Պատմաժողովրդագրական ուսումնասիրություններ

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կարպալ թունելի համախտանիշի կլինիկապաթոգենետիկ ընթացքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը զարկերակային հիպերտենզիա ունեցող հիվանդների շրջանում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է վերին վերջույթի ծայրամասային նյարդային համակարգի ախտահարումների և զարկերակային ճնշման երկարատև բարձրացման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդության առաջացման, զարգացման և կլինիկական դրսևորումների առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում են կարպալ թունելի համախտանիշի առաջացման մեխանիզմները, միջնակ նյարդի սեղմման պատճառները, դրա հետևանքով առաջացող նյարդային հաղորդականության և հյուսվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև հիվանդության հիմնական կլինիկական ախտանշանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զարկերակային հիպերտենզիայի հնարավոր ազդեցությանը նյարդային հյուսվածքի արյունամատակարարման, միկրոշրջանառության և նյութափոխանակային գործընթացների վրա, ինչը կարող է պայմանավորել համախտանիշի զարգացման կամ ընթացքի որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիվանդների կլինիկական տվյալները, գանգատները, զգացողության և շարժողական ֆունկցիայի փոփոխությունները, ցավային դրսևորումները և հիվանդության ծանրության աստիճանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին, այդ թվում՝ նյարդաբանական հետազոտությանը և էլեկտրանեյրոմիոգրաֆիկ գնահատմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշելու միջնակ նյարդի ախտահարման աստիճանը և բնույթը։ Հեղինակը համադրում է կլինիկական, ֆունկցիոնալ և պաթոգենետիկ տվյալները՝ փորձելով բացահայտել զարկերակային հիպերտենզիայի առկայության պայմաններում հիվանդության զարգացման և ընթացքի հնարավոր առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ախտորոշման ճշգրտման և բուժական մարտավարության ընտրության համար՝ հաշվի առնելով հիվանդի ընդհանուր սոմատիկ վիճակը և ուղեկցող հիվանդությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել կարպալ թունելի համախտանիշի և անոթային գործոնների փոխհարաբերությունների ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև այդ խմբի հիվանդների հետազոտման և կլինիկական հսկողության կատարելագործմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, ընտանեկան բժիշկների, թերապևտների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Культура

