Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1 (4)

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անկանխիկ հաշվարկների համակարգի զարգացման և արդյունավետության բարձրացման ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական թվայնացման և վճարային համակարգերի արդիականացման կարևորությունը։ Վերլուծվում են անկանխիկ գործարքների տարածման հիմնական գործոնները՝ բանկային ենթակառուցվածքների զարգացումը, վճարային քարտերի և էլեկտրոնային դրամապանակների կիրառումը, ինչպես նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների (FinTech) ներդրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության ֆինանսական վարքագծի փոփոխություններին, անկանխիկ վճարումների նկատմամբ վստահության մակարդակին և կարգավորող միջավայրի ազդեցությանը համակարգի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային թափանցիկության բարձրացման և պետական վճարումների թվայնացման դերը անկանխիկ համակարգի ընդլայնման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված ՀՀ-ում անկանխիկ հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և ֆինանսական համակարգի ժամանակակիցացմանը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի դարձվածաբանական համակարգում համեմատության հիմքով ձևավորված կայուն լեզվական միավորների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն կայուն կապակցություններն են, որոնց պատկերավոր նշանակությունը կառուցվում է որևէ անձի, առարկայի, երևույթի, գործողության կամ հատկանիշի մեկ այլ հայտնի պատկերի հետ համադրման միջոցով։ Քննվում են այդ միավորների ձևավորման լեզվական օրինաչափությունները, բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, բառային կազմի կայունության աստիճանը և ամբողջական դարձվածաբանական իմաստի առաջացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համեմատության առարկայի և համեմատության հիմքի իմաստային կապին, ինչպես նաև այն պատկերներին, որոնք հայերենում ավանդաբար օգտագործվում են մարդու արտաքինի, բնավորության, վարքագծի, հուզական վիճակի, գործողությունների ուժգնության կամ տարբեր երևույթների հատկանիշների բնութագրման համար։ Ուսումնասիրվում են կենդանիների, բնության երևույթների, կենցաղային առարկաների, պատմամշակութային պատկերացումների և ժողովրդական մտածողության հետ կապված համեմատական բաղադրիչները՝ բացահայտելով դրանց լեզվամշակութային նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածային միավորների փոխաբերական և գնահատողական բնույթի վերլուծությունը, քանի որ դրանք հաճախ ոչ միայն անվանում կամ նկարագրում են երևույթը, այլև արտահայտում խոսողի վերաբերմունքը, հուզական գնահատականը և հաղորդակցական նպատակը։ Դիտարկվում են դրանց կիրառության առանձնահատկությունները գեղարվեստական գրականության, հրապարակախոսության և առօրյա խոսքի մեջ, ինչպես նաև ոճական արժեքը և խոսքի արտահայտչականության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դասակարգվել տարբեր կառուցվածքային կաղապարներ, իմաստային խմբեր և տարբերակային ձևեր՝ պարզելու դրանց տեղը հայերենի ընդհանուր դարձվածաբանական համակարգում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվի զարգացման ընթացքում նման միավորների պահպանման, փոփոխության և նոր ձևերի առաջացման խնդիրը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, ոճագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական ներկայացնել համեմատության վրա հիմնված կայուն արտահայտությունների լեզվական կառուցվածքն ու մշակութային բովանդակությունը։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է բուհում ուսանողի ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի ձևավորման և կազմակերպման գիտատեսական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ֆիզիկական դաստիարակությունը որպես ուսանողի համակողմանի զարգացման և առողջ ապրելակերպի ձևավորման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ուսանողների ֆիզիկական դաստիարակության նպատակները, խնդիրները, սկզբունքները, բովանդակությունն ու կազմակերպման մեթոդները՝ հաշվի առնելով բարձրագույն կրթության առանձնահատկությունները և ուսանողների տարիքային ու անհատական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական ակտիվության ազդեցությանը ուսանողների առողջության, աշխատունակության, շարժողական կարողությունների, հոգեբանական կայունության և ուսումնական գործունեության արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ ֆիզիկական դաստիարակության համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված բաղադրիչների ամբողջություն, որը ներառում է ուսումնական պարապմունքները, արտաուսումնական մարզական գործունեությունը, առողջարարական միջոցառումները, ինքնուրույն ֆիզիկական վարժությունները և համապատասխան մանկավարժական վերահսկողությունը։ Քննարկվում են ուսանողների ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատման և վերահսկման մոտեցումները, անհատականացված ծրագրերի կազմման անհրաժեշտությունը և տարբեր ֆիզիկական հնարավորություններ ունեցող ուսանողների համար համապատասխան բեռնվածության ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև բուհական միջավայրում շարժողական ակտիվության խթանումը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործումը և ուսանողների մոտ ֆիզիկական կուլտուրայի ու առողջ ապրելակերպի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը։ Աշխատությունը անդրադառնում է ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման ընթացքում կիրառվող մանկավարժական մեթոդներին, ուսուցման և մոտիվացման ձևերին, ինչպես նաև ֆիզիկական վարժությունների ճիշտ պլանավորման և անվտանգության ապահովման խնդիրներին։ Գիտատեսական մոտեցումների հիման վրա կարող են ներկայացվել ուսանողների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի կատարելագործման ուղղություններ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել դրա արդյունավետությունը և համապատասխանեցնել այն ժամանակակից կրթական ու առողջապահական պահանջներին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի մասնագետների, բուհերի դասախոսների, մանկավարժների, մարզիչների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունում դիտարկվում են մասնագիտական ոլորտներին ուղղված լեզվի ուսուցման առանձնահատկությունները՝ օրինակ՝ տեխնիկական, բժշկական, իրավական և տնտեսական ոլորտներում լեզվի ուսուցման կազմակերպումը, ինչպես նաև մասնագիտական հաղորդակցության լեզվական պահանջները, տերմինաբանության յուրացումը և ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացումը։ Միաժամանակ ներկայացվում են ժամանակակից մեթոդներ՝ նախագծային ուսուցում, ինտերակտիվ մոտեցումներ, թվային կրթական միջավայրերի կիրառություն և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացում, որոնք նպաստում են օտար լեզվի կիրառական տիրապետմանը մասնագիտական համատեքստում։ Ժողովածուն նաև անդրադառնում է լեզվաբանական և մեթոդաբանական խնդիրներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում «մասնագիտական լեզու» հասկացությունը տարբեր գիտական ոլորտներում և ինչպես կարելի է արդյունավետ համադրել լեզվական գիտելիքը և մասնագիտական բովանդակությունը ուսուցման գործընթացում։

