Армянский календарь на ... год

Biology

Գիտաբժշկական և փորձարարական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է «C» նեյրոհորմոնի կարգավորիչ ազդեցության ուսումնասիրությանը սրտամկանի նյութափոխանակության վրա՝ իզոպրոտերենոլով պայմանավորված վնասման և ենթաստամոքսային գեղձի նեկրոտիկ ախտահարման պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սրտամկանի բջիջներում ընթացող նյութափոխանակային փոփոխությունները, էներգետիկ գործընթացների խանգարումները և օրգանիզմի նեյրոհորմոնային կարգավորման հնարավոր դերը դրանց ձևավորման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական ախտաբանական վիճակներում սրտամկանի կենսաքիմիական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների փոփոխություններին ու դրանց վրա ուսումնասիրվող նեյրոհորմոնի ազդեցությանը։ Համեմատվում են տարբեր ախտաբանական պայմաններում առաջացող նյութափոխանակային շեղումները՝ դրանց ընդհանուր և առանձնահատուկ մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Քննության են առնվում նաև սրտամկանի էներգետիկ նյութափոխանակության, բջջային վնասման և նեյրոհումորալ կարգավորման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են սրտի գործունեության վրա համակարգային ախտաբանական գործընթացների ազդեցության և օրգանիզմի կարգավորիչ մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումները խորացնելու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, սրտաբանության և փորձարարական բժշկության ոլորտների հետազոտողների, ինչպես նաև բժշկական ու կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Քիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1,3-դիենային կառուցվածք պարունակող մոնո- և բիսֆոսֆոնիումային աղերի ռեակցիոն ունակության ուսումնասիրությանը էլեկտրոֆիլային և նուկլեոֆիլային միացման ռեակցիաներում։ Քննության են առնվում այդ միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆոսֆոնիումային խմբերի ազդեցությունը դիենային համակարգի էլեկտրոնային հատկությունների վրա և տարբեր ռեագենտների հետ փոխազդեցության հնարավոր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոֆիլ և նուկլեոֆիլ մասնիկների միացման օրինաչափություններին, ռեակցիաների ընտրողականությանը և առաջացող օրգանական միացությունների կառուցվածքին։ Ուսումնասիրվում է սկզբնական նյութերի կառուցվածքի, փոխարինիչների բնույթի և ռեակցիայի պայմանների ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ընթացքի ու վերջնական արդյունքների վրա։ Վերլուծվում են հնարավոր ռեակցիոն մեխանիզմները և միջանկյալ միացությունների առաջացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեսակի ֆոսֆոնիումային աղերի վարքագծի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի զարգացման, նոր սինթետիկ մոտեցումների մշակման և նպատակային կառուցվածքով օրգանական նյութերի ստացման հնարավորությունների ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի և օրգանական սինթեզի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նախատեսված է հայերեն ընթերցանության և լեզվական սկզբնական գիտելիքների ուսուցման համար՝ միավորելով ընթերցանության ուղեցույցի և քերականական ձեռնարկի գործառույթները։ Այն նպատակ ունի սովորողներին ծանոթացնելու հայերենի գրավոր խոսքի հիմունքներին, բառերի կազմությանը, լեզվական ձևերին և ճիշտ արտահայտվելու սկզբունքներին։ Ընթերցանության ուսուցումը կարևոր տեղ ունի գրագիտության ձևավորման գործընթացում, քանի որ նպաստում է տառերի, բառերի և նախադասությունների ճանաչմանը, տեքստի սահուն ընթերցմանը և ընթերցածի իմաստի ընկալմանը։ Քերականական բաղադրիչը լրացնում է այդ գործընթացը՝ սովորողին օգնելով հասկանալու լեզվի կառուցվածքը և կիրառելու լեզվական կանոնները խոսքում ու գրավոր աշխատանքներում։ Այսպիսի ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել հայալեզու կրթության տարածման, տարրական ուսուցման կազմակերպման և լեզվական միասնական գիտելիքների փոխանցման գործում։ Գիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ դպրոցականների, սկսնակ ընթերցողների և հայերեն գրագիտությունը զարգացնել ցանկացողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև 19-րդ դարի հայ մանկավարժական մտքի և հայերենի դասավանդման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով ընթերցանության ու քերականության ուսուցումը մեկտեղելու կրթական մոտեցումը։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է