Отчет за ...

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տուբերկուլոզի հարուցիչի նկատմամբ ակտիվություն ցուցաբերող նոր հակամանրէային միացությունների որոնման և դրանց կենսաբանական ու դեղաբանական հատկությունների բնութագրման գիտական խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր թեկնածու նյութերի հակատուբերկուլոզային ներուժի գնահատումն է, դրանց ազդեցության առանձնահատկությունների համեմատությունը և հետագա դեղաբանական ուսումնասիրության համար առավել հեռանկարային միացությունների առանձնացումը։ Քննվում են տուբերկուլոզի հարուցիչի կենսաբանական առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք բարդացնում են արդյունավետ դեղանյութերի ընտրությունը, այդ թվում՝ մանրէի առանձնահատուկ բջջային կառուցվածքը, օրգանիզմում երկարատև պահպանման հնարավորությունը և դեղերի նկատմամբ կայունության ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նոր միացությունների հակամանրէային ակտիվության, ընտրողականության, հնարավոր թունաբանական հատկությունների և արդեն հայտնի հակատուբերկուլոզային միջոցների համեմատությամբ դրանց առավելությունների ու սահմանափակումների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և կենսաբանական ազդեցության միջև գոյություն ունեցող կապերը, որոնք կարևոր են դեղաբանական ակտիվության ընդհանուր օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դեղակայուն միկոբակտերիաների խնդիրը, քանի որ նոր ակտիվ նյութերի որոնումը կապված է նաև այնպիսի միացությունների հայտնաբերման անհրաժեշտության հետ, որոնք կարող են պահպանել արդյունավետությունը սովորական բուժական միջոցների նկատմամբ նվազած զգայունության պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում թեկնածու միացությունների նախակլինիկական գնահատման ընդհանուր սկզբունքներին, անվտանգության ուսումնասիրության նշանակությանը և այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է դրանց հետագա հետազոտության նպատակահարմարությունը։ Նման ուսումնասիրությունները նպաստում են հակատուբերկուլոզային դեղաբանության գիտական հիմքերի ընդլայնմանը և միկոբակտերիաների դեմ ազդեցության նոր հնարավոր մեխանիզմների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բժշկական մանրէաբանության, վարակաբանության, դեղաբանության և դեղանյութերի հետազոտության մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նոր հակատուբերկուլոզային նյութերի հատկությունների գիտական գնահատման վրա։

Экономика

Բազմակողմ առևտրատնտեսական կազմակերպությունները միջազգային կառույցներ են, որոնք ստեղծվում են մի քանի երկրների կողմից՝ համատեղ կարգավորելու առևտրային, տնտեսական և ֆինանսական հարաբերությունները, նպաստելու ազատ առևտրի զարգացմանը և գլոբալ տնտեսական համագործակցության խորացմանը։ Այս կազմակերպությունների հիմնական նպատակն է ստեղծել միասնական կամ համաձայնեցված կանոններ, որոնք հեշտացնում են ապրանքների, ծառայությունների և կապիտալի փոխանակումը անդամ երկրների միջև, նվազեցնում առևտրային խոչընդոտները, ինչպիսիք են մաքսատուրքերը, քվոտաները և տեխնիկական սահմանափակումները։ Դրանց գործունեությունը նպաստում է նաև տնտեսական կայունության ապահովմանը, ներդրումների խթանմանը և զարգացող երկրների ինտեգրմանը համաշխարհային տնտեսությանը։ Ամենահայտնի բազմակողմ առևտրատնտեսական կազմակերպություններից են Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը և Համաշխարհային բանկը, որոնք ունեն տարբեր, բայց փոխլրացնող դերեր գլոբալ տնտեսական համակարգում։ Այս կառույցները նաև ապահովում են վեճերի կարգավորման մեխանիզմներ, տնտեսական քաղաքականությունների համաձայնեցում և տեխնիկական աջակցություն անդամ պետություններին։ Բազմակողմ համագործակցությունը օգնում է փոքր և միջին տնտեսություններին ներգրավվել միջազգային շուկաներում՝ բարձրացնելով նրանց մրցունակությունը։ Միևնույն ժամանակ, նման կազմակերպությունները հաճախ ենթարկվում են քննադատության՝ կապված որոշումների ընդունման անհավասար ազդեցության և զարգացող երկրների շահերի բավարար ներկայացվածության խնդիրների հետ։ Այնուամենայնիվ, նրանք շարունակում են մնալ համաշխարհային տնտեսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որը ձևավորում է միջազգային առևտրի կանոններն ու զարգացումները։

