Ախտաբանական ֆիզիոլոգիա

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է խմբերի ընդհանրացման գաղափարին՝ հիպերխմբերի տեսության շրջանակում, որտեղ սովորական բինար գործողությունը փոխարինվում է բազմարժեք (set-valued) գործողությամբ։ Աշխատությունում դիտարկվում են խմբային կառուցվածքների ընդլայնումները, որոնցում տարրերի զուգակցումը տալիս է ոչ թե մեկ արդյունք, այլ բազմությունների համակարգ, ինչը հնարավորություն է տալիս մոդելավորել ավելի բարդ ալգեբրայական և կոմբինատոր կառուցվածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիպերխմբերի աքսիոմատիկ սահմանումներին, նրանց հիմնական հատկություններին՝ ասոցիատիվության, ինքնության և հակադարձության բազմարժեք ընդհանրացումներին, ինչպես նաև դասական խմբերի հետ կապերին։ Քննարկվում են նաև հիպերխմբերի կիրառությունները տարբեր մաթեմատիկական ոլորտներում՝ ներառյալ աբստրակտ ալգեբրան, ֆազի համակարգերը, ավտոմատների տեսությունը և տեղեկատվության տեսությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել հիպերխմբերի տեսությունը որպես արդյունավետ գործիք՝ ոչ դասական կառուցվածքների մոդելավորման և ընդհանրացված ալգեբրայական համակարգերի ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է խմբերի տեսության կարևոր հատվածին՝ ազատ պարբերական խմբերի մոնոմորֆիզմների և ավտոմորֆիզմների կառուցվածքային հատկություններին՝ ընդգծելով աբստրակտ ալգեբրայի մեջ այդ օբյեկտների ներքին սիմետրիայի և մորֆիզմների դասակարգման խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են այն ձևափոխությունները, որոնք պահպանում են խմբի կառուցվածքը՝ ներառյալ ներդրումային (injective) հոմոմորֆիզմները և ինքնահամապատասխանությունները, որոնք ձևավորում են ավտոմորֆիզմների խումբը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատ պարբերական խմբերի սահմանափակումներին և դրանց տարրերի կարգերի ազդեցությանը մորֆիզմների գոյության ու կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կոմբինատոր և հանրահաշվական մեթոդների կիրառությունը՝ խմբերի կառուցվածքի դասակարգման, ինվարիանտների ուսումնասիրության և հնարավոր իզոմորֆիզմների հայտնաբերման համար։ Միաժամանակ դիտարկվում են ազատ խմբերի հատուկ դեպքերը և դրանց ավտոմորֆիզմների խմբերի բարդ կառուցվածքային հատկությունները՝ կապելով դրանք ժամանակակից խմբերի տեսության լայն խնդիրների հետ։

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1915 թվականի սեպտեմբերի 20-ից նոյեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում Կովկասում փախստականների վիճակի և նրանց ցուցաբերված օգնության վերաբերյալ համառոտ տեղեկություններ։ Նյութում ուշադրության կենտրոնում է հայտնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում Կովկասում ապաստանած և տեղահանված բնակչության սոցիալական ու կենցաղային դրությունը, նրանց առջև ծառացած դժվարությունները և կենսական կարիքները։ Առանձին անդրադարձ է կատարվում Քաղաքների միության կողմից իրականացված մարդասիրական գործունեությանը, օգնության կազմակերպման ձևերին, տրամադրված միջոցներին և փախստականների կարիքների բավարարմանն ուղղված աշխատանքներին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես իր ժամանակաշրջանին մոտ լինելու հանգամանքով, քանի որ ներկայացնում է փախստականների դրության վերաբերյալ տվյալներ և տեղեկություններ անմիջական պատմական համատեքստում։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատերազմի հետևանքով առաջացած զանգվածային տեղահանության սոցիալական հետևանքները, բնակչության տեղավորման, սննդի, բժշկական օգնության և այլ անհրաժեշտ ծառայությունների կազմակերպման խնդիրները։ Նյութը կարող է դիտարկվել նաև որպես աղբյուր՝ 1915 թվականի Կովկասի սոցիալական և հումանիտար իրավիճակի, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության և փախստականներին աջակցելու մեխանիզմների ուսումնասիրման համար։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ, Կովկասի տարածաշրջանի պատմությամբ, փախստականների շարժերի և մարդասիրական օգնության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատանքը նվիրված է դպրոցում մանկավարժական կոլեկտիվի և համայնքի համագործակցության կազմակերպման ձևերի ուսումնասիրությանը՝ որպես կրթական գործընթացի արդյունավետության, դպրոցի սոցիալական դերի և սովորողների զարգացման կարևոր պայման։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ դպրոցը չի գործում մեկուսացված միջավայրում, այլ համայնքի սոցիալական, մշակութային և կրթական կյանքի կարևոր բաղադրիչն է, իսկ ուսուցիչների, ծնողների, համայնքային կառույցների և հասարակության տարբեր ներկայացուցիչների համագործակցությունը կարող է նպաստել կրթության որակի բարձրացմանը և