Անվանական և իրական վալյուտային փոխարժեքներ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Գրիգոր Արծրունու գրական-հասարակական գործունեության և նրա ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի երկրորդ կեսի հայ մշակութային ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Արծրունու՝ որպես գրական գործչի ձևավորման ընթացքը, նրա ստեղծագործական հայացքները, գրական-քննադատական գործունեությունը և հայ հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հրապարակախոսական ու գրական գործունեությանը, հասարակական երևույթների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքին և ժամանակի կարևոր խնդիրների արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Արծրունու լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի նկատմամբ նրա մոտեցումներին, կերպարների ու թեմաների ընտրությանը և հասարակական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա գրական-քննադատական հայացքների ուսումնասիրությունը, քանի որ նա նշանակալի դեր է ունեցել ժամանակի գրական գործընթացների գնահատման, նոր գրական ուղղությունների տարածման և ընթերցող հասարակության ձևավորման գործում։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև Արծրունու կապերը ժամանակի հայ մտավորականների և գրական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա գործունեության ազդեցությունը արևելահայ հասարակական և մշակութային կյանքի վրա։ Նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու XIX դարի հայ գրականության և հասարակական մտքի փոխկապակցված զարգացումը, երբ գրականությունը հաճախ հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության միջոց, այլև որպես հասարակական խնդիրների քննարկման և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման կարևոր հարթակ։ Աշխատությունը կարող է գնահատել Արծրունու տեղը հայ գրականության պատմության մեջ, նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը և հետագա գրական ու հասարակական գործընթացների վրա թողած ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, լրագրության և հրապարակախոսության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրականության պատմության մասնագետներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Культура

Գիրքը նվիրված է վարիացիոն սկզբունքների ուսումնասիրությանը հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային ստեղծագործություններում՝ բացահայտելով թեմատիկ զարգացման, ձևաստեղծման և երաժշտական մտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջանների հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային երկերում կիրառված վարիացիոն մեթոդները, դրանց կառուցվածքային և արտահայտչական նշանակությունը, ինչպես նաև կապը ազգային երաժշտական ավանդույթների հետ։ Քննարկվում են երաժշտական ձևի կազմակերպման սկզբունքները, թեմայի փոփոխման և զարգացման եղանակները, ռիթմական, հարմոնիկ, մեղեդային և հյուսվածքային վերափոխումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն առանձնահատկություններին, որոնց միջոցով կոմպոզիտորները համադրում են դասական վարիացիոն տեխնիկաները հայկական երաժշտական մտածողության տարրերի հետ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, դաշնակահարների, կոմպոզիտորների, երաժշտական կրթության մասնագետների, ուսանողների և հայ երաժշտական մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է ավտոտրակտորային շարժակազմի համակցված օժանդակ արգելակային համակարգի կառուցվածքի մշակմանը և դրա հիմնական պարամետրերի լավարկման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսական և արդյունաբերական տրանսպորտային տեխնիկայի շահագործման առանձնահատկությունները, մասնավորապես՝ ծանրաբեռնված պայմաններում շարժակազմի անվտանգության ապահովման պահանջները։ Աշխատությունում դիտարկվում են արգելակային համակարգերի դասական և ժամանակակից լուծումները՝ ներառյալ մեխանիկական, հիդրավլիկ, օդաճնշական և համակցված համակարգերը, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում։

Другие предметы