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված հավաքագրմանը, դասակարգմանը և ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գիտական, տեղեկատվական և մասնագիտական աղբյուրների հասանելիությունը։ Աշխատությունն իրենից ներկայացնում է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որն ընդգրկում է հայկական մշակույթի, արվեստի պատմության, գեղարվեստական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության պահպանման և մշակութային հաստատությունների գործունեության վերաբերյալ հրապարակված գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին տրամադրել կանոնակարգված տեղեկատվություն տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված մասնագիտական գրականության մասին՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ուսումնասիրությանը և գիտահետազոտական աշխատանքներում դրանց արդյունավետ օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային կյանքի այլ ոլորտների վերաբերյալ հրատարակություններին։ Մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու խորհրդային ժամանակաշրջանում հայկական արվեստագիտության և մշակութաբանության զարգացման հիմնական ուղղություններին, բացահայտելու գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկ բազմազանությունը և պատկերացում կազմելու մշակութային գործընթացների վերաբերյալ մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությունների մասին։ Կարևորվում են հայ արվեստագետների, գրողների, կոմպոզիտորների, նկարիչների, դերասանների, ռեժիսորների, ճարտարապետների և մշակույթի այլ գործիչների ստեղծագործական ժառանգությանը նվիրված հրապարակումները, ինչպես նաև մշակութային հաստատությունների գործունեության, գեղարվեստական կրթության և արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների պահպանությանը, թանգարանային և գրադարանային գործին, մշակութային արժեքների ուսումնասիրմանը, ժողովրդական արվեստի ավանդույթներին և ազգային մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը վերաբերող գրականությանը։ Տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկություններից է մատենագիտական տեղեկատվության պարբերական ներկայացումը, որի շնորհիվ հնարավոր է հետևել նոր հրատարակությունների ընթացքին և ժամանակին տեղեկանալ մշակույթի ու արվեստի բնագավառներում հրապարակվող աշխատությունների մասին։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը նպաստում է համապատասխան գրականության արագ հայտնաբերմանը, տարբեր գիտական ուղղությունների վերաբերյալ աղբյուրների համադրմանը և մասնագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի ուսումնասիրության շրջանակները, գիտական հետաքրքրությունների ուղղությունները և տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ մշակութային ու գաղափարական մոտեցումները։ Մատենագիտական տեղեկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու առանձին տարիների հրատարակչական գործունեության պատկերը, հետևելու արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացմանը և բացահայտելու մշակութային կյանքի վերաբերյալ տպագիր աղբյուրների տարածման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է տեղեկատուի դերը գրադարանային սպասարկման, տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպման, մատենագիտական որոնումների և գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հիմքի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործիք հայ մշակույթի պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության, արվեստագիտական մատենագիտությունների կազմման, թեմատիկ գրականության ցանկերի պատրաստման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգման համար։ Այն նպաստում է նաև ազգային տպագիր ժառանգության պահպանմանը, մշակութային հիշողության ուսումնասիրմանը և անցյալի գիտական ու ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ տեղեկությունների փոխանցմանը հետագա սերունդներին։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ներկայացվող մատենագիտական տվյալների տեղեկատվական նշանակությամբ, այլև հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ աղբյուրների բացահայտման ու համակարգման հնարավորություններով։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, գրականագետների, թանգարանային աշխատողների, գիտահետազոտական հաստատությունների մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի գործունեության հիմնախնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական համակարգում դրա դերի, լիազորությունների և գործունեության արդյունավետության համակողմանի վերլուծությամբ։ Աշխատանքում դատարանը դիտարկվում է որպես մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության կարևոր միջազգային դատական մեխանիզմ, որի գործունեությունը հիմնված է Եվրոպայի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության կոնվենցիայի դրույթների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դատարանի իրավազորությանը, անհատական և միջպետական գանգատների քննության առանձնահատկություններին, ընդունելիության չափանիշներին և դատական որոշումների կայացման սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա որոշումները կարևոր դեր են խաղում մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշների մեկնաբանման և անդամ պետությունների ազգային իրավական համակարգերում դրանց կիրառման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կյանքի իրավունքի, խոշտանգումների և անմարդկային վերաբերմունքի արգելքի, արդար դատաքննության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, արտահայտվելու ազատության, սեփականության իրավունքի և այլ հիմնարար իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ դատական պրակտիկային։ Կիրառական վերլուծության շրջանակում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դատարանի վճիռների կատարման խնդիրը, ինչպես նաև ազգային դատարանների և պետական մարմինների կողմից եվրոպական չափանիշների ներպետական կիրառումը։ Ուսումնասիրվում են նաև դատարանի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող խնդիրները՝ գործերի մեծ քանակը, դատական գործընթացների տևողությունը, ընդունելիության խիստ չափանիշները և դատական որոշումների արդյունավետ կատարման անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դատարանի և ազգային իրավական համակարգերի փոխհարաբերությանը, պետությունների հայեցողության սահմաններին և եվրոպական վերահսկողության ու ազգային ինքնիշխանության միջև հավասարակշռությանը։ Հայաստանի Հանրապետության համար թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ դատարանի նախադեպային իրավունքը և նրա որոշումների կատարման գործընթացը անմիջականորեն կապված են մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային մեխանիզմների կատարելագործման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համադրել մարդու իրավունքների պաշտպանության տեսական հիմքերը և դատարանի իրական դատական պրակտիկան՝ բացահայտելով առկա խնդիրներն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։

