Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1 (21)

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների դաստիարակության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից սոցիալական միջավայրի ազդեցության և դրա հետևանքով առաջացող վարքային ու հոգեբանական դժվարությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են դեռահասների վարքի ձևավորման վրա ազդող ընտանեկան, կրթական և սոցիալական գործոնները, ինչպես նաև հասարակության մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունների ազդեցությունը նրանց արժեքային կողմնորոշումների, հաղորդակցման և սոցիալականացման գործընթացների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարքային դժվարություններ ունեցող դեռահասների հետ մանկավարժական աշխատանքի սկզբունքներին, նրանց անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, վստահության վրա հիմնված հարաբերությունների ձևավորմանը և արդյունավետ դաստիարակչական մեթոդների կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ընտանիքի, դպրոցի, մանկավարժների և սոցիալական միջավայրի համագործակցության հնարավորությունները, կանխարգելիչ աշխատանքի նշանակությունը և դեռահասների դրական սոցիալական հմտությունների զարգացման ուղիները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, ծնողների, կրթության ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար՝ դեռահասների վարքային դժվարությունների պատճառներն ավելի լավ հասկանալու և նրանց դաստիարակության ու սոցիալական հարմարվողականության արդյունավետ մոտեցումներ մշակելու նպատակով։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակելի տարածության օգտագործման իրավունքի իրավական բնույթի, իրականացման պայմանների և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բնակելի տարածության նկատմամբ սեփականության իրավունքի և օգտագործման իրավունքի փոխհարաբերությունները, այդ իրավունքների ծագման, փոփոխման ու դադարման իրավական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականատիրոջ և բնակելի տարածությունն օգտագործող անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի հավասարակշռման, ընտանեկան հարաբերություններից բխող օգտագործման իրավունքի և բնակարանային վեճերի կարգավորման խնդիրներին։ Վերլուծվում են համապատասխան քաղաքացիաիրավական նորմերի կիրառման առանձնահատկությունները, պայմանագրային հարաբերությունները և դատական պաշտպանության հնարավոր միջոցները։ Քննարկվում են նաև բնակելի տարածությունից օգտվելու սահմանափակումների, օգտագործման իրավունքի դադարեցման և անձանց բնակարանային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող իրավակարգավորման խնդրահարույց կողմերը և ձևակերպելու դրա կատարելագործմանն ուղղված տեսական ու գործնական մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, բնակարանային իրավունքի և անշարժ գույքի իրավական հարաբերությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է շաքարային դիաբետ ունեցող վիրաբուժական հիվանդների բուժման համատեքստում ենթաստամոքսային գեղձի բջջային կամ հյուսվածքային մշակույթի փոխպատվաստման հնարավորությունների կլինիկական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ենթաստամոքսային գեղձի ներզատական ֆունկցիայի մասնակի փոխարինման կամ աջակցման գաղափարն է՝ կենսունակ բջջային նյութի կիրառմամբ։ Քննվում են դիաբետի պայմաններում ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումները, ինսուլինային կարգավորման նշանակությունը և այն գործոնները, որոնք վիրաբուժական միջամտությունների ընթացքում կամ դրանից հետո կարող են բարդացնել հիվանդների ընդհանուր վիճակի կառավարումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխպատվաստվող բջջային նյութի ֆունկցիոնալ ակտիվության պահպանմանը, օրգանիզմում դրա կենսունակությանը և նյութափոխանակային ցուցանիշների վրա հնարավոր ազդեցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել բջջային ու հյուսվածքային փոխպատվաստման կենսաբանական հիմքերը, իմունաբանական համատեղելիության խնդիրները, փոխպատվաստված նյութի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը և դրա գործունեության տևողության գնահատումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժման արդյունքների կլինիկական և լաբորատոր գնահատումը՝ նպատակ ունենալով հասկանալ, թե տվյալ մոտեցումը որքանով կարող է նպաստել գլյուկոզային հոմեոստազի կարգավորմանը և հիվանդների ընդհանուր նյութափոխանակային վիճակի բարելավմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրաբուժական հիվանդների առանձնահատկություններին, քանի որ դիաբետը կարող է կապված լինել հետվիրահատական ընթացքի և վերականգնման լրացուցիչ դժվարությունների հետ։ Բջջային փոխպատվաստման ուսումնասիրությունը դիտարկվում է որպես ավանդական բուժական մոտեցումները լրացնող գիտական ուղղություն, որի գնահատման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն հնարավոր նյութափոխանակային ազդեցությունը, այլև իմունաբանական, վիրաբուժական և երկարաժամկետ անվտանգության խնդիրները։ Առանձին նշանակություն ունի մեթոդի սահմանափակումների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ փոխպատվաստված բջիջների ֆունկցիայի պահպանման և օրգանիզմի իմունային արձագանքի հետ կապված հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վիրաբուժության, էնդոկրինոլոգիայի, փոխպատվաստաբանության և բջջային կենսաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ենթաստամոքսային գեղձի բջջային նյութի փոխպատվաստումը որպես դիաբետի բուժման պատմականորեն ուսումնասիրված փորձարարական և կլինիկական ուղղություններից մեկը։