Հրատարակությունը մասնագիտական տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի աղբյուր է, որը նախատեսված է գրադարանային գործի, մատենագիտության և հարակից տեղեկատվական ոլորտների վերաբերյալ հրատարակված նյութերի համակարգված ներկայացման համար։ Այն կարող է ընդգրկել գրքեր, հոդվածներ, մեթոդական ձեռնարկներ, գիտաժողովների նյութեր, տեղեկատու հրատարակություններ և մասնագիտական այլ աշխատություններ՝ հնարավորություն տալով գրադարանավարներին, մատենագետներին, գիտաշխատողներին և ոլորտի ուսանողներին հետևելու մասնագիտական գրականության համալրմանն ու զարգացման հիմնական ուղղություններին։ Մատենագիտական գրառումները կազմակերպվում են այնպես, որ օգտագործողը կարողանա արագ կողմնորոշվել առկա նյութերի թեմատիկ ընդգրկման մեջ և ընտրել իրեն անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարանային աշխատանքի կազմակերպմանը, գրքային հավաքածուների համալրմանն ու պահպանությանը, ընթերցողների սպասարկմանը, տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, գրադարանային դասակարգմանը, կատալոգավորմանը և տեղեկատվության որոնման խնդիրներին վերաբերող նյութերին։ Կարող են ներկայացվել նաև գրադարանների մեթոդական աշխատանքի, ընթերցանության ուսումնասիրության, մասնագիտական կրթության, գրքի տարածման և գրադարանային ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ հրապարակումներ։ Մատենագիտական տեղեկատվությունը կարևոր դեր ունի մասնագիտական գիտելիքների շրջանառության մեջ՝ նպաստելով նոր հրատարակությունների հայտնաբերմանը և տարբեր թեմաների վերաբերյալ գրականության նպատակային որոնմանը։ Նման տեղեկատուները միաժամանակ արտացոլում են գրադարանագիտության ու մատենագիտության զարգացման ընթացքը՝ ցույց տալով, թե տվյալ ժամանակաշրջանում որ խնդիրներն են առավել հաճախ դարձել ուսումնասիրության և մասնագիտական քննարկման առարկա։ Դրանք կարող են օգտագործվել նաև հետազոտական աշխատանքի սկզբնական փուլերում՝ թեմային վերաբերող աղբյուրների շրջանակը որոշելու, նախկին ուսումնասիրությունները հայտնաբերելու և համապատասխան մասնագիտական գրականություն ընտրելու համար։ Պարբերաբար կազմվող մատենագիտական տեղեկատվությունը նաև փաստագրական նշանակություն ունի, քանի որ ժամանակի ընթացքում ձևավորում է ոլորտային հրատարակությունների պատմությունը ներկայացնող տեղեկատվական շտեմարան։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական կողմնորոշման և տեղեկատվության որոնման գործիք՝ նպաստելով գրադարանագիտական ու մատենագիտական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական հաղորդակցությանը և ոլորտի տեղեկատվական ապահովմանը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում էկոլոգիական կրթության կազմակերպման և կառավարման համակարգային խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական քաղաքականության, բնապահպանական գիտակցության ձևավորման և կայուն զարգացման սկզբունքների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է կրթության տարբեր մակարդակներում բնապահպանական գիտելիքների տարածման, ուսումնական գործընթացում դրանց ներառման, կառավարման մեխանիզմների արդյունավետության և համապատասխան հաստատությունների միջև համագործակցության առանձնահատկությունների վրա։ Էկոլոգիական կրթությունը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի նպատակն է ոչ միայն բնության և շրջակա միջավայրի վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցումը, այլև պատասխանատու վերաբերմունքի, էկոլոգիական մտածողության և բնապահպանական վարքագծի ձևավորումը։ Քննության են առնվում նախադպրոցական, հանրակրթական, մասնագիտական և բարձրագույն կրթության համակարգերում բնապահպանական բաղադրիչի զարգացման հնարավորությունները, ինչպես նաև տարբեր կրթական աստիճանների միջև բովանդակային շարունակականության ապահովման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պետական կառավարման մարմինների, կրթական հաստատությունների, տեղական ինքնակառավարման կառույցների, հասարակական կազմակերպությունների և բնապահպանական ոլորտի մասնագետների համագործակցությանը։ Կարևորվում է կառավարման միասնական և համակարգված մոտեցման ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս հստակեցնել տարբեր կառույցների գործառույթները, սահմանել առաջնահերթությունները և արդյունավետորեն օգտագործել կրթական ու տեղեկատվական ռեսուրսները։ Ուսումնասիրվում են ուսումնական ծրագրերի և դասընթացների բովանդակությունը, բնապահպանական թեմաների ընդգրկման մակարդակը և միջառարկայական կապերի կիրառման հնարավորությունները։ Էկոլոգիական խնդիրների ուսումնասիրությունը նպատակահարմար է դիտարկվում ոչ միայն բնական գիտությունների շրջանակում, այլև աշխարհագրության, տնտեսագիտության, հասարակագիտության և այլ առարկաների հետ փոխկապակցված՝ շրջակա միջավայրի խնդիրների բազմակողմանի ընկալման համար։ Առանձին նշանակություն է տրվում մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածությանը և վերապատրաստմանը, քանի որ էկոլոգիական կրթության արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է ժամանակակից բնապահպանական գիտելիքների, համապատասխան ուսուցման մեթոդների և գործնական աշխատանքի ձևերի տիրապետմամբ։ Դիտարկվում են նաև արտադասարանական և ոչ ֆորմալ կրթության հնարավորությունները՝ բնապահպանական ծրագրերի, ուսումնական նախագծերի, հետազոտական աշխատանքների, բնության