Адаптация и дизадаптация системы гемостаза при своевременных и преждевременных родах

Психология

Ռազմահոգեբանական պատրաստվածության մոբիլիզացնող մասը վերաբերում է զինվորական անձնակազմի հոգեբանական և մտավոր վիճակի այն բաղադրիչին, որը ապահովում է նրանց արագ պատրաստակամությունը գործողությունների անցնելու և մարտական առաջադրանքներ կատարելու համար։ Այս բաղադրիչի հիմնական նպատակն է ձևավորել բարձր ներքին կարգապահություն, պատասխանատվության զգացում, ինքնավստահություն և հոգեբանական կայունություն, որպեսզի զինծառայողը կարողանա արդյունավետ գործել լարված և վտանգավոր իրավիճակներում։ Մոբիլիզացնող մասը ներառում է նաև մարտական ոգու բարձրացումը, հայրենասիրական դաստիարակությունը և խմբային համախմբվածության ամրապնդումը, քանի որ միասնականությունը և փոխադարձ վստահությունը կարևոր դեր ունեն մարտական պատրաստվածության մեջ։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև սթրեսային իրավիճակներին դիմակայելու կարողության զարգացումը, վախի և անհանգստության վերահսկումը, ինչպես նաև արագ և ճիշտ որոշումներ ընդունելու հմտությունների ձևավորումը։ Այս գործընթացում կիրառվում են հոգեբանական մարզումներ, վարժանքներ, իրավիճակային խաղեր և հրամանատարական ազդեցության տարբեր մեթոդներ, որոնք նպաստում են զինծառայողների պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այսպիսով, ռազմահոգեբանական պատրաստվածության մոբիլիզացնող մասը ուղղված է անձի ներքին ուժերի ակտիվացմանը և նրան մարտական գործողությունների համար հոգեբանորեն պատրաստ վիճակի բերելու գործընթացին։

Литература

Այս հրատարակությունը նվիրված է Ամանորի և նոր տարվա գալստյան գաղափարին՝ ներկայացնելով տոնական առիթով ընթերցվող կամ որպես նվեր նախատեսված գրական նյութի տեսակ։ Նոր տարվա տոնը տարբեր ժողովուրդների մշակույթներում կապված է ժամանակի նոր շրջափուլի սկզբի, անցած տարվա ամփոփման, ապագայի հանդեպ հույսերի և բարեմաղթանքների արտահայտման հետ։ Հայկական ավանդական միջավայրում ևս տարեմուտը կարևոր տեղ է զբաղեցրել ընտանեկան ու հասարակական կյանքում՝ ուղեկցվելով միմյանց շնորհավորելու, բարօրություն մաղթելու և նոր տարվա համար դրական ակնկալիքներ ձևավորելու սովորույթներով։ Տոնական առիթներով հրատարակվող փոքրածավալ գրքերը կարող էին ծառայել որպես խորհրդանշական նվերներ՝ փոխանցելով բարեմաղթանքներ, խրատական մտքեր, գրական ստեղծագործություններ կամ տոնին առնչվող այլ նյութեր։ «Ընծա» հասկացությունն ընդգծում է հրատարակության նվիրատվական բնույթը և դրա հնարավոր կապը տոնական ընթերցանության մշակույթի հետ։ Նման գրքերը հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ միայն գրական բովանդակության, այլև իրենց հասարակական ու մշակութային գործառույթի տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում են գրքի՝ որպես նվերի, հաղորդակցության միջոցի և տոնական ավանդույթի մասի նշանակությունը։ XIX դարում հայերեն տպագիր գրականության զարգացումը կարևոր դեր է ունեցել ազգային ընթերցողական միջավայրի ընդլայնման, աշխարհիկ ու հոգևոր թեմաների տարածման և տարբեր քաղաքներում ապրող հայ համայնքների մշակութային կապերի պահպանման գործում։ Սանկտ Պետերբուրգի տպագրական կենտրոնում լույս տեսած այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հայերեն գրքի աշխարհագրության, հայ ընթերցողների մշակութային կյանքի և Ռուսական կայսրության տարածքում իրականացվող հայկական տպագրական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես պատմական վկայություն այն մասին, թե ինչպես են տոնական առիթները ներգործել տպագիր արտադրանքի ձևավորման և տարածման վրա։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, տոնական սովորույթներով, հին գրքերի մատենագիտությամբ և հայկական տպագրության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Այն նաև արժեքավոր է գրադարանային հավաքածուների համար՝ որպես XIX դարի հայերեն տպագիր ժառանգության օրինակ, որն արտացոլում է նոր տարվա գաղափարի շուրջ ձևավորված գրական և մշակութային հետաքրքրությունները։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել գրքի ներսում ընդգրկված կոնկրետ ստեղծագործությունների, հեղինակների կամ բարեմաղթանքների բնույթը։ Հետևաբար, աշխատության բովանդակության ավելի ճշգրիտ նկարագրության համար անհրաժեշտ է ծանոթանալ բնագրին։ Ընդհանուր առմամբ, այս փոքրածավալ հրատարակությունը կարելի է բնութագրել որպես Ամանորի առթիվ նախատեսված տոնական ընծա, որը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն տպագիր մշակույթի, նվիրատվական գրականության և XIX դարի տոնական ավանդույթների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Культура