Культура

Այս ռեֆերատը վերաբերում է հայրենիք–սփյուռք արդի կապերի մշակութային նշանակությանը, որտեղ դիտարկվում է Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհասփյուռ հայ համայնքների միջև ձևավորված փոխհարաբերությունների համակարգը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման կարևոր գործոն։ Հայրենիք–սփյուռք կապերը ներառում են կրթական, մշակութային, գիտական, բարեգործական և տեղեկատվական համագործակցություն, որի միջոցով ապահովվում է ազգային արժեքների փոխանցումը սերունդներին և հայկական ինքնության ամրապնդումը տարբեր երկրներում ապրող հայերի շրջանում։ Մշակութային ոլորտում այս կապերը արտահայտվում են լեզվի պահպանմամբ, հայկական դպրոցների և կրթական կենտրոնների գործունեությամբ, մշակութային միջոցառումների կազմակերպմամբ, ինչպես նաև գրականության, երաժշտության և արվեստի փոխանակմամբ։ Սփյուռքը կարևոր դեր ունի հայկական մշակույթի միջազգային ներկայացման և տարածման գործում՝ նպաստելով Հայաստանի մշակութային ճանաչելիության բարձրացմանը աշխարհում։ Միաժամանակ հայրենիքը հանդիսանում է մշակութային կենտրոն, որը աջակցում է սփյուռքի համայնքներին՝ ապահովելով կրթական ծրագրեր, ուսուցիչների պատրաստում և մշակութային նյութերի տրամադրում։ Այս համագործակցությունը նաև նպաստում է ազգային ինքնության պահպանմանը, հատկապես ասիմիլյացիայի վտանգի պայմաններում, երբ արտերկրում ապրող հայերը կարող են աստիճանաբար կորցնել լեզուն և մշակութային կապերը։ Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունների զարգացումը կարևոր է նաև ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում, քանի որ այն թույլ է տալիս պահպանել ազգային առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ մասնակցելով համաշխարհային մշակութային գործընթացներին:

Медицина

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարբեր ծագման սպիական նեղացումներով ախտահարված կոկորդի և շնչափողի հիվանդություններ ունեցող պացիենտների վերականգնողական բուժման առանձնահատկությունների, արդյունավետ մեթոդների և կլինիկական արդյունքների գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոկորդի և շնչափողի անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, սպիական ստենոզների առաջացման հիմնական պատճառները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և շնչառական համակարգի գործունեության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետվնասվածքային, հետվիրահատական, հետինտուբացիոն և բորբոքային ծագման նեղացումների կլինիկական դրսևորումներին, ախտորոշման մեթոդներին և հիվանդության ծանրության աստիճանի գնահատմանը։ Վերլուծվում են շնչուղիների անցանելիության վերականգնման վիրաբուժական ու էնդոսկոպիկ մոտեցումները, դրանց կիրառման ցուցումները, հնարավոր սահմանափակումները և բուժման արդյունքների վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև հետվիրահատական խնամքի, շնչառական վերականգնման, ձայնային ֆունկցիայի պահպանման և կրկնակի նեղացումների կանխարգելման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են վերականգնողական բուժման անհատական ծրագրերի մշակման, պացիենտների երկարաժամկետ հսկողության և կյանքի որակի գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր մասնագիտությունների բժիշկների համագործակցության նշանակությանը՝ շնչառական և ձայնային գործառույթների հնարավորինս ամբողջական վերականգնման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, շնչուղիների վիրաբուժության, վերականգնողական բժշկության և կլինիկական ռեաբիլիտացիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Այս գիրքը նվիրված է հայկական կոպտաբուրդ և կիսակոպտաբուրդ ցեղերի ոչխարների վեգետատիվ նյարդային համակարգի մակրո- և միկրոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են կենդանիների նյարդային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրա տարբեր բաժինների ձևաբանական բնութագրերը և ֆունկցիոնալ նշանակությունը։ Գրքում ուսումնասիրվում են ցեղային առանձնահատկությունների ազդեցությունը նյարդային համակարգի զարգացման վրա, կիրառվում են անատոմիական և հյուսվածաբանական հետազոտության մեթոդներ՝ բացահայտելու օրգանիզմի կարգավորող համակարգերի կառուցվածքային հիմքերը։ Այն կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, կենսաբանների, անատոմների, կենդանաբանների, գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և կենդանիների ֆիզիոլոգիայով ու մորֆոլոգիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։