դպրոցի առջև ծառացած խնդիրների արդյունավետ լուծմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել դպրոց–համայնք համագործակցության տեսական հիմքերը, դրա նպատակները, սկզբունքները և կազմակերպման հիմնական ձևերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում համագործակցության մասնակիցների դերերի հստակեցումը․ մանկավարժական կոլեկտիվը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես ուսումնական գործընթացի կազմակերպիչ, այլև որպես համայնքի հետ կրթական և սոցիալական կապերի համակարգող, մինչդեռ համայնքը կարող է դպրոցին տրամադրել նյութական, մասնագիտական, մշակութային և կազմակերպչական տարբեր ռեսուրսներ։ Համագործակցության հիմնական ձևերից կարող են լինել ծնողական և համայնքային հանդիպումները, համատեղ քննարկումները, խորհրդակցությունները, բաց դասերը, կրթական միջոցառումները, մշակութային նախաձեռնությունները, համայնքային ծրագրերը, դպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումները, ինչպես նաև սոցիալական ու բարեգործական ծրագրերը։ Այս ձևերի արդյունավետությունը մեծապես կախված է դրանց նպատակային կազմակերպումից և բոլոր մասնակիցների ակտիվ ներգրավվածությունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ծնողների հետ համագործակցությանը՝ որպես դպրոց–համայնք կապի կարևոր բաղադրիչի։ Ծնողները կարող են ներգրավվել ոչ միայն իրենց երեխաների առաջադիմության և վարքի հետ կապված հարցերում, այլև դպրոցի զարգացման ծրագրերի, միջոցառումների և համայնքային նախաձեռնությունների իրականացման գործընթացներում։ Նման մասնակցությունը կարող է նպաստել փոխադարձ վստահության ձևավորմանը և ծնողների պատասխանատվության բարձրացմանը կրթական գործընթացի նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համայնքի կրթական և մշակութային ներուժի օգտագործումը։ Տեղական պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը, բնությունը, մասնագիտական համայնքը և տարբեր կազմակերպություններ կարող են դառնալ ուսուցման լրացուցիչ ռեսուրսներ։ Դպրոցական ծրագրերի հետ համայնքային կյանքի կապը հնարավորություն է տալիս կրթական նյութը դարձնել ավելի կիրառական և աշակերտների համար ավելի մոտ իրականությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև աշակերտների մասնակցությամբ իրականացվող համայնքային նախագծերը։ Նման ծրագրերի միջոցով սովորողները կարող են ներգրավվել համայնքի խնդիրների բացահայտման, դրանց վերաբերյալ առաջարկությունների մշակման և լուծումների իրականացման գործընթացներում։ Սա նպաստում է քաղաքացիական պատասխանատվության, նախաձեռնողականության, համագործակցային աշխատանքի և սոցիալական հմտությունների զարգացմանը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել դպրոցի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցությանը։ Համայնքային իշխանությունները կարող են աջակցել դպրոցի նյութատեխնիկական պայմանների բարելավմանը, կրթական և մշակութային ծրագրերի իրականացմանը, ինչպես նաև երեխաների համար անվտանգ և նպաստավոր միջավայրի ստեղծմանը։ Միաժամանակ դպրոցը կարող է իր կրթական և մասնագիտական ներուժով մասնակցել համայնքի զարգացման տարբեր նախաձեռնություններին։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև համագործակցության կազմակերպման մեթոդները՝ համատեղ ծրագրավորում, աշխատանքային խմբերի ստեղծում, պարբերական հանդիպումների անցկացում, տեղեկատվության փոխանակում, հարցումների և քննարկումների իրականացում, ինչպես նաև համագործակցության արդյունքների գնահատում։ Արդյունավետ համագործակցության համար կարևոր են փոխադարձ վստահությունը, բաց հաղորդակցությունը, պատասխանատվության հստակ բաշխումը և բոլոր մասնակիցների շահերի հաշվառումը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք կարող են սահմանափակել դպրոց–համայնք համագործակցությունը։ Դրանց թվում կարող են լինել տեղեկատվության պակասը, ծնողների կամ համայնքի պասիվությունը, ռեսուրսների սահմանափակությունը, կողմերի միջև հաղորդակցության անարդյունավետությունը և համագործակցության նպատակների ոչ հստակ ձևակերպումը։ Այդ խնդիրների հաղթահարման համար անհրաժեշտ է ստեղծել մասնակցային և վստահության վրա հիմնված միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ կունենա հստակ դեր և պատասխանատվություն։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է դպրոցներում մանկավարժական կոլեկտիվի և համայնքի համագործակցության առավել արդյունավետ ձևերի բացահայտման և դրանց կիրառման մեթոդական առաջարկությունների մշակման մեջ։ Համագործակցության ճիշտ կազմակերպումը կարող է նպաստել ոչ միայն դպրոցի կրթական արդյունքների բարելավմանը, այլև համայնքի սոցիալական կապերի ամրապնդմանը, սովորողների սոցիալականացմանը և դպրոցի՝ որպես