Медицина

Գիրքը նվիրված է պտղի կորստի համախտանիշի դեպքում գենային պոլիմորֆիզմների ուսումնասիրմանը և բուժման օպտիմալացման ժամանակակից մոտեցումներին։ Այն ներկայացնում է վերարտադրողական խանգարումների զարգացման գենետիկական և կենսաբանական հիմքերը, ժառանգական գործոնների ազդեցությունը հղիության ընթացքի վրա և անհատականացված բժշկության կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր գենետիկական տարբերակների դերը պտղի կորստի առաջացման մեխանիզմներում, դրանց կապը իմունաբանական, հեմոստազի և նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների հետ, ինչպես նաև գենետիկական հետազոտությունների կիրառման նշանակությունը ախտորոշման և կանխարգելման նպատակներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը, ռիսկերի գնահատմանը, հղիության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների ընտրությանը և անհատական մոտեցումների ձևավորմանը։ Գիրքը ներկայացնում է գիտական ուսումնասիրություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարևոր են վերարտադրողական առողջության պահպանման և պտղի կորստի դեպքերի նվազեցման համար։ Աշխատանքը նախատեսված է մանկաբարձ-գինեկոլոգների, գենետիկների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Литература

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ումբերտո Էկոյի ստեղծագործության մեջ Միջնադարի գեղարվեստական և փիլիսոփայական ընկալման ուսումնասիրությանը՝ հատկապես երկու վեպերի համադրական վերլուծության միջոցով։ Հեղինակը Միջնադարը դիտարկում է ոչ միայն որպես պատմական ժամանակաշրջան կամ վեպերի գործողությունների ֆոն, այլ որպես մշակութային, մտավոր և նշանային համակարգ, որը Էկոն վերակառուցում է ժամանակակից ընթերցողի համար։ Էկոյի մոտ Միջնադարը ներկայացվում է բազմաշերտ և հակասական աշխարհ, որտեղ կրոնը, փիլիսոփայությունը, գիտությունը, քաղաքականությունը, իշխանությունը, հերետիկոսությունը, գրականությունը և առասպելը մշտապես փոխազդում են միմյանց հետ։ Նրա պատմական վեպերի ուսումնասիրության մեջ հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ գրողը չի փորձում պարզապես վերարտադրել անցյալը. նա ստեղծում է անցյալի մի մոդել, որի միջոցով հնարավոր է հարցեր բարձրացնել նաև պատմության, ճշմարտության, գիտելիքի և ժամանակակից մշակույթի մասին։ Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Էկոյի միջնադարյան վեպերում պատմական ժամանակը կառուցվում է հետմոդեռնիստական սկզբունքներով՝ անցյալի և ներկայի փոխներթափանցմամբ, միջտեքստայնությամբ, պատմողի դիրքի ընդգծմամբ և պատմության նկատմամբ իրատեսական ու միաժամանակ հեգնական վերաբերմունքով։ Առաջին վեպում Միջնադարի պատկերը ձևավորվում է հիմնականում ինտելեկտուալ և կրոնական միջավայրի միջոցով։ Գործողությունները տեղի են ունենում տասնչորսերորդ դարի բենեդիկտյան վանքում, իսկ հետաքննության դետեկտիվ կառուցվածքը զուգակցվում է միջնադարյան աստվածաբանության, փիլիսոփայության, տրամաբանության և գրքային մշակույթի լայն ներկայացման հետ։ Վանքը այստեղ դառնում է ամբողջ միջնադարյան հասարակության յուրօրինակ մոդել, որտեղ իշխանության, հավատքի և գիտելիքի շուրջ պայքարը բացահայտում է դարաշրջանի ներքին հակասությունները։ Հատկապես կարևոր է գրքի և գրադարանի թեման. գիտելիքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մարդու ազատագրման միջոց, այլև որպես իշխանության գործիք, որը կարող է վերահսկվել, սահմանափակվել կամ նույնիսկ ոչնչացվել։ Էկոյի միջնադարյան աշխարհում ճշմարտությունը երբեք ամբողջությամբ և անմիջականորեն հասանելի չէ․ այն ընթերցվում է նշանների, ձեռագրերի, մեկնությունների և տարբեր տեսանկյունների միջոցով։ Այդ պատճառով էլ սեմիոտիկան՝ նշանների և դրանց մեկնաբանության տեսությունը, դառնում է Էկոյի միջնադարյան աշխարհի ընկալման կարևոր բանալին։ Հետազոտություններում առաջին վեպը հաճախ դիտարկվում է որպես Էկոյի սեմիոտիկական և մշակութաբանական գաղափարների գեղարվեստական իրականացում։ Երկրորդ վեպում Միջնադարի պատկերը զգալիորեն փոխվում է։ Եթե առաջին դեպքում գերակշռում է փակ, գրքային, վանական և ինտելեկտուալ միջավայրը, ապա այստեղ ընթերցողը հայտնվում է շարժուն, բազմազան և արկածային աշխարհում, որտեղ իրական պատմական դեմքերն ու իրադարձությունները միախառնվում են առասպելների, կեղծ փաստաթղթերի, հրաշապատումների և երևակայական աշխարհագրության հետ։ Գործողությունների պատմական հիմքը կապված է Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի ժամանակաշրջանի, խաչակրաց արշավանքների և հատկապես 1204 թվականի Կոստանդնուպոլսի գրավման հետ, սակայն պատմական նյութը վերածվում է ավելի լայն խաղի՝ փաստի և հորինվածքի սահմանների շուրջ։ Այստեղ առանցքային նշանակություն է ստանում գլխավոր հերոսի՝ Բաուդոլինոյի կերպարը։ Նա օժտված է պատմություններ ստեղծելու, փաստերը վերափոխելու և համոզիչ սուտ հորինելու բացառիկ կարողությամբ, ինչի հետևանքով ընթերցողը մշտապես ստիպված է հարցնել՝ ներկայացված պատմության որ մասն է իրական, իսկ որը՝ հորինված։ Այդ անորոշությունը կարևոր է ամբողջ աշխատության համար, քանի որ ցույց է տալիս Էկոյի վերաբերմունքը պատմության նկատմամբ․ պատմությունը միայն անցյալում տեղի ունեցած փաստերի ամբողջություն չէ, այլ նաև պատմողների, փաստաթղթերի, հիշողությունների և մեկնաբանությունների միջոցով ստեղծվող պատկեր։ Ժամանակակից հետազոտությունները հենց այս առանձնահատկությունն են կապում «անվստահելի պատմողի» և այսպես կոչված «պատմագրական ժամանակի» գաղափարի հետ։ Երկու վեպերի համադրությունը թույլ է տալիս տեսնել Էկոյի Միջնադարի հայեցակարգի գլխավոր առանձնահատկությունը․ նրա համար Միջնադարը ստատիկ և միատարր անցյալ չէ։ Այն բազմակարծիք, փոփոխվող, շարժուն և մշակութային տարբեր շերտերի փոխազդեցությամբ ձևավորվող ժամանակաշրջան է։ Մի գիտական աշխատություն Էկոյի «սեփական» Միջնադարը բնութագրում է որպես անցումային, բազմազանության և բազմակարծության դարաշրջան՝ ընդգծելով նաև դրա շարժունությունն ու ապագային ուղղվածությունը։ Այդ պատճառով Էկոն միաժամանակ հրաժարվում է ինչպես Միջնադարի իդեալականացումից, այնպես էլ այն միայն խավարի, սնահավատության և հետամնացության դարաշրջան ներկայացնելուց։ Նրա գեղարվեստական աշխարհում գիտական միտքը կարող է հարևան լինել միստիկային, բարձր աստվածաբանությունը՝ ժողովրդական հավատալիքներին, իսկ պատմական փաստը՝ գիտակցված կեղծիքին։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Միջնադարը ներկայացնել որպես մշակութային լաբիրինթոս, որտեղ յուրաքանչյուր պատմություն կարող է ունենալ բազմաթիվ մեկնաբանություններ։ Հետազոտության կարևոր թեմաներից է նաև միջտեքստայնությունը․ Էկոյի վեպերը կառուցված են բազմաթիվ պատմական, փիլիսոփայական, կրոնական և գրական աղբյուրների հետ երկխոսության միջոցով։ Այդ պատճառով նրա Միջնադարը միաժամանակ և՛ պատմական իրականության վերակառուցում է, և՛ արդեն գոյություն ունեցող տեքստերի վերամշակում։ Երկրորդ վեպում այս սկզբունքը հատկապես ակնհայտ է, քանի որ գլխավոր հերոսի պատմությունները, միջնադարյան առասպելները և պատմական իրադարձությունները մշտապես փոխակերպվում են միմյանց ազդեցությամբ։ Արդյունքում աշխատանքը Միջնադարը ներկայացնում է որպես Էկոյի ստեղծագործության հիմնարար գեղարվեստական տարածք, որտեղ հեղինակը կարողանում է միավորել պատմական վեպը, դետեկտիվը, փիլիսոփայական վեպը, արկածային պատմությունը, առասպելը և սեմիոտիկական խաղը։ Երկու վեպերի համադրությամբ բացահայտվում է, որ Էկոյի նպատակը պարզապես ընթերցողին անցյալ տեղափոխելը չէ. նա ստիպում է վերանայել այն, թե ինչպես ենք մենք ընդհանրապես պատկերացնում անցյալը և ինչպես է ձևավորվում պատմական ճշմարտության մասին մեր պատկերացումը։ Այս տեսանկյունից Միջնադարը Էկոյի մոտ դառնում է ոչ միայն նկարագրվող պատմական դարաշրջան, այլև միջոց՝ ուսումնասիրելու մարդկային գիտելիքի սահմանները, ճշմարտության հարաբերականությունը, հիշողությունը, լեզուն, նշանները և պատմություն ստեղծելու մեխանիզմները։