ավտոտրակտորային շարժակազմի համակցված օժանդակ արգելակային համակարգի կառուցվածքի մշակմանը և դրա հիմնական պարամետրերի լավարկման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսական և արդյունաբերական տրանսպորտային տեխնիկայի շահագործման առանձնահատկությունները, մասնավորապես՝ ծանրաբեռնված պայմաններում շարժակազմի անվտանգության ապահովման պահանջները։ Աշխատությունում դիտարկվում են արգելակային համակարգերի դասական և ժամանակակից լուծումները՝ ներառյալ մեխանիկական, հիդրավլիկ, օդաճնշական և համակցված համակարգերը, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է էկումենիկ շարժման ձևավորման, զարգացման և քրիստոնեական եկեղեցիների միջև համագործակցության գործընթացներում Հայ առաքելական եկեղեցու ունեցած դերի ու դիրքորոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են էկումենիզմի պատմական և աստվածաբանական հիմքերը, քրիստոնեական տարբեր դավանանքների միջև երկխոսության առաջացման նախադրյալները, ինչպես նաև եկեղեցական միասնության գաղափարի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ եկեղեցու դավանաբանական, ծիսական և պատմական առանձնահատկություններին, նրա հարաբերություններին ուղղափառ, կաթոլիկ և բողոքական եկեղեցիների հետ, ինչպես նաև միջեկեղեցական համագործակցության հնարավորություններին ու սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրվում են քրիստոնեական միասնության վերաբերյալ աստվածաբանական մոտեցումները, եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանաբանական տարաձայնությունները և դրանց հաղթահարմանն ուղղված երկխոսության սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայ առաքելական եկեղեցու մասնակցությանը միջազգային էկումենիկ նախաձեռնություններին, միջեկեղեցական հանդիպումներին և քրիստոնեական կազմակերպությունների գործունեությանը։ Կարևորվում են եկեղեցական ինքնության պահպանման, ավանդական դավանանքի շարունակականության, փոխադարձ ճանաչման և համագործակցության հարցերը։ Դիտարկվում է նաև էկումենիկ շարժման նշանակությունը միջկրոնական ու միջմշակութային փոխըմբռնման, խաղաղության և հասարակական համերաշխության ամրապնդման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աստվածաբանների, եկեղեցու պատմաբանների, կրոնագետների, հայագետների, հոգևորականների, մշակութաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Աբիյանեի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել դրա լեզվական առանձնահատկությունները, ձևավորման նախադրյալները և հայերենի բարբառային համակարգում ունեցած տեղը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել բարբառի հնչյունական և հնչույթաբանական համակարգը, ձայնավորների ու բաղաձայնների արտասանական առանձնահատկությունները, շեշտադրությունը, հնչյունափոխական երևույթները, ինչպես նաև բառապաշարի և բառաձևերի յուրահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականական կառուցվածքին՝ ուսումնասիրելով գոյականների, դերանունների, բայերի և խոսքի այլ մասերի ձևաբանական առանձնահատկությունները, հոլովական ու խոնարհման համակարգերը և դրանց կիրառությունը կենդանի խոսքում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև շարահյուսական կառուցվածքի քննությունը, որի միջոցով բացահայտվում են նախադասությունների կազմության, բառերի կապակցության և խոսքի կազմակերպման տեղային առանձնահատկությունները։ Բարբառային բառապաշարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տեղական կենցաղին, մշակույթին, ավանդույթներին և պատմական միջավայրին վերաբերող բառերին ու արտահայտություններին՝ ցույց տալով լեզվի և համայնքի մշակութային կյանքի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև համեմատական դիտարկումներ՝ Աբիյանեի բարբառի առանձնահատկությունները հայերենի այլ բարբառների և գրական լեզվի հետ համադրելու նպատակով։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնելու բարբառի ինքնատիպ գծերը, պատմական զարգացումները և լեզվական փոխազդեցությունների հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև ազգագրական ու մշակութաբանական տեսանկյունից, քանի որ բարբառը կարևոր դեր ունի տվյալ համայնքի լեզվական հիշողության և մշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բարբառագետներին, հայերենագետներին, լեզվաբաններին, բանահյուսության և ազգագրության մասնագետներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։