Վարդանյան, Էրիկ Գևորգի

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ժամանակակից հասարակական շենքերի նախագծման և կառուցման մեջ կայուն ճարտարապետության սկզբունքների կիրառման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրության առանցքում կայունության գաղափարն է՝ որպես ճարտարապետական, բնապահպանական, սոցիալական և տնտեսական գործոնների փոխկապակցված համակարգ, որի նպատակն է ստեղծել արդյունավետ, հարմարավետ, անվտանգ և շրջակա միջավայրի վրա նվազագույն բացասական ազդեցություն ունեցող շենքեր։ Աշխատանքը հատկապես կարևոր է Հայաստանի պայմանների համար, քանի որ երկրի կլիմայական բազմազանությունը, սեյսմիկ ակտիվությունը, բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը, էներգետիկ ծախսերը և քաղաքային միջավայրի արագ փոփոխությունները պահանջում են տեղական պայմաններին հարմարեցված ճարտարապետական լուծումներ։ Հետազոտության շրջանակում կայուն հասարակական շենքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես էներգախնայող կառույց, այլ որպես ամբողջական համակարգ, որտեղ փոխկապակցված են շենքի տեղադրությունը, կողմնորոշումը, ծավալատարածական լուծումը, բնական լուսավորությունն ու օդափոխությունը, ջերմային հարմարավետությունը, էներգիայի սպառումը, շինանյութերի ընտրությունը, շահագործման արդյունավետությունը և շրջակա քաղաքային միջավայրի հետ փոխհարաբերությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են ժամանակակից նախագծային սկզբունքները համադրվել Հայաստանի բնական և կլիմայական առանձնահատկությունների հետ։ Այս համատեքստում կարևոր են արևային ճառագայթման արդյունավետ օգտագործումը, ստվերարկումը, շենքերի ջերմամեկուսացումը, պասիվ ջեռուցման և հովացման հնարավորությունները, բնական օդափոխությունը, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառումը և ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև հասարակական շենքերի էներգաարդյունավետության բարձրացումը, քանի որ նման կառույցները հաճախ ունեն մեծ մակերեսներ, բարձր հաճախելիություն և զգալի էներգետիկ պահանջարկ։ Աշխատանքը փորձում է բացահայտել այն նախագծային և տեխնոլոգիական միջոցները, որոնց շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել շենքերի շահագործման ընթացքում էներգիայի սպառումը՝ միաժամանակ պահպանելով օգտագործողների համար անհրաժեշտ հարմարավետության մակարդակը։ Կայունության գաղափարը ներկայացվում է նաև շենքի կյանքի ամբողջական ցիկլի տեսանկյունից․ կարևոր են ոչ միայն նախագծման և կառուցման փուլերը, այլև կառույցի երկարաժամկետ շահագործումը, սպասարկումը, վերանորոգումը, հնարավոր վերափոխումը և վերջնական վերօգտագործումը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ճարտարապետական լուծումները գնահատել ոչ միայն արտաքին տեսքի կամ սկզբնական արժեքի, այլև երկարաժամկետ արդյունավետության և ռեսուրսների օգտագործման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև տեղական շինանյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառման հարցը։ Հայաստանի համար տեղական նյութերի օգտագործումը կարող է ունենալ ինչպես տնտեսական, այնպես էլ բնապահպանական նշանակություն՝ նվազեցնելով փոխադրման հետ կապված ծախսերն ու ազդեցությունները և հնարավորություն տալով ճարտարապետական լուծումները կապել տարածաշրջանի նյութական և կառուցողական ավանդույթների հետ։ Միաժամանակ ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը կարող է նպաստել շենքերի էներգաարդյունավետության, ֆունկցիոնալ ճկունության և շահագործման հուսալիության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կայուն ճարտարապետությունը դիտարկվում է նաև քաղաքաշինական ավելի լայն համատեքստում։ Հասարակական շենքը մեկուսացված օբյեկտ չէ, և դրա կայունությունը կապված է տրանսպորտային հասանելիության, հետիոտնային կապերի, կանաչ տարածքների, հանրային բաց տարածքների, հարակից կառուցապատման և քաղաքային ենթակառուցվածքների հետ։ Հետևաբար շենքի ճիշտ տեղադրությունն ու քաղաքային միջավայրի հետ ներդաշնակ ինտեգրումը կարող են նույնքան կարևոր լինել, որքան շենքի տեխնիկական էներգաարդյունավետությունը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունն այն է, որ այն փորձում է Հայաստանի ժամանակակից հասարակական ճարտարապետության համար ձևակերպել կայունության գնահատման և կիրառման համապատասխան մոտեցումներ՝ հաշվի առնելով տեղական պայմանները։ Հետազոտության թեմատիկ ուղղությունը հաստատվում է նաև Հայաստանի ճարտարապետության և շինարարության ազգային համալսարանի գիտական հրապարակումներով, որտեղ քննարկվել են կայուն շենքի անհրաժեշտությունը Հայաստանում, ՀՀ-ում կայուն ճարտարապետության վերաբերյալ հետազոտությունների համեմատական վերլուծությունը և կայուն զարգացմանն առնչվող այլ խնդիրներ։ N NUACA +1 Ըստ պաշտոնական մատենագիտական տվյալների՝ աշխատանքը Էրիկ Գևորգի Վարդանյանի ճարտարապետության թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսության սեղմագիրն է՝ «Ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ, հրատարակված Երևանում 2021 թվականին Հայաստանի ազգային ճարտարապետության և շինարարության համալսարանի կողմից։ H HESC Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է այն պատճառով, որ կայուն ճարտարապետության գաղափարը կապում է Հայաստանի հասարակական շենքերի իրական նախագծային խնդիրների հետ և փորձում է ցույց տալ, թե ինչպես կարելի է բնապահպանական արդյունավետությունը, էներգախնայողությունը, սոցիալական հարմարավետությունը, տնտեսական նպատակահարմարությունը և ճարտարապետական արտահայտչականությունը համատեղել մեկ ամբողջական նախագծային համակարգում։