ԵՍ ԵՄ

Биология

Գիրքը նվիրված է կատվի կարմիր միջուկի ռուբրոսպինալ նեյրոններում սինապտիկ պոտենցիալների փոխազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է կենտրոնական նյարդային համակարգի շարժողական կարգավորման հիմնարար հարցերի խորքային վերլուծություն։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր տեսակի սինապտիկ ազդակների ազդեցությունները ռուբրոսպինալ նեյրոնների ակտիվության վրա, դրանց ինտեգրման առանձնահատկությունները և նեյրոնային ցանցերում տեղեկատվության փոխանցման օրինաչափությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է էլեկտրոֆիզիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք բացահայտում են գրգռիչ և արգելակիչ սինապտիկ ազդեցությունների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց դերը շարժողական ազդակների ձևավորման և փոխանցման գործընթացներում։ Գիրքը մանրամասն անդրադառնում է նեյրոնների ֆունկցիոնալ կազմակերպությանը, սինապտիկ փոխանցման կենսաֆիզիկական հիմքերին և շարժողական համակարգի աշխատանքի նյարդաբանական մեխանիզմներին։ Հետազոտական նյութը հիմնված է փորձարարական տվյալների վրա և կարևոր նշանակություն ունի նյարդային համակարգի գործունեության, շարժումների վերահսկման և նեյրոնային կապերի ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է նեյրոֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, կենսաբանների, բժշկական հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են նյարդային համակարգի կառուցվածքի և ֆունկցիաների գիտական ուսումնասիրությամբ։

