Bergkarabach: Massenflucht nach Armenien hält an

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում համակարգչային կրթության կազմակերպման մեթոդական համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի և արդյունավետ կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում համակարգչային գիտելիքների և թվային կարողությունների ուսուցման նպատակների, բովանդակության, մեթոդների, միջոցների և կազմակերպական ձևերի փոխկապակցվածությունն է։ Համակարգչային կրթությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական միջոցների օգտագործման հմտությունների փոխանցում, այլև որպես սովորողների տրամաբանական և ալգորիթմական մտածողության, տեղեկատվության հետ աշխատելու կարողությունների, խնդիրների լուծման և թվային միջավայրում գիտակցված գործունեության զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր տարիքային խմբերի համար ուսումնական նյութի ընտրության և հաջորդական ներկայացման սկզբունքները, տեսական գիտելիքների ու գործնական առաջադրանքների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև սովորողների անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման կազմակերպման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսուցչի գործունեությանը՝ որպես մեթոդական համակարգի առանցքային բաղադրիչի, ներառյալ դասի պլանավորումը, ուսումնական առաջադրանքների մշակումը, սովորողների առաջընթացի գնահատումը և թվային գործիքների նպատակային կիրառումը։ Կարևորվում է համակարգչային կրթության կապը հանրակրթական մյուս առարկաների հետ, քանի որ թվային տեխնոլոգիաները կարող են ծառայել ինչպես առանձին ուսումնառության առարկա, այնպես էլ տարբեր ուսումնական խնդիրների լուծման միջոց։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ծրագրավորման տարրերի, ալգորիթմների, տվյալների մշակման, տեղեկատվական համակարգերի և թվային հաղորդակցության վերաբերյալ հիմնական պատկերացումների աստիճանական ձևավորումը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական անվտանգության, թվային պատասխանատվության և տեխնոլոգիաների գիտակցված օգտագործման վերաբերյալ սովորողների համապատասխան կարողությունների զարգացմանը։ Մեթոդական համակարգի արդյունավետությունը կարող է գնահատվել սովորողների գիտելիքների, գործնական հմտությունների, ինքնուրույն աշխատանքի և խնդիրների լուծման կարողությունների փոփոխությունների միջոցով։ Կարևոր է նաև ուսուցման բովանդակության պարբերական արդիականացումը՝ հաշվի առնելով տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը և կրթական միջավայրի փոփոխվող պահանջները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության, ինֆորմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի, կրթական տեխնոլոգիաների և թվային գրագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել դպրոցական համակարգչային կրթության ամբողջական և արդյունավետ մեթոդական կազմակերպումը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային ռուս գրող Գալինա Նիկոլաևայի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և դրա միջոցով սոցիալիստական ռեալիզմի գեղարվեստական ու գաղափարական մի շարք առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրողի արձակի թեմատիկ, ժանրային, կերպարային և ոճական համակարգի վրա՝ այն դիտարկելով խորհրդային գրականության զարգացման ընդհանուր գործընթացների համատեքստում։ Քննության են առնվում հասարակության և անհատի փոխհարաբերությունները, աշխատանքի, բարոյական պատասխանատվության, հասարակական պարտքի, անձնական ընտրության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում արտադրական և հասարակական միջավայրի գեղարվեստական պատկերմանը։ Աշխատանքը և մասնագիտական գործունեությունը ներկայացվում են ոչ միայն որպես հերոսների առօրյա կյանքի բաղադրիչներ, այլև որպես նրանց բնավորության, արժեքային համակարգի և հասարակության նկատմամբ վերաբերմունքի բացահայտման միջոցներ։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են արտադրական խնդիրները, կոլեկտիվի ներսում առաջացող հակասությունները և մասնագիտական պատասխանատվությունը վերածվում գեղարվեստական կոնֆլիկտի հիմքի։ Կարևորվում է անհատի և կոլեկտիվի հարաբերության խնդիրը՝ բացահայտելով անձնական նախաձեռնության, հասարակական շահի և ընդհանուր նպատակների միջև գոյացող փոխհարաբերությունները։ Հերոսների կերպարները քննվում են զարգացման և փոփոխության ընթացքի մեջ, երբ նրանց աշխարհայացքը և վարքագիծը ձևավորվում են աշխատանքային, հասարակական ու անձնական փորձությունների ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրվում են դրական հերոսի ստեղծման սկզբունքները և դրանց փոփոխությունները խորհրդային արձակի տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ ուշադրություն է հատկացվում կերպարների հոգեբանական անհատականացմանը, քանի որ սոցիալական և գաղափարական խնդիրների ներկայացումը զուգորդվում է մարդկանց ներքին ապրումների, կասկածների, հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների պատկերմամբ։ Առանձին նշանակություն ունի հասարակական հակասությունների արտացոլումը։ Դիտարկվում է, թե ինչպես են գրական ստեղծագործություններում ներկայացվում նորի և հնի, նախաձեռնության և պահպանողականության, անձնական շահի և հասարակական պատասխանատվության միջև հակադրությունները։ Այս հակասությունների միջոցով բացահայտվում են ժամանակաշրջանի սոցիալական ու բարոյական խնդիրները և կերպարների դիրքորոշումները։ Սոցիալիստական ռեալիզմը քննվում է որպես խորհրդային մշակութային համակարգում ձևավորված գրական ուղղություն և ստեղծագործական մեթոդ, որն ուներ իրականության պատկերման որոշակի գաղափարական ու գեղագիտական սկզբունքներ։ Ուսումնասիրվում է իրականության պատմական