Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ Ը (8-րդ նիստ)

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ներդրումների ներգրավման տարածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի քաղաքի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են ներդրումային միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, տարածքային զարգացման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության վրա։ Հեղինակը քննարկում է տնտեսական ենթակառուցվածքների, քաղաքաշինական զարգացման, գործարար միջավայրի, վարչարարության և տեղական ինքնակառավարման դերը ներդրումների ներգրավման և արդյունավետ բաշխման գործընթացներում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են Երևանի տնտեսական ներուժը, ներդրումային գրավչության մակարդակը, ներքին և արտաքին ներդրումների խթանման հնարավորությունները, ինչպես նաև առկա խոչընդոտներն ու դրանց հաղթահարման ուղիները։ Ներկայացվում են տեսական և գործնական վերլուծություններ, վիճակագրական տվյալների գնահատումներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել քաղաքային տնտեսական զարգացման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և տարածքային մրցունակության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, քաղաքային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, ներդրումային քաղաքականությամբ զբաղվող փորձագետների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և տարածքային տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլային ճանապարհների ծածկույթների համար նախատեսված բարելավված շահագործողական հատկություններով կոմպոզիտային բաղադրությունների մշակման և դրանց արդյունավետության գնահատման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճանապարհային ծածկույթների կառուցվածքի և բաղադրության ազդեցությունը դրանց ամրության, մաշակայունության, ջերմաստիճանային փոփոխությունների նկատմամբ կայունության, ջրակայունության և երկարատև շահագործման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապակցող նյութերի, հանքային լցանյութերի և տարբեր ձևափոխող հավելանյութերի փոխազդեցությանը՝ նպատակ ունենալով ստանալ այնպիսի նյութական համակարգեր, որոնք կարող են ավելի արդյունավետ դիմակայել տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությանը և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ ազդեցություններին։ Քննության են առնվում ճանապարհային ծածկույթների վնասման հիմնական գործոնները՝ կրկնվող մեխանիկական բեռնվածությունները, ջերմաստիճանային տատանումները, խոնավության ներթափանցումը, մակերևույթի մաշումը և կառուցվածքային հատկությունների աստիճանական փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կոմպոզիտային բաղադրության և պատրաստի նյութի ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի միջև կապերի բացահայտմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել բաղադրիչների ընտրությունը և գնահատել դրանց ազդեցությունը ծածկույթի ընդհանուր հատկությունների վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր կազմեր՝ որոշելու դրանց ամրության, առաձգականության, դեֆորմացիաների նկատմամբ դիմադրության, ջերմային կայունության և ծառայության տևողության տարբերությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև նյութի կառուցվածքի փոփոխությունը շահագործողական ազդեցությունների պայմաններում և այն մեխանիզմները, որոնցով համապատասխան հավելանյութերը կարող են նպաստել ծածկույթի հատկությունների պահպանմանը։ Առանձին նշանակություն ունի մշակվող կոմպոզիտների տեխնոլոգիական կիրառելիության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ճանապարհաշինական արտադրության պահանջները, նյութերի հասանելիությունը և պատրաստի ծածկույթի որակի կայունությունը։ Նման նյութերի կիրառումը կարող է նպաստել ճանապարհների վերանորոգումների հաճախականության նվազեցմանը, ծածկույթի ծառայության ժամկետի երկարացմանը և ճանապարհային ենթակառուցվածքների պահպանման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն ճանապարհաշինության ու նյութագիտության համար՝ նպաստելով ավելի դիմացկուն, հուսալի և տարբեր շահագործողական պայմաններին հարմարեցված ճանապարհային ծածկույթների ստեղծման սկզբունքների զարգացմանը։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ձմերուկի մի քանի սորտերի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկություններին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախալեռնային գոտու պայմաններում, որտեղ կլիմայական և հողային գործոնները զգալի ազդեցություն ունեն բույսերի աճի, զարգացման և բերքատվության վրա։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր սորտերի կենսաբանական արձագանքները տեղական ագրոկլիմայական պայմաններին՝ ներառյալ ջերմաստիճանային ռեժիմները, խոնավության մակարդակը, հողի մեխանիկական կազմը և արևային ճառագայթման ինտենսիվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սերմերի ծլունակությանը, վեգետացիոն շրջանի տևողությանը, պտղի ձևավորման դինամիկային և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականությանը, որոնք միասին որոշում են մշակության արդյունավետությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ագրոտեխնիկական միջոցառումների՝ ոռոգման, պարարտացման և հողի մշակման ճիշտ կիրառման կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը և ապահովել սորտերի առավելագույն հարմարվողականությունը տարածաշրջանային պայմաններին։ Միաժամանակ ներկայացվում են համեմատական տվյալներ տարբեր սորտերի միջև՝ դրանց տնտեսական արդյունավետության և արտադրական պոտենցիալի գնահատման համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է 1980 թվականի Թուրքիայի