Политология

Միջուկային զենքի մշակման և դրա փորձարկումների հիմնախնդիրը համաշխարհային անվտանգության ամենակարևոր և ամենավտանգավոր խնդիրներից մեկն է, որը մեծ ազդեցություն ունի պետությունների քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների և մարդկության ապագայի վրա։ Միջուկային զենքի ստեղծումը սկսվել է գիտատեխնիկական առաջընթացի և ռազմական մրցակցության պայմաններում, երբ պետությունները ձգտում էին ունենալ առավել հզոր և ազդեցիկ զինատեսակներ։ Այս զենքը առանձնանում է իր ահռելի կործանարար ուժով, քանի որ նույնիսկ մեկ միջուկային պայթյունը կարող է ոչնչացնել ամբողջ քաղաքներ, առաջացնել մեծ թվով զոհեր և երկարատև վնաս հասցնել շրջակա միջավայրին ու մարդկային առողջությանը։ Միջուկային փորձարկումները, որոնք իրականացվել են տարբեր երկրներում, հաճախ ուղեկցվել են ռադիոակտիվ աղտոտմամբ, բնապահպանական խնդիրներով և մարդկանց առողջության վրա ծանր հետևանքներով։ Փորձարկումների ազդեցությունը կարող է պահպանվել տասնյակ տարիներ՝ առաջացնելով քաղցկեղային հիվանդություններ, գենետիկական փոփոխություններ և բնական միջավայրի վնասում։ Միջուկային զենքի տարածումը մեծ վտանգ է ներկայացնում նաև միջազգային խաղաղության համար, քանի որ այն կարող է հանգեցնել ռազմական հակամարտությունների սրման և զանգվածային ոչնչացման վտանգի աճին։ Այս պատճառով միջազգային կազմակերպությունները և բազմաթիվ պետություններ փորձում են սահմանափակել միջուկային զենքի տարածումն ու փորձարկումները՝ ընդունելով տարբեր պայմանագրեր և վերահսկողության մեխանիզմներ։ Կարևոր դեր ունեն զինաթափման գործընթացները, միջազգային համագործակցությունը և դիվանագիտական բանակցությունները, որոնք նպատակ ունեն կանխելու նոր սպառազինությունների մրցավազքը։ Միևնույն ժամանակ որոշ երկրներ շարունակում են զարգացնել իրենց միջուկային ծրագրերը՝ այն դիտելով որպես անվտանգության և քաղաքական ազդեցության միջոց։ Այս իրավիճակը բարդացնում է միջազգային հարաբերությունները և ստեղծում անվստահության մթնոլորտ պետությունների միջև։ Միջուկային զենքի հիմնախնդիրը վերաբերում է ոչ միայն ռազմական ոլորտին, այլ նաև բարոյական, քաղաքական, տնտեսական և բնապահպանական հարցերին, քանի որ դրա կիրառման հնարավոր հետևանքները սպառնում են ամբողջ մարդկությանը։ Այդ պատճառով աշխարհի շատ երկրներ և միջազգային կառույցներ կարևորում են խաղաղության պահպանման, սպառազինությունների վերահսկման և միջուկային զենքից զերծ աշխարհի ստեղծման գաղափարը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպական միության սահմանադրական զարգացման հիմնական միտումների և ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով իրավական ու քաղաքական կարգի ձևավորման գործընթացներին։ Հետազոտության կենտրոնում Եվրամիության՝ որպես յուրահատուկ վերազգային քաղաքական և իրավական միավորի զարգացման առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրա ինստիտուտների փոխհարաբերությունների, լիազորությունների և իրավական կարգավիճակի փոփոխությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այն գործընթացը, որի միջոցով եվրոպական ինտեգրման խորացումը հանգեցրել է ընդհանուր իրավական և ինստիտուցիոնալ համակարգի աստիճանական ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Եվրամիության հիմնական կառույցների՝ Եվրոպական խորհրդի, Եվրոպական հանձնաժողովի, Եվրոպական խորհրդարանի, Եվրոպական միության խորհրդի և Եվրոպական միության դատարանի դերերին ու փոխհարաբերություններին։ Քննարկվում են իշխանությունների և իրավասությունների բաշխման, ինստիտուցիոնալ հավասարակշռության, որոշումների կայացման և ժողովրդավարական լեգիտիմության հարցերը, ինչպես նաև անդամ պետությունների և վերազգային կառույցների միջև լիազորությունների սահմանազատման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ եվրոպական ինտեգրման տարբեր փուլերին և այն իրավական փոփոխություններին, որոնք ձևավորել են ժամանակակից եվրոպական իրավակարգը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սահմանադրականացման գործընթացին՝ որպես այնպիսի զարգացման, որի շրջանակում Եվրամիության հիմնարար պայմանագրերը, իրավական սկզբունքները, դատարանի նախադեպային իրավունքը և ինստիտուցիոնալ պրակտիկան աստիճանաբար ձեռք են բերել սահմանադրական նշանակություն։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների անհրաժեշտությունը, որոշումների կայացման արդյունավետության բարձրացման խնդիրները, անդամ պետությունների շահերի և ընդհանուր եվրոպական նպատակների հավասարակշռումը, ինչպես նաև Եվրամիության կառավարման համակարգի լեգիտիմության և հաշվետվողականության հարցերը։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Եվրամիության իրավական բնույթի, ինստիտուցիոնալ զարգացման և ժամանակակից եվրոպական քաղաքական կարգի կառուցվածքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական և միջազգային իրավունքի մասնագետների, եվրոպական իրավունքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, քաղաքագետների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և եվրոպական ինտեգրման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ստոմատոլոգիայում նոր կառուցվածքի ցանգային (collet-type) իմպլանտատի կիրառման արդյունավետության գնահատմանը՝ հիմնված փորձարարական և կլինիկական հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է իմպլանտատի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նախագծման սկզբունքները և այն առավելությունները, որոնք կարող են նպաստել ատամնային իմպլանտացիայի հաջողության բարձրացմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են իմպլանտատի կենսամեխանիկական հատկությունները, ոսկրային հյուսվածքի հետ ինտեգրման գործընթացները և ծանրաբեռնվածության պայմաններում դրա կայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական հետազոտություններին, որոնց միջոցով գնահատվել են նոր կոնստրուկցիայի ամրությունը, կենսահամատեղելիությունը և ֆունկցիոնալ ցուցանիշները։ Կլինիկական հատվածում վերլուծվում են հիվանդների բուժման արդյունքները, հետվիրահատական ընթացքը, բարդությունների հաճախականությունը և իմպլանտատի երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Հեղինակը համեմատում է նոր մոդելը ավանդական իմպլանտացիոն համակարգերի հետ՝ ներկայացնելով դրա կիրառման հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ատամնաբուժական իմպլանտոլոգիայի զարգացման համար և օգտակար է ստոմատոլոգների, բերանի խոռոչի վիրաբույժների և բժշկական հետազոտողների համար։