դիտարկումների և համայնքային նախաձեռնությունների միջոցով։ Կարևորվում է սովորողների ակտիվ մասնակցությունը, քանի որ գործնական գործունեությունը նպաստում է տեսական գիտելիքների և իրական բնապահպանական խնդիրների միջև կապի ձևավորմանը։ Կառավարման տեսանկյունից քննության են առնվում ծրագրերի պլանավորման, իրականացման, մշտադիտարկման և արդյունքների գնահատման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում չափելի ցուցանիշների ձևավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ոչ միայն սովորողների գիտելիքները, այլև նրանց վերաբերմունքի, արժեքային կողմնորոշումների և վարքագծային հմտությունների զարգացումը։ Հայաստանի պայմաններում էկոլոգիական կրթության զարգացումը դիտարկվում է երկրի բնապահպանական մարտահրավերների, բնական ռեսուրսների պահպանության և արդյունավետ օգտագործման, բնակավայրերի շրջակա միջավայրի որակի և հասարակության բնապահպանական պատասխանատվության բարձրացման հետ փոխկապակցված։ Այս առումով կրթական համակարգը ներկայացվում է որպես երկարաժամկետ բնապահպանական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից կրթական միջոցների կիրառման հնարավորություններին, որոնք կարող են նպաստել բնապահպանական տեղեկատվության հասանելիությանը, ուսումնական նյութերի բազմազանեցմանը և սովորողների հետազոտական գործունեության զարգացմանը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և արդյունավետ մոտեցումների հարմարեցումը Հայաստանի կրթական ու սոցիալ-տնտեսական պայմաններին՝ ազգային առանձնահատկությունների և բնապահպանական առաջնահերթությունների հաշվառմամբ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է էկոլոգիական կրթության կառավարման արդյունավետության բարձրացման, կրթական ծրագրերի կատարելագործման, կառույցների միջև համագործակցության ամրապնդման և հասարակության բնապահպանական գիտակցության զարգացման համար համապատասխան մոտեցումների ձևավորման հնարավորությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կրթության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների, կրթության կառավարիչների, մանկավարժների, բնապահպանների, պետական ու հասարակական կառույցների ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ արձակագրության ինքնատիպ ներկայացուցիչներից մեկի փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրությանը՝ դրանց թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական առանձնահատկությունների բացահայտմամբ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պատմվածքները, նորավեպային բնույթի գործերը, մանրապատումները և փոքր արձակի այլ ձևերը՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց կառուցվածքին, կերպարային համակարգին, պատմողական եղանակներին և լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական անցյալի և ժամանակակից իրականության գեղարվեստական վերաիմաստավորմանը, ազգային հիշողության, մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների, բարոյական արժեքների ու անհատի ներաշխարհի արտացոլմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես է սահմանափակ ծավալի պայմաններում ձևավորվում ամբողջական գեղարվեստական միջավայր, զարգանում գործողությունը և բացահայտվում կերպարների հոգեբանությունն ու աշխարհընկալումը։ Ուսումնասիրվում են հեղինակային խոսքի և կերպարների խոսքի հարաբերակցությունը, երկխոսությունների կառուցումը, նկարագրությունների գործառույթը, ենթատեքստի կիրառումը, պատկերավորման միջոցները և պատմողական ռիթմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, պատմական ու ժողովրդական լեզվաշերտերի օգտագործմանը և դրանց միջոցով ստեղծվող ազգային ու ժամանակային միջավայրին։ Քննության են առնվում նաև իրականության և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները, պատմական նյութի գրական մշակման սկզբունքները և անցյալի իրադարձությունները ժամանակակից ընթերցողի համար իմաստավորելու հեղինակային մոտեցումները։ Փոքր արձակի ժանրային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սեղմ շարադրանքի, արտահայտչական մանրամասների, խորհրդանշական պատկերների և հակիրճ բնութագրումների նշանակությունը ստեղծագործությունների գաղափարական ամբողջականության ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում կերպարակերտման եղանակներին, գործողությունների զարգացման տրամաբանությանը և գեղարվեստական տարածության ու ժամանակի կազմակերպմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել արձակագրի փոքր ժանրերի գեղարվեստական համակարգի մասին, գնահատել դրանց տեղը հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության մեջ և բացահայտել դրանց նշանակությունը 20-րդ դարի հայ արձակի զարգացման համատեքստում։