Այս աշխատությունը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության մատենագիտական ցանկ՝ կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներում, նպատակ ունենալով համակարգված կերպով տրամադրել տեղեկատվություն ժամանակակից գիտական, տեսական և գեղարվեստական հրապարակումների մասին։ Նյութը ունի տեղեկատու բնույթ և ընդգրկում է արվեստագիտության, մշակութաբանության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և ընդհանուր մշակութային ուսումնասիրությունների ուղղություններով լույս տեսած նոր գրքերը, հոդվածները և ժողովածուները։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է գրաբարի բառարանագրության ձևավորման, զարգացման և գիտական ուսումնասիրման պատմությանը՝ ընդգրկելով հայերեն բառարանների ստեղծման ավանդույթները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բառապաշարի ներկայացման սկզբունքները և բառարանագրական մեթոդների զարգացումը։ Հետազոտության կենտրոնում գրաբարի՝ որպես հայոց լեզվի դասական ձևի, բառապաշարի գրանցման և բացատրության պատմությունն է։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ հայ միջնադարյան մատենագրության մեջ բառերի մեկնաբանման, օտարաբանությունների բացատրության և անհասկանալի բառերի իմաստների պարզաբանման վաղ փորձերին, որոնք հետագայում հիմք են հանդիսացել ավելի համակարգված բառարանագրական աշխատանքի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հայ բառարանագրության զարգացման տարբեր փուլերին և այն գործիչների ներդրմանը, որոնք կազմել են հայերեն բառարաններ կամ նպաստել գրաբարի բառապաշարի ուսումնասիրմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև բառարանների տեսակների տարբերակումը՝ բացատրական, թարգմանական, ստուգաբանական, հոմանիշային և մասնագիտական բառարաններ, ինչպես նաև դրանցում բառային միավորների ընտրության ու դասակարգման սկզբունքները։ Հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել բառահոդվածի կառուցվածքը, բառի գլխաբառային ձևը, քերականական բնութագրումը, իմաստների բացատրությունը, կիրառության օրինակները, ծագումնաբանական տեղեկությունները և աղբյուրների մատնանշումը։ Գրաբարի բառարանագրության համար հատկապես կարևոր է հին և միջնադարյան գրավոր աղբյուրների օգտագործումը, քանի որ բառի իմաստը հաճախ հնարավոր է ճշգրիտ որոշել միայն դրա պատմական գործածության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրաբարի բառապաշարի հարստությանը և դրա մեջ առկա բնիկ հայերեն բառերի, փոխառությունների, բարբառային տարրերի ու այլ լեզուներից ներթափանցած բառերի ներկայացմանը։ Բառարանագրական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն պարզելու առանձին բառերի նշանակությունը, այլև բացահայտելու հայերենի պատմական զարգացման, բառաստեղծման և իմաստափոխության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայերեն բառարանների համեմատական քննությունը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել նույն բառի ներկայացման փոփոխություններին, տարբեր հեղինակների մեկնաբանություններին և բառապաշարի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև այն խնդիրները, որոնք առաջանում են գրաբարյան բառերի բազմիմաստության, ուղղագրական տարբերակների, հոմանիշների, ձևաբանական փոփոխությունների և պատմականորեն փոփոխված իմաստների գրանցման ժամանակ։ Այդպիսի խնդիրների լուծումը պահանջում է լեզվաբանական, պատմական և բնագրագիտական մեթոդների համադրում։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ գրաբարի բառարանագրական ավանդույթը կարևոր աղբյուր է հայոց լեզվի պատմության և հայ մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Բառարանները հնարավորություն են տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրելու հին գրական լեզվի բառապաշարը, դրա իմաստային կառուցվածքը և զարգացման ընթացքը, ինչպես նաև հեշտացնում են դասական հայերեն բնագրերի ընթերցումն ու գիտական մեկնաբանությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել հայերեն պատմական բառարանների