարման և հոգեբանական ինքնուրույնության զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում են դեռահասների անհատական առանձնահատկությունների ճանաչումը, աջակցող ընտանեկան ու կրթական միջավայրի ձևավորումը և հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մոտեցումների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, ծնողների, դեռահասների զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։