Հեռուստատեսությունը և դեռահասի արժեհամակարգային փոխակերպումները (ՀՀ հեռուստաընկերությունների օրինակով 2010-2015թթ.)

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի և պարսկերենի անվանական համակարգերի համեմատական-զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու լեզուներում գոյականի, ածականի, դերանվան և անվանական բնույթի այլ միավորների քերականական կարգերի կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում այն քերականական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ արտահայտվում են թիվը, որոշյալությունն ու անորոշությունը, հոլովական և հարաբերական նշանակությունները, պատկանելությունը և անվանական համակարգին բնորոշ այլ իմաստներ։ Քննվում է, թե տվյալ քերականական նշանակությունները երկու լեզուներում ինչպիսի ձևաբանական, շարահյուսական կամ վերլուծական միջոցներով են արտահայտվում, և ինչ ընդհանրություններ ու տարբերություններ են առաջանում դրանց կառուցվածքային կազմակերպման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայերենի հոլովական համակարգի և պարսկերենում համապատասխան հարաբերությունների արտահայտման միջոցների զուգադրմանը, քանի որ նույն իմաստային հարաբերությունները կարող են տարբեր լեզուներում իրացվել տարբեր քերականական մեխանիզմներով։ Ուսումնասիրվում են նաև հոգնակիության ձևավորման եղանակները, որոշյալության արտահայտումը, գոյականական կապակցությունների կառուցվածքը և անվանական բաղադրիչների միջև քերականական կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պարսկերենի իզաֆեթային կառուցվածքների և հայերենի համապատասխան որոշիչ-որոշյալ հարաբերությունների համեմատությունը՝ բացահայտելով դրանց կառուցվածքային և գործառական տարբերությունները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու լեզուների պատմական ազգակցության հետևանքով պահպանված որոշ ընդհանուր հատկանիշները և նրանց ինքնուրույն զարգացման ընթացքում ձևավորված տիպաբանական տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են օգտագործվել ժամանակակից գրական լեզուների օրինակներ, որոնց միջոցով քերականական ձևերը դիտարկվում են ոչ միայն մեկուսացված, այլև իրական խոսքային ու շարահյուսական միջավայրում։ Նման ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն ունի նաև թարգմանության, օտար լեզվի դասավանդման և երկլեզու բառարանագրության համար, քանի որ օգնում է կանխատեսել այն դեպքերը, երբ մի լեզվի քերականական կառուցվածքը մյուսում չունի ուղղակի ձևային համարժեք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ձևաբանության, շարահյուսության, զուգադրական և տիպաբանական լեզվաբանության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում տալով երկու լեզուների անվանական քերականական համակարգերի փոխհարաբերությունների մասին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության տարբեր ձևերի ձևավորման ու զարգացման, պետական սեփականության վերափոխման և բնական մենաշնորհների ոլորտներում ապապետականացման գործընթացների տնտեսական ու կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական, մասնավոր և սեփականության այլ ձևերի փոխհարաբերությունները շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում, ինչպես նաև պետական սեփականության կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության առանձին ճյուղերի գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների ոլորտներին, որոնց գործունեությունը պայմանավորված է արտադրական ենթակառուցվածքների, մեծածավալ կապիտալ ներդրումների, տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և մրցակցային միջավայրի սահմանափակ հնարավորությունների առկայությամբ։ Վերլուծվում են ապապետականացման և մասնավորեցման տնտեսական նախադրյալները, նպատակները, իրականացման մեխանիզմներն ու հնարավոր հետևանքները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության անցումային շրջանի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է սեփականության հարաբերությունների վերափոխման ազդեցությունը ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության, ներդրումային գործունեության, ծառայությունների որակի, արտադրական ծախսերի և տնտեսական պատասխանատվության վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ բնական մենաշնորհների պայմաններում սեփականության ձևի փոփոխությունը սերտորեն կապված է պետական կարգավորման արդյունավետ մեխանիզմների անհրաժեշտության հետ, քանի որ մրցակցության սահմանափակ հնարավորությունները պահանջում են հասարակական և սպառողական շահերի պաշտպանության համապատասխան գործիքներ։ Ուսումնասիրվում են պետության կարգավորիչ գործառույթները, սակագնային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, մենաշնորհային դիրքի հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և ծառայությունների հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սեփականության իրավունքի ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորմանը, տնտեսական բարեփոխումների ընթացքում պետական և մասնավոր հատվածների դերերի փոփոխությանը և արդյունավետ կառավարման կառուցակարգերի ստեղծման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ապապետականացման գործընթացները ոչ միայն սեփականության իրավունքի փոխանցման, այլև տնտեսության կառավարման համակարգի ավելի լայն վերափոխումների համատեքստում։ Բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ենթակառուցվածքային ճյուղերի կայուն գործունեության, ներդրումների խթանման, տնտեսական արդյունավետության և հանրային շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, սեփականության հարաբերությունների, շուկայական բարեփոխումների և բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային համակարգում տնտեսաձևերի զարգացման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման տարբեր ձևերը, դրանց զարգացման առանձնահատկությունները և շուկայական տնտեսության պայմաններում դրանց արդյունավետ գործունեության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային համակարգի առանձին օղակների փոխկապակցվածությանը, արտադրության կազմակերպման արդյունավետությանը, ռեսուրսների օգտագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել արտադրության ծախսերի, եկամտաբերության, աշխատանքի արտադրողականության, նյութական և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման, ինչպես նաև տեխնիկական ու կազմակերպական գործոնների ազդեցությունը արտադրության արդյունքների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև գյուղատնտեսական տնտեսությունների զարգացման համար անհրաժեշտ տնտեսական պայմանների վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով շուկայի պահանջները, արտադրողների հնարավորությունները, պետական աջակցության մեխանիզմները և ոլորտի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու այն գործոններն ու խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ագրոպարենային համակարգի արդյունավետ զարգացումը, և ներկայացնելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսական արտադրության ինտենսիվացմանը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի ագրարային տնտեսության զարգացման գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրարային ոլորտի մասնագետներին, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ղեկավարներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական ու գյուղատնտեսական կրթություն ստացող ուսանողներին։

