Армянский календарь на ... год

Сельское хозяйство

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ պատմագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկի ձեռագրական ավանդույթի, պահպանված օրինակների, դրանց ծագման, ժամանակագրության, բովանդակային առանձնահատկությունների և փոխհարաբերությունների խորքային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում XII դարի պատմիչ Սամվել Անեցու կազմած ժամանակագրական երկն է, որի սկզբնաղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է ինչպես ընդգրկած պատմական ժամանակաշրջանի լայնությամբ, այնպես էլ տարբեր ժամանակների պատմական տեղեկությունների պահպանմամբ։ Երկը սկսվում է Ադամից և հեղինակային շարադրանքով հասնում մինչև 1163 թվականը՝ ներառելով հայ և համաշխարհային պատմության բազմաթիվ կարևոր իրադարձություններ։ Այն ստեղծվել է Անիի Մայր տաճարի ավագերեց Սամվել Անեցու կողմից և, ըստ ուսումնասիրությունների, գրվել է Կաթողիկոս Գրիգոր Գ Պահլավունու պատվերով։ Ուսումնասիրության առանցքային խնդիրներից է ձեռագրերի համեմատական քննության միջոցով բնագրի սկզբնական կառուցվածքի և հետագա հավելումների տարանջատումը։ Ժամանակագրությունը միջնադարում լայնորեն ընդօրինակվել է, սակայն պահպանված ձեռագրերը նույնական չեն․ դրանցում տարբեր ժամանակներում կատարվել են միջամտություններ, լրացումներ, ընդմիջարկություններ և շարունակություններ։ Այդ պատճառով յուրաքանչյուր ձեռագիր կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես տվյալ երկի պահպանված օրինակ, այլև որպես պատմական որոշակի ժամանակաշրջանի մտավոր և մշակութային միջավայրի վկայություն։ Ուսումնասիրությունների համաձայն՝ այսօր հայտնի են ժամանակագրության շուրջ յոթ տասնյակ ամբողջական կամ մասնակի ընդօրինակություններ, որոնց զգալի մասը պահպանվում է Մաշտոցի անվան Մատենադարանում և այլ հայկական ու արտասահմանյան հավաքածուներում։ Աղբյուրագիտական քննության կարևոր ուղղություն է ձեռագրերի թվագրումը և ծագման հանգամանքների պարզումը։ Ձեռագրերի հիշատակարանները, գրիչների թողած նշումները, թղթի կամ մագաղաթի առանձնահատկությունները, գրչության ձևը, ուղղագրական և լեզվական տարբերությունները հնարավորություն են տալիս վերականգնելու դրանց ստեղծման և շրջանառության պատմությունը։ Այսպիսի տվյալների համադրումը թույլ է տալիս պարզել, թե որ ձեռագրերն են ավելի մոտ նախնական բնագրին, որոնք են ներկայացնում հետագա խմբագրական շերտեր, և ինչ փուլերում են ձևավորվել լրացումները։ Հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ որոշ ընդօրինակություններում Սամվել Անեցու հեղինակային շարադրանքը շարունակվել է այլ հեղինակների կողմից՝ ժամանակագրական նյութը հասցնելով նույնիսկ XVII-XVIII դարեր։ Այդպիսով ձեռագրական ավանդույթը վերածվում է բազմաշերտ պատմական աղբյուրի, որտեղ տարբեր դարաշրջանների տեղեկություններն ու հեղինակային միջամտությունները գոյակցում են մեկ մատյանում։ Աշխատության աղբյուրագիտական նշանակությունը հատկապես դրսևորվում է այն հարցում, թե ինչպես կարելի է ձեռագրերի համեմատության