Биология

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մարդու նեոլիթյան շրջանի միգրացիոն գործընթացների վերակառուցմանը Հայկական բարձրավանդակում՝ հիմնվելով հնագիտական և հատկապես գենետիկական տվյալների վրա, որոնց միջոցով փորձ է արվում բացահայտել տարածաշրջանի վաղ բնակչության ծագումը, շարժման ուղղությունները և տարբեր պոպուլյացիաների միջև գենետիկական կապերը։ Հետազոտությունը օգտագործում է հին ԴՆԹ-ի (ancient DNA) վերլուծության արդյունքներ՝ համեմատելով նեոլիթյան բնակիչների գենոմները ինչպես միմյանց, այնպես էլ հարակից տարածաշրջանների՝ Անատոլիայի, Իրանի բարձրավանդակի և Կովկասի վաղ բնակչությունների գենետիկական տվյալների հետ, ինչը թույլ է տալիս վերականգնել բնակչության խառնման, տեղաշարժերի և շարունակականության պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության տարածման գործընթացներին, քանի որ նեոլիթյան շրջանում որսորդ-հավաքչական խմբերից անցումը դեպի նստակյաց գյուղատնտեսական համայնքներ ուղեկցվել է բնակչության զգալի շարժերով և մշակութային փոխազդեցություններով, որոնք արտացոլվում են նաև գենետիկական կառուցվածքում։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ Հայկական բարձրավանդակը հանդես է եկել որպես կարևոր խաչմերուկային տարածաշրջան, որտեղ տարբեր ուղղություններից եկող պոպուլյացիաները հանդիպել, խառնվել և ձևավորել են հետագա պատմական բնակչությունների հիմքը, ընդգծելով տարածաշրջանի դերը որպես վաղ քաղաքակրթությունների ձևավորման կարևոր կենտրոններից մեկը։