հետագա կատարելագործման, գրաբարի ուսուցման, հին հայկական բնագրերի հրատարակության և թարգմանության, ինչպես նաև հայերենի պատմական բառապաշարի թվայնացման ու էլեկտրոնային բառարանների ստեղծման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, լեզվաբաններին, բառարանագիրներին, բանասերներին, բնագրագետներին, պատմաբաններին, գրաբարի դասախոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և դասական հայերենով ու հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին ազդեցությունների պայմաններում բյուրեղներում ռենտգենյան ճառագայթման ֆոկուսացման ֆիզիկական մեխանիզմների և դրանց կառավարման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ռենտգենյան ճառագայթների փոխազդեցությունը բյուրեղային նյութերի հետ, դիֆրակցիայի և ինտերֆերենցիայի օրինաչափությունները, ինչպես նաև բյուրեղային ցանցի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը ճառագայթների տարածման և կենտրոնացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին մեխանիկական, ջերմային և այլ ֆիզիկական ազդեցությունների հետևանքով բյուրեղներում առաջացող կառուցվածքային փոփոխություններին, դեֆորմացիաներին և դրանց ազդեցությանը ռենտգենյան ճառագայթման դիֆրակցիոն հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են բյուրեղների երկրաչափական պարամետրերի, բյուրեղագրական հարթությունների դասավորության, ճառագայթման անկման անկյան և արտաքին պայմանների փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ռենտգենյան ճառագայթների ֆոկուսացման տեսական նկարագրման, մաթեմատիկական մոդելավորման և փորձարարական հետազոտության հնարավորություններին։ Կարևորվում են ճառագայթման ինտենսիվության տարածական բաշխման, ֆոկուսացման արդյունավետության, դիֆրակցիոն պատկերների փոփոխության և բյուրեղային համակարգերի օպտիկական հատկությունների կառավարման հիմնախնդիրները։ Դիտարկվում են ստացված գիտական պատկերացումների կիրառման հնարավորությունները ռենտգենյան օպտիկայի, բյուրեղագրության, նյութագիտության, բարձր ճշգրտության չափումների և հետազոտական սարքաշինության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, բյուրեղագետների, նյութագետների, ռենտգենյան ճառագայթման հետազոտողների, օպտիկական համակարգերի նախագծողների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ծագում ունեցող էլիսիտորների ազդեցության ուսումնասիրությանը բուսական երկրորդային նյութափոխանակության գործընթացների, մասնավորապես՝ հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսասինթեզի նյութափոխանակային ուղիների վրա։ Քննարկվում են կենսաբանական ակտիվ բնական միացությունների առաջացման կենսաքիմիական և մոլեկուլային մեխանիզմները, բույսերի պաշտպանական պատասխանների կարգավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ազդակների դերը երկրորդային մետաբոլիտների կուտակման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսածին և ոչ կենսածին էլիսիտորների ազդեցությանը բուսական բջիջների նյութափոխանակային ակտիվության, ֆերմենտային համակարգերի և կենսասինթեզի հետ կապված գեների արտահայտման վրա։ Ուսումնասիրվում են բուսական հյուսվածքների և բջջային կուլտուրաների օգտագործման հնարավորությունները կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ստացման նպատակով, ինչպես նաև դրանց արտադրության արդյունավետության բարձրացման կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսաբանական հատկություններին, դրանց դեղագործական նշանակությանը և կենսասինթեզի գործընթացների կարգավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են էլիսիտորների տեսակի, խտության և ազդեցության տևողության ընտրությունը, նյութափոխանակային փոփոխությունների գնահատումը, կենսաքիմիական վերլուծության մեթոդների կիրառումը և նպատակային միացությունների կուտակման օպտիմալ պայմանների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, բուսաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտությունների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։