համայնքային կյանքի ակտիվ կենտրոնի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դպրոց–համայնք համագործակցությունը դիտարկում է որպես փոխադարձ պատասխանատվության և մասնակցության վրա հիմնված գործընթաց, որի միջոցով հնարավոր է համատեղել մանկավարժական կոլեկտիվի մասնագիտական ներուժը, ընտանիքի աջակցությունը և համայնքի ռեսուրսները՝ սովորողների լիարժեք զարգացման և կրթական միջավայրի կատարելագործման նպատակով։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի և նրա ազդեցության արձագանքները XX դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիայում։ Վահե Արսենյանը վերլուծում է բանաստեղծների ոճը, թեմաները, լեզվային նորարարությունները և սոցիալական ու քաղաքական ընկալումները, որոնք ձևավորվել են Ուիթմենի բանաստեղծական ժառանգության ազդեցությամբ։ Աշխատությունը միավորում է գրական քննադատություն, պատմական համատեքստ և պոետիկ վերլուծություն։ Հիմնական թեմաները․ Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի առանձնահատկություններ XX դարի ամերիկյան բանաստեղծների ոճային և գաղափարական ուղղությունները Ազատ ստեղծագործության, նոր ձևերի և երգեցիկության վերլուծություն Սոցիալական, քաղաքական և էթիկական խնդիրների արտացոլումը պոեզիայում Պոեզիայի ազդեցությունը ամերիկյան ազգային ինքնության ձևավորման վրա Գրքի առանձնահատկությունները․ Համակողմանի ուսումնասիրություն Ուիթմենի ավանդույթի և ամերիկյան պոեզիայի վրա նրա ազդեցության մասին Ընդգրկում է վերլուծություններ, ակնարկներ և բանասիրական մոտեցումներ Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ամերիկյան պոեզիայի սիրահարների համար Միավորում է պատմական, սոցիալական և գրական վերլուծություններ

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական կուսակցությունների դասակարգման տեսական և մեթոդաբանական սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ կուսակցությունները դիտարկելով որպես քաղաքական համակարգի և հասարակության քաղաքական կազմակերպման կարևորագույն ինստիտուտներ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն չափանիշների վրա, որոնց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել կուսակցությունների տարբեր տեսակներ՝ հաշվի առնելով դրանց գաղափարախոսությունը, կազմակերպական կառուցվածքը, սոցիալական հենարանը, քաղաքական նպատակները, անդամակցության բնույթը, իշխանության նկատմամբ դիրքորոշումը և քաղաքական գործընթացներում ունեցած գործառույթները։ Քննության են առնվում զանգվածային և կադրային, խորհրդարանական և արտախորհրդարանական, իշխանական և ընդդիմադիր, գաղափարախոսական և պրագմատիկ, ինչպես նաև քաղաքական գիտության մեջ ընդունված այլ կուսակցական տիպերի առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է կուսակցությունների կազմակերպական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ ղեկավար մարմինների, շարքային անդամների, տեղական կառույցների և քաղաքական առաջնորդության միջև հարաբերությունների տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցությունների գաղափարական ուղղվածությանը և այն սկզբունքներին, որոնց հիման վրա դրանք ձևավորում են իրենց քաղաքական ծրագրերը, ներկայացնում հասարակական տարբեր խմբերի շահերը և մասնակցում ընտրական գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում է նաև քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանության և կուսակցական համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը՝ դիտարկելով միակուսակցական, երկկուսակցական և բազմակուսակցական համակարգերում տարբեր տիպի կուսակցությունների գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմական զարգացման ազդեցությանը, քանի որ կուսակցությունների կառուցվածքը, գաղափարախոսությունը և գործունեության ձևերը կարող են փոփոխվել հասարակական հարաբերությունների, ընտրական համակարգերի, քաղաքական մշակույթի և պետական ինստիտուտների զարգացման հետ միասին։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր երկրների և քաղաքական համակարգերի կուսակցությունների ընդհանուր հատկանիշներն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել գոյություն ունեցող դասակարգումների կիրառելիությունն ու սահմանափակումները։ Քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանական ուսումնասիրությունը նպաստում է դրանց դերի առավել ամբողջական ընկալմանը քաղաքական ներկայացուցչության, հասարակական շահերի արտահայտման, ընտրողների քաղաքական մասնակցության և պետական իշխանության ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտության, քաղաքական սոցիոլոգիայի, համեմատական քաղաքականության, կուսակցական համակարգերի և քաղաքական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։