Экономика

Յուրաքանչյուր երկրի անվտանգության և պաշտպանունակության ապահովումը զարգացման բոլորԱյս թեման վերաբերում է ոչ մետաղական հանքանյութեր արդյունահանող և վերամշակող ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունների գնահատմանը՝ տնտեսական զարգացման և ազգային անվտանգության ապահովման համատեքստում։ Ոչ մետաղական հանքանյութերի արդյունաբերությունը ներառում է շինարարական նյութեր, կավ, ավազ, գիպս, կրաքար, բազալտ, ինչպես նաև տարբեր արդյունաբերական հումք, որոնք լայն կիրառություն ունեն շինարարության, քիմիական արտադրության և ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ։ Այս ոլորտի ձեռնարկությունների արտահանման կարողությունը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝ հումքի որակով, վերամշակման տեխնոլոգիական մակարդակով, արտադրանքի միջազգային ստանդարտներին համապատասխանությամբ, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացվածությամբ և արտաքին շուկաների հասանելիությամբ։ Տնտեսական տեսանկյունից այս ոլորտը կարող է զգալիորեն նպաստել երկրի արտարժութային մուտքերի աճին, արդյունաբերական դիվերսիֆիկացմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Սակայն արտահանման արդյունավետությունը կախված է նաև ներդրումային միջավայրից, էներգիայի արժեքից, արտադրական ծախսերից և պետական քաղաքականությունից՝ հատկապես հարկային և մաքսային կարգավորումներից։ ժամանակներում մեծապես կախված է եղել զարգացած և կայուն տնտեսությունն ունենալուց, որն ապահովող հիմնական ուղղություններից է արտահանման ուղղված տնտեսությունը / В условиях глобализации и расширения всемирных хозяйственных связей, для обеспечения устойчивого развития национальной экономики значительную роль играет экспортный потенциал, формирование которого происходит на предприятиях, являющихся самостоятельными участниками внешнеэкономической деятельности / Within the context of globalization and expansion of global economic relations, export potential plays a significant role in ensuring a sustainable development of the national economy, formation of which takes place in enterprises that are independent participants of foreign economic activities Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2014, Սեղմագիր՝ 26 էջ [src=123456789/8669] [dspace.nla.am]

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 1950–2000 թվականների պոլսահայ արձակի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի գրական կյանքի կարևորագույն դրսևորումները նորագույն շրջանի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում պոլսահայ արձակագիրների ստեղծագործական ժառանգությունն է, նրանց թեմատիկ նախասիրությունները, կերպարային համակարգը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և պատմամշակութային իրականության գեղարվեստական արտացոլումը։ Աշխատության մեջ արձակը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական երևույթ, այլև որպես համայնքային հիշողության, ինքնության պահպանման և սփյուռքահայ մշակութային կյանքի արտահայտման կարևոր միջոց։ Ուսումնասիրվում են այն պատմական, հասարակական և մշակութային պայմանները, որոնք ազդել են պոլսահայ գրականության զարգացման ընթացքի վրա՝ ներառելով համայնքային կյանքի փոփոխությունները, ազգային ինքնության խնդիրները, հայրենիքի և սփյուռքի հարաբերության ընկալումները, մշակութային ժառանգության պահպանման ձգտումը և ժամանակակից աշխարհի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությանը՝ անդրադառնալով ընտանիքի, քաղաքի, հիշողության, կորստի, գաղթի, ազգային պատկանելության, առօրյա կյանքի և մարդու ներաշխարհի թեմաներին։ Վերլուծվում են նաև գրական լեզվի և ոճի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով արևմտահայերենի դերը պոլսահայ գրական ինքնության ձևավորման և պահպանման գործում։ Ժամանակաշրջանի գրական գործընթացի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր սերունդների արձակագիրների ստեղծագործական մոտեցումների շարունակականությունն ու փոփոխությունները, ինչպես նաև ավանդական և նորարարական գեղարվեստական սկզբունքների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է պոլսահայ գրականության պատմության ուսումնասիրման գործում՝ համակարգելով և արժևորելով 20-րդ դարի երկրորդ կեսի արձակ ժառանգությունը և այն ներկայացնելով հայ գրականության ավելի լայն զարգացման գործընթացի համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, հայագետներին, սփյուռքագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, արևմտահայ գրականության մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին, ուսանողներին և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։