Медицина

Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկական երակային անբավարարության պայմաններում ստորին վերջույթների տրոֆիկ խոցերի համալիր բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ լազերային ճառագայթման կիրառմամբ։ Դիտարկվում են երակային արյան շրջանառության խանգարումների հետևանքով հյուսվածքներում առաջացող փոփոխությունները, խոցային ախտահարումների ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց բուժման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային ազդեցության ներառմանը համալիր բուժման ծրագրում և դրա կիրառման հնարավորություններին վերքային գործընթացի տարբեր փուլերում։ Քննարկվում են բուժման արդյունավետության գնահատման կլինիկական չափանիշները, վերքի վիճակի փոփոխությունները, հյուսվածքների վերականգնման ընթացքը և բուժման տևողության հետ կապված ցուցանիշները։ Վերլուծվում է լազերային մեթոդի համադրումը պահպանողական բուժման այլ միջոցների հետ՝ ընդհանուր բուժական արդյունքների բարելավման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդների վիճակի վերահսկման, բուժման եղանակի ընտրության և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման նշանակությանը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են քրոնիկական երակային հիվանդությունների հետևանքով առաջացած դժվար բուժվող վերքային ախտահարումների բուժման մեթոդների կատարելագործման և համալիր թերապիայի արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անոթային վիրաբույժների, վիրաբույժների, վերքաբուժության մասնագետների, ֆիզիոթերապևտների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Религия

«Գործք առաքելոցը» Նոր Կտակարանի գրքերից է, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությունը, քրիստոնեական եկեղեցու սկզբնավորումն ու առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Գրքի հիմնական պատմական առանցքը կապված է Սուրբ Հոգու գալստյան, Պետրոս և Պողոս առաքյալների քարոզչության, Ավետարանի տարածման և քրիստոնեական հավատքի՝ Երուսաղեմից դեպի այլ երկրներ տարածվելու հետ։ Այն նկարագրում է վաղ քրիստոնյաների կյանքը, նրանց համատեղ աղոթքն ու համայնքային գործունեությունը, առաքյալների քարոզները, մկրտությունները, հալածանքներն ու դժվարությունները, ինչպես նաև այն իրադարձությունները, որոնց միջոցով քրիստոնեությունը աստիճանաբար տարածվեց հրեական միջավայրից դեպի հեթանոսական աշխարհ։ Առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Պողոս առաքյալի դարձը, նրա միսիոներական ճանապարհորդությունները և տարբեր քաղաքներում քրիստոնեական համայնքների հիմնադրումը։ Գրքում արտացոլվում են նաև վաղ եկեղեցու ներքին կազմակերպման, հավատքի տարածման, առաքելական հեղինակության և տարբեր ժողովուրդների շրջանում քրիստոնեական ուսմունքի ընդունման հետ կապված հարցերը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է քրիստոնեության վաղ պատմության, առաքելական քարոզչության և առաջին եկեղեցական համայնքների կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ այս գիրքը կարևոր տեղ ունի Սուրբ Գրքի ընթերցանության, աստվածաբանական ուսուցման և քրիստոնեական հավատքի պատմական հիմքերի ներկայացման գործում։ Երուսաղեմում տպագրված այս հրատարակությունը նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն աստվածաշնչյան գրականության, Սուրբ Գրքի հրատարակման ավանդույթի և Երուսաղեմի հայ տպագրական ու հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Медицина

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մնացորդային-օրգանական բնույթի գլխուղեղի ախտահարումների պայմաններում զարգացող հոգեսեռական խանգարումների կլինիկական պատկերին, դիֆերենցիալ ախտորոշմանը և բուժման սկզբունքներին՝ ընդգծելով նյարդաբանական և հոգեբուժական գործոնների փոխազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները՝ ներառյալ լիբիդոյի խանգարումները, սեռական վարքի փոփոխությունները, էմոցիոնալ անկայունությունը և անձի կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք հաճախ ուղեկցվում են ճանաչողական դեֆիցիտներով և վարքային դիսհարմոնիայի տարբեր աստիճաններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆերենցիալ ախտորոշմանը՝ տարբերակելով օրգանական հիմքով խանգարումները ֆունկցիոնալ հոգեսեռական խանգարումներից, էնդոգեն հոգեկան հիվանդություններից և էքսոգեն գործոններով պայմանավորված վիճակներից։ Քննարկվում են նաև բուժման համալիր մոտեցումները՝ դեղորայքային թերապիա, նեյրոմետաբոլիկ միջոցներ, հոգեթերապևտիկ միջամտություններ և վարքային վերականգնողական ծրագրեր, որոնք ուղղված են ինչպես նյարդաբանական հիմքի, այնպես էլ հոգեբանական և սոցիալական հետևանքների մեղմմանը։