ռազմական հեղաշրջման պատճառների, ընթացքի և հետևանքների համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով երկրի քաղաքական անկայունության, սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամի և գաղափարական բախումների ազդեցությունը պետական իշխանության փոփոխության վրա։ Գրքում վերլուծվում է այն պատմական համատեքստը, որի պայմաններում 1970-ականների վերջին Թուրքիայում սրվեցին քաղաքական բռնությունները, կուսակցական հակամարտությունները և տնտեսական դժվարությունները, ինչը ստեղծեց զինված ուժերի միջամտության նախադրյալներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական ղեկավարության կողմից իրականացված պետական իշխանության զավթման մեխանիզմներին, սահմանադրական կարգի կասեցմանը և արտակարգ վարչակարգի հաստատմանը՝ ներառյալ քաղաքական կուսակցությունների գործունեության արգելումը, զանգվածային ձերբակալությունները և նոր սահմանադրական համակարգի ձևավորման գործընթացը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև 1982 թվականի սահմանադրության ընդունումը, պետական ինստիտուտների վերակառուցումը և զինվորականների քաղաքական ազդեցության ամրապնդումը, ինչպես նաև երկարաժամկետ սոցիալական հետևանքները՝ մարդու իրավունքների սահմանափակումներ, քաղաքական համակարգի վերաձևավորում և քաղաքացիական-զինվորական հարաբերությունների նոր մոդելի ձևավորում։ Վերլուծությունը ընդգրկում է նաև հեղաշրջման ազդեցությունը Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և տարածաշրջանային դիրքավորման վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես այն փոխեց երկրի քաղաքական զարգացման ուղին։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է կամրջային ազոտի ատոմ պարունակող կոնդենսացված մեթիլպիրիմիդինների հիման վրա ստիրիլ ածանցյալների սինթեզի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել ելանյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը ստիրիլ ածանցյալների ստացման, ելքի և կառուցվածքի վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կոնդենսացված պիրիմիդինային համակարգերի քիմիական հատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և ածանցյալների ստացման հնարավոր ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթիլպիրիմիդինների ակտիվացմանը և դրանց մասնակցությամբ ածխածին-ածխածին կապի ձևավորման ռեակցիաներին, որոնց արդյունքում հնարավոր է ստանալ ստիրիլային կառուցվածք ունեցող միացություններ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել ռեակցիայի տարբեր պայմաններ՝ լուծիչի, ջերմաստիճանի, կատալիտիկ համակարգի, ռեագենտների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստացված միացությունների կառուցվածքի նույնականացմանը և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների որոշմանը՝ կիրառելով համապատասխան սպեկտրոսկոպիական և անալիտիկ մեթոդներ։ Կոնդենսացված հետերոցիկլային համակարգերում ստիրիլային խմբի ներմուծումը կարող է հանգեցնել նոր կառուցվածքային և էլեկտրոնային հատկություններով միացությունների առաջացման, ինչը կարևոր է դրանց հնարավոր հետագա կիրառությունների տեսանկյունից։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնապահպանական վերահսկողության ոլորտում առկա արդի հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով շրջակա միջավայրի պահպանության, բնական ռեսուրսների օգտագործման և դրանց նկատմամբ պետական վերահսկողության փոխկապակցված գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական վերահսկողության իրավական, վարչական և կազմակերպական հիմքերին, վերահսկողություն իրականացնող կառույցների գործառույթներին, նրանց լիազորությունների արդյունավետությանը և ոլորտում առկա խնդիրների պատճառներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի մեխանիզմներով է իրականացվում շրջակա միջավայրի պահպանության պահանջների կատարումը, ինչպես են բացահայտվում բնապահպանական խախտումները, գնահատվում դրանց հետևանքները և կիրառվում պատասխանատվության համապատասխան միջոցներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի բնական ռեսուրսների՝ հողի, ջրային պաշարների, անտառների, ընդերքի և կենսաբազմազանության պահպանությանն ու դրանց օգտագործման նկատմամբ վերահսկողությանը։ Հեղինակը դիտարկում է նաև այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են բնապահպանական օրենսդրության կիրառման արդյունավետությունը, վերահսկողական մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը, տարբեր պետական մարմինների միջև համագործակցությունը, բնապահպանական տեղեկատվության հասանելիությունը և հասարակության մասնակցությունը շրջակա միջավայրի պահպանության գործընթացներին։ ՀՀ օրինակով ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ երկրի բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը և առանձին էկոհամակարգերի նկատմամբ մարդածին ճնշումը պահանջում են վերահսկողության արդյունավետ և ժամանակակից համակարգ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև կանխարգելիչ վերահսկողության նշանակությանը՝ ընդգծելով, որ բնապահպանական քաղաքականության նպատակը պետք է լինի ոչ միայն արդեն կատարված խախտումների հայտնաբերումը և պատժամիջոցների կիրառումը, այլև շրջակա միջավայրին հնարավոր վնասի կանխումը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, իրավագիտության, պետական կառավարման և էկոլոգիական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում բնապահպանական վերահսկողության առկա համակարգի և դրա առջև ծառացած խնդիրների վերլուծություն՝ ընդգծելով վերահսկողության իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործման, արդյունավետության բարձրացման և շրջակա միջավայրի պահպանության ժամանակակից մոտեցումների ներդրման անհրաժեշտությունը։