միջոցով վերականգնել երկի առավել հավաստի բնագիրը։ Նախկին հրատարակություններում օգտագործվել են համեմատաբար ուշ ձեռագրեր, ինչի հետևանքով հեղինակային բնագրի և հետագա լրացումների սահմանները միշտ չէ, որ հստակ են եղել։ Հետագա ձեռագրագիտական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տվել բացահայտելու ավելի հին ընդօրինակություններ և դրանց հիման վրա կատարել համեմատական բնագրագիտական աշխատանք։ 2011 թվականին իրականացված հրատարակության հիմքում, մասնավորապես, օգտագործվել են հնագույն ձեռագրերը, ինչը կարևոր քայլ է եղել բնագրի գիտական վերականգնման ուղղությամբ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն ձեռագրերը, որոնցում պահպանվել են նախկինում չհրապարակված կամ քիչ ուսումնասիրված պատմական տեղեկություններ։ Դրանք կարող են անդրադառնալ քաղաքական իրադարձություններին, եկեղեցական կյանքին, իշխանական տոհմերին, բնակավայրերին, վանքերի հիմնադրմանը, բնական աղետներին, պատերազմներին և այլ իրադարձությունների։ Այդպիսի նյութերի բացահայտումը ընդլայնում է ոչ միայն տվյալ ժամանակագրության, այլև միջնադարյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրման սկզբնաղբյուրային բազան։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև ձեռագրերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Տարբեր օրինակների տեքստային համեմատությունը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու ընդհանուր նախօրինակները, տարբեր խմբագրական շերտերը, պատճենման ընթացքում առաջացած փոփոխությունները և առանձին գրիչների կամ շարունակողների կատարած լրացումները։ Այս գործընթացը կարևոր է ոչ միայն բնագրի վերականգնման, այլև միջնադարյան ձեռագրական մշակույթի զարգացման օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ձեռագրերի ուսումնասիրությունը չի սահմանափակվում արտաքին նկարագրությամբ․ այն պահանջում է պատմագիտական, բանասիրական, ձեռագրագիտական և բնագրագիտական մեթոդների համադրում։ Աշխատության ընդհանուր արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս Սամվել Անեցու պատմական ժառանգությունը դիտարկել ոչ միայն որպես մեկ հեղինակի ստեղծագործություն, այլև որպես դարերի ընթացքում շարունակաբար լրացվող և վերամշակվող պատմական հիշողության յուրահատուկ կրող։ Ձեռագրերի աղբյուրագիտական քննությունը կարևոր նշանակություն ունի միջնադարյան հայ պատմագրության զարգացման ընթացքը, պատմական գիտելիքի փոխանցման եղանակները և ժամանակագրական երկերի ձեռագրական տարածումը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, բանասերներին, ձեռագրագետներին, բնագրագետներին, Միջնադարի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայագիտություն ուսումնասիրող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ ձեռագրական նյութի մանրակրկիտ քննության միջոցով նպաստում է պատմական բնագրի առավել ամբողջական վերականգնմանը, նոր աղբյուրների գիտական շրջանառության մեջ դրմանը և միջնադարյան Հայաստանի պատմության ու մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։

