Վասիլյան, Նարինե Գուրգենի

Математика

Աշխատությունը նվիրված է թիթեղների ծռման խնդիրներում լայնական սահքերի ազդեցության տեսական և հաշվարկային ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրանց հաշվառման նշանակությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ որոշման համար։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում տարբեր երկրաչափական պարամետրերով և մեխանիկական հատկություններով թիթեղների վարքը արտաքին բեռնվածքների ազդեցության պայմաններում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն դեպքերին, երբ դասական բարակ թիթեղների տեսության ընդունած պարզեցումները բավարար ճշգրտություն չեն ապահովում։ Վերլուծվում է լայնական սահքային դեֆորմացիաների ազդեցությունը թիթեղների ճկվածքների, ներքին ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման վրա։ Կարևորվում է թիթեղի հաստության և բնութագրական չափերի հարաբերակցությունը, քանի որ հաստության մեծացման դեպքում լայնական սահքերի ազդեցությունը կարող է էական դառնալ և զգալի տարբերություններ առաջացնել դասական տեսությամբ ստացված արդյունքների համեմատ։ Քննության են առնվում համապատասխան հավասարումները, սահմանային պայմանները և հաշվարկային մոդելները, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել նյութի կետերի տեղաշարժերը և պտույտները՝ հաշվի առնելով սահքային դեֆորմացիաները։ Համեմատվում են տարբեր տեսական մոտեցումների արդյունքները՝ պարզելու, թե ինչ պայմաններում է անհրաժեշտ կիրառել առավել կատարելագործված հաշվարկային մոդելներ։ Ուսումնասիրվում է նաև բեռնավորման տեսակի, հենման պայմանների, նյութի առաձգական հատկությունների և երկրաչափական բնութագրերի ազդեցությունը թիթեղի մեխանիկական վարքի վրա։ Թվային և վերլուծական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել լայնական սահքերի հաշվառման հետևանքով առաջացող տարբերությունները և որոշել այն պարամետրերը, որոնք առավել զգալի ազդեցություն ունեն հաշվարկների ճշգրտության վրա։ Ստացված արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն շինարարական, մեքենաշինական, ավիացիոն և այլ ինժեներական կառուցվածքների հաշվարկման համար, որտեղ թիթեղային տարրերը ենթարկվում են տարբեր բնույթի բեռնվածքների։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է թիթեղների ծռման տեսության կատարելագործմանը և հնարավորություն է տալիս ընտրել հաշվարկային այնպիսի մոդելներ, որոնք առավել ճշգրիտ են արտացոլում իրական կառուցվածքների մեխանիկական վարքը։