Биология

Այս թեման վերաբերում է ցիկլոֆոսֆամիդով հարուցված ագրանուլոցիտոզի ժամանակ դիտվող նյութափոխանակային խանգարումների առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով այն բարդ պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, որոնք զարգանում են դեղի ցիտոտոքսիկ ազդեցության հետևանքով։ Ցիկլոֆոսֆամիդը որպես ալկիլացնող հակաուռուցքային և իմունոսուպրեսիվ դեղ ազդում է արագ բաժանվող բջիջների վրա՝ հատկապես ոսկրածուծի միելոիդ շարքի վրա, ինչը հանգեցնում է նեյտրոֆիլների կտրուկ նվազման և իմունային պաշտպանության խորը ընկճման։ Նյութափոխանակության խանգարումները այս վիճակում պայմանավորված են ինչպես ուղղակի բջջային տոքսիկությամբ, այնպես էլ համակարգային բորբոքային և դետոքսիկացիոն մեխանիզմների ակտիվացմամբ։ Լյարդում ցիկլոֆոսֆամիդի կենսափոխակերպման ընթացքում առաջացող ակտիվ մետաբոլիտները՝ հատկապես ֆոսֆորամիդային մանստարն ու ակրոլեինը, կարող են նպաստել օքսիդատիվ սթրեսի աճին, գլուտաթիոնային պաշարների սպառմանը և միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիային։ Սա իր հերթին խաթարում է էներգետիկ նյութափոխանակությունը՝ նվազեցնելով ATP-ի արտադրությունը և բջջային վերականգնման կարողությունը։

Педагогика

Современные тренды в межкультурной коммуникации и дидактике / Contemporary Trends in Intercultural Communication and Didactics աշխատությունը միջմշակութային հաղորդակցության և կրթության տեսության ոլորտի արդի գիտական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է գլոբալիզացիայի պայմաններում տարբեր մշակույթների փոխազդեցության ձևերը և դրանց ազդեցությունը ուսուցման գործընթացների վրա, այն ներկայացնում է միջմշակութային հաղորդակցության հիմնական մոդելները, հաղորդակցական խոչընդոտների տեսակները և դրանց հաղթահարման մեթոդները, ինչպես նաև ընդգրկում է դիդակտիկայի ժամանակակից մոտեցումները՝ ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներ, թվային կրթական տեխնոլոգիաների կիրառություն և ուսանողակենտրոն ուսուցման կազմակերպում, գիրքը վերլուծում է նաև լեզվի, մշակույթի և կրթական միջավայրի փոխկապակցվածությունը, միաժամանակ ընդգծելով կրթական համակարգերի արդիականացման և միջազգային կրթական համագործակցության կարևորությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մանկավարժության, լեզվաբանության և կրթության կառավարման ոլորտների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Ախուրյան գետի ջրահավաք ավազանի արևելյան հատվածի երկրաբնապահպանական վիճակի համալիր գնահատմանը՝ բնական միջավայրի բաղադրիչների, տարածքի երկրաբանական կառուցվածքի և մարդածին ազդեցությունների փոխկապակցված ուսումնասիրության հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարածքի երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունները, ռելիեֆի ձևերը, մակերևութային ու ստորերկրյա ջրային համակարգերը, հողային ծածկույթը, լանդշաֆտները և դրանց տարածական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջրահավաք ավազանին՝ որպես փոխկապակցված բնական համակարգի, որտեղ որևէ բաղադրիչի փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ ջրային ռեսուրսների, հողերի, բուսականության և ընդհանուր էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրվում են բնական երկրաբանական գործընթացները և դրանց բնապահպանական նշանակությունը, ինչպես նաև հողերի էրոզիայի, լանջային գործընթացների, մակերևութային հոսքի և այլ բնական երևույթների տարածական առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող մարդածին ծանրաբեռնվածության գնահատումը։ Դիտարկվում են գյուղատնտեսական հողօգտագործման, բնակավայրերի զարգացման, արդյունաբերական և ենթակառուցվածքային գործունեության, բնական ռեսուրսների օգտագործման և թափոնների հնարավոր ազդեցությունները հողերի ու ջրային համակարգերի որակի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել դաշտային ուսումնասիրությունների, ջրի և հողի նմուշների լաբորատոր վերլուծությունների, տեղագրական ու թեմատիկ քարտեզների, հեռահար զոնդավորման և երկրատեղեկատվական համակարգերի միջոցով ստացված տվյալները։ Տարածական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել տարբեր աստիճանի բնապահպանական ծանրաբեռնվածություն ունեցող տեղամասերը, բացահայտել առավել զգայուն տարածքները և կազմել համապատասխան թեմատիկ քարտեզներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրային և հողային ռեսուրսների պահպանության, աղտոտման կանխարգելման, բնական լանդշաֆտների կայունության և տարածքի ռացիոնալ օգտագործման խնդիրներին։ Երկրաբնապահպանական գնահատման արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բնապահպանական մշտադիտարկման, տարածքային պլանավորման և բնական ռեսուրսների կառավարման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրաէկոլոգիայի, ջրաբանության, երկրաբանության, ֆիզիկական աշխարհագրության և երկրատեղեկատվական վերլուծության մեթոդները՝ ջրահավաք ավազանի բնական համակարգերի վիճակը և մարդածին ազդեցությունների տարածական առանձնահատկությունները բազմակողմանի գնահատելու նպատակով։