Другие предметы

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է 1910 թվականի ընթացքում Էրիվանի գանձապետական պալատի ենթակայության հարկային տեսուչների համագումարի նիստերի արձանագրությունները և այդ ժամանակաշրջանի վարչական գործունեությանը վերաբերող նյութերը։ Փաստաթղթերում արտացոլվում են հարկային համակարգի կազմակերպման, պետական եկամուտների հավաքագրման, հարկերի հաշվարկման և գանձման, հարկատուների հետ հարաբերությունների, վարչական վերահսկողության և հարկային ծառայության առջև ծառացած գործնական խնդիրների վերաբերյալ քննարկումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Ռուսական կայսրության վարչական և ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները Էրիվանի նահանգում՝ ներկայացնելով պետական կառույցների աշխատանքի ընթացքը, պաշտոնատար անձանց փոխհարաբերությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի հարկային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուր են պատմաբանների, տնտեսագետների, իրավաբանների և տարածաշրջանի վարչական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 20-րդ դարի սկզբի Էրիվանի նահանգի պետական ֆինանսների կառավարման, հարկային վարչարարության և տեղական իշխանական համակարգի գործունեության մասին։

Другие предметы

Աշխատությունը մեթոդական հանձնարարականների ձևաչափով ներկայացնում է ԳԿՀ-ի (գրադարանային-կենտրոնացված համակարգերի) ինֆորմացիոն սպասարկման կազմակերպման հիմնական ձևերն ու մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել օգտվողներին մատուցվող տեղեկատվական ծառայությունների արդյունավետությունը։ Գրքում համակարգված կերպով բացատրվում են տեղեկատվության որոնման, մշակման, պահման և տրամադրման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները գրադարանային միջավայրում։ Հեղինակը անդրադառնում է տեղեկատվական ծառայությունների տեսակներին՝ տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկում, թեմատիկ հարցումների կատարում, գրադարանային ցուցակների և բազաների կազմում, ինչպես նաև օգտվողների տեղեկատվական կրթության կազմակերպում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական ուղեցույցներ՝ ուղղված որոնման համակարգերի արդյունավետ կիրառմանը, տեղեկատվական աղբյուրների ընտրությանը և դրանց որակի գնահատմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ավտոմատացված գրադարանային համակարգերին և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնմանը։ Գիրքը նաև ընդգծում է գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության և տեղեկատվական միջավայրում օգտվողների կողմնորոշման կարողությունների զարգացման կարևորությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական մասնագետների, մեթոդիստների, ուսանողների և գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայում զբաղվածության ձևավորման, գործազրկության, աշխատուժի օգտագործման արդյունավետության և ավելցուկային աշխատուժի առաջացման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են զբաղվածության մակարդակի վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական և ժողովրդագրական գործոնները, աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև աշխատաշուկայում առկա կառուցվածքային անհամապատասխանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ տնտեսության առանձին ոլորտներում կամ տարածքներում աշխատուժի առաջարկը գերազանցում է առկա աշխատատեղերի պահանջարկը՝ հանգեցնելով թաքնված կամ բացահայտ գործազրկության, թերզբաղվածության և մարդկային ռեսուրսների ոչ լիարժեք օգտագործման։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Հայաստանի աշխատաշուկայի զարգացման առանձնահատկությունները, զբաղվածության կառուցվածքի փոփոխությունները և աշխատուժի տեղաբաշխման հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև մասնագիտական պատրաստվածության և աշխատաշուկայի պահանջների անհամապատասխանությունը, աշխատուժի տարածքային և ոլորտային շարժունակությունը, աշխատանքի արտադրողականությունը և նոր աշխատատեղերի ստեղծման հնարավորությունները։ Ավելցուկային աշխատուժի խնդիրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական, այլև որպես սոցիալական կարևորություն ունեցող երևույթ, քանի որ այն կարող է ազդել բնակչության եկամուտների, կենսամակարդակի, աղքատության, միգրացիոն գործընթացների և հասարակության սոցիալական կայունության վրա։ Աշխատության ուսումնասիրությունները կարող են հիմք ծառայել զբաղվածության պետական քաղաքականության կատարելագործման, աշխատուժի վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերի մշակման, աշխատաշուկայի հավասարակշռության բարելավման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, աշխատանքի շուկայի հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով զբաղվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Право

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների համակարգային վերլուծությանը տրանսպորտային սպասարկման կազմակերպման և ճանապարհային անվտանգության ապահովման ոլորտներում՝ ընդգծելով դրանց իրավական հիմքերը, գործառութային շրջանակները և գործնական իրականացման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես են տեղական ինքնակառավարման մարմինները ներգրավված հանրային տրանսպորտի կազմակերպման, երթևեկության կարգավորման տեղական մակարդակում, ճանապարհային ենթակառուցվածքների պահպանման և զարգացման գործընթացներում՝ համապատասխանելով ազգային օրենսդրությանը և պետական քաղաքականության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական նորմերին, որոնք սահմանում են համայնքների և քաղաքային իշխանությունների պատասխանատվության շրջանակները՝ ներառյալ փողոցային ցանցի կառավարման, կանգառների կազմակերպման, տեղական նշանակության ճանապարհների սպասարկման և անվտանգության միջոցառումների իրականացման լիազորությունները։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է ճանապարհային անվտանգության ապահովման ոլորտում իրականացվող կանխարգելիչ միջոցառումները՝ ինչպիսիք են երթևեկության կանոնների պահպանման վերահսկողությունը, ճանապարհային նշանների և գծանշումների տեղադրումը, մանկական և խոցելի խմբերի անվտանգության ծրագրերի իրականացումը, ինչպես նաև հասարակական իրազեկման նախաձեռնությունները։ Միաժամանակ քննարկվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցությունը պետական լիազոր մարմինների հետ, մասնավորապես ոստիկանության, տրանսպորտային տեսչությունների և քաղաքաշինական կառույցների հետ՝ ապահովելու միասնական և արդյունավետ քաղաքականություն ճանապարհային անվտանգության ոլորտում։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև ֆինանսական և կազմակերպչական սահմանափակումները, որոնք կարող են ազդել տեղական մակարդակում տրանսպորտային համակարգերի արդյունավետության վրա, ինչպես նաև բարեփոխումների անհրաժեշտությունը՝ ուղղված կառավարման ապակենտրոնացման խորացմանը և ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տեղական ինքնակառավարման մարմիններին որպես կարևոր դերակատարներ տրանսպորտային համակարգի կայունության և ճանապարհային անվտանգության ապահովման գործընթացում՝ համադրելով իրավական, կազմակերպչական և սոցիալական մոտեցումները։