Литература

Այս մատենագիտական-տեղեկատու հրատարակությունը նախատեսված է երիտասարդ ընթերցողների համար և ներկայացնում է Զորայր Խալափյանի ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա գրական գործունեությանը վերաբերող հանձնարարական գրականության ծանոթագրված ցանկ։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է երիտասարդությանը ծանոթացնել հեղինակի ստեղծագործություններին, դրանց թեմատիկ ու գաղափարական առանձնահատկություններին և ընթերցանության համար առավել համապատասխան գրականությանը։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը ներկայացվում են ծանոթագրություններով, որոնք ընթերցողին օգնում են նախապես պատկերացում կազմել տվյալ ստեղծագործության բովանդակության, թեմատիկ ուղղվածության և գրական նշանակության մասին։ Նման ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն տեղեկություն ստանալ գրքերի մասին, այլև գիտակցված ընտրություն կատարել՝ հաշվի առնելով ընթերցողի հետաքրքրություններն ու տարիքային առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող է ներառել նաև հեղինակի կյանքի և ստեղծագործական ուղու վերաբերյալ տեղեկություններ՝ նպաստելով նրա գրական ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրականության հանձնարարական բնույթը, քանի որ այն կարող է օգտագործվել գրադարաններում, դպրոցներում, կրթական և մշակութային հաստատություններում՝ երիտասարդների ընթերցանությունը կազմակերպելու և խթանելու նպատակով։ Ծանոթագրված ցանկը կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանավարների, ուսուցիչների և գրականության մասնագետների համար՝ ընթերցողների համար համապատասխան գրականություն ընտրելիս։ Հրատարակությունը նպաստում է ազգային գրականության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, ընթերցողական մշակույթի զարգացմանը և երիտասարդների՝ հայկական գրական ժառանգության հետ կապի ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդես է գալիս որպես գործնական մատենագիտական ուղեցույց, որը համադրում է տեղեկատու և ընթերցանության հանձնարարական գործառույթները՝ երիտասարդ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի հեղինակի գրական աշխարհը և նրա ստեղծագործությունների ավելի խոր ուսումնասիրությունը։