զարգացման մեջ ներկայացման պահանջը, հասարակական գործընթացների գաղափարական մեկնաբանությունը, աշխատանքի և սոցիալական վերափոխումների թեմաների կարևորությունը, ինչպես նաև հերոսի զարգացման կապը հասարակության ընդհանուր փոփոխությունների հետ։ Միաժամանակ քննության են առնվում այդ մեթոդի ներսում անհատական հեղինակային ոճի դրսևորման հնարավորությունները։ Գալինա Նիկոլաևայի ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ նույն գաղափարական և գեղագիտական համակարգում գործող հեղինակները կարող էին տարբեր կերպ կառուցել կերպարները, կոնֆլիկտները և պատմողական կառուցվածքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում արտադրական վեպի առանձնահատկություններին, քանի որ արդյունաբերական, գյուղատնտեսական կամ գիտատեխնիկական աշխատանքի թեման խորհրդային արձակում հաճախ դառնում էր հասարակական հարաբերությունների և բարոյական խնդիրների քննարկման հարթակ։ Արտադրական միջավայրի նկարագրությունը դիտարկվում է հերոսների փոխհարաբերությունների և հասարակական արժեքների բացահայտման հետ միասին։ Քննության են առնվում նաև կանանց կերպարների կառուցման առանձնահատկությունները, նրանց մասնագիտական, ընտանեկան և հասարակական դերերի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կնոջ անհատական ինքնուրույնության և հասարակական գործունեության ներկայացումը։ Գրողի ստեղծագործական մեթոդի ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են պատմողական կառուցվածքը, երկխոսությունների կազմակերպումը, հեղինակային խոսքը, հոգեբանական նկարագրությունը և սոցիալական միջավայրի ներկայացման եղանակները։ Դիտարկվում է փաստական ու կենսական նյութի գեղարվեստական վերափոխումը և իրական հասարակական գործընթացները գրական կերպարների ու իրավիճակների միջոցով ընդհանրացնելու սկզբունքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում նաև գրական կոնֆլիկտի կառուցմանը, քանի որ գաղափարական և հասարակական խնդիրները հաճախ բացահայտվում են տարբեր աշխարհայացքներ ու վարքագծային սկզբունքներ ներկայացնող կերպարների բախման միջոցով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել սոցիալիստական ռեալիզմը ոչ միայն որպես պաշտոնապես հաստատված գեղարվեստական համակարգ, այլև որպես պատմականորեն պայմանավորված գրական երևույթ՝ իր ներքին հակասություններով, թեմատիկ շրջանակով և գեղարվեստական հնարավորություններով։ Կարևորվում է գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային պայմանների հետ փոխկապակցված՝ միաժամանակ տարբերակելով գաղափարական պահանջները և հեղինակային գեղարվեստական լուծումները։ Գրողի ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել խորհրդային արձակի զարգացման, արտադրական և հասարակական թեմատիկայի փոփոխությունների, հերոսի գաղափարական ու հոգեբանական կառուցվածքի և ժամանակաշրջանի գրական քննադատության հիմնական հարցադրումների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության, խորհրդային գրականության պատմության, սոցիալիստական ռեալիզմի տեսության և գրականագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրականագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է փոխազդեցության ստոխաստիկ դինամիկայով բնութագրվող գործընթացների հետազոտման համար ավտոմատացված համակարգի մշակման տեսական, մեթոդաբանական և տեխնոլոգիական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են պատահական գործոնների ազդեցությամբ զարգացող դինամիկական համակարգերի առանձնահատկությունները, դրանց մաթեմատիկական նկարագրման սկզբունքները և փոխազդող տարրերի վարքագծի մոդելավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստոխաստիկ գործընթացների կառուցվածքին, հավանականային բնութագրերին, ժամանակային փոփոխություններին և համակարգի բաղադրիչների միջև առաջացող փոխազդեցությունների օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են պատահական փոփոխականների, հավանականային բաշխումների, ստոխաստիկ մոդելների և թվային հաշվարկման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բարդ դինամիկական գործընթացների վերլուծության ընթացքում։ Դիտարկվում են ավտոմատացված համակարգի կառուցվածքային կազմակերպման, ծրագրային բաղադրիչների մշակման, տվյալների հավաքագրման, մշակման, պահպանման և արդյունքների ներկայացման հետ կապված տեխնիկական հարցերը։ Կարևորվում են համակարգի մոդուլային կառուցվածքը, հաշվարկային ալգորիթմների արդյունավետությունը, մոդելավորման ճշգրտությունը և հետազոտական գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Մոնտե Կառլոյի մեթոդը, վիճակագրական մոդելավորումը, թվային փորձարկումները և հավանականային վերլուծության այլ մոտեցումներ՝ տարբեր պայմաններում համակարգի վարքագիծը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում փոխազդեցության պարամետրերի փոփոխության ազդեցությանը, պատահական տատանումների հաշվառմանը, համակարգի կայունության ուսումնասիրությանը և մոդելավորման արդյունքների վիճակագրական մեկնաբանությանը։ Առանձնացվում են մշակվող ավտոմատացված համակարգի փորձարկման, ստացված արդյունքների հավաստիության գնահատման, հաշվարկային բարդության նվազեցման և ծրագրային լուծումների կատարելագործման խնդիրները։ Դիտարկվում են նաև նման համակարգերի կիրառման հնարավորությունները ֆիզիկական, տեխնիկական, կենսաբանական, տնտեսական և այլ ոլորտներում, որտեղ գործընթացների զարգացումը պայմանավորված է փոխազդեցությունների և պատահական ազդեցությունների համակցությամբ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ստոխաստիկ մոդելավորման, ավտոմատացված հետազոտական համակարգերի նախագծման, հաշվողական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորողների, կիրառական մաթեմատիկոսների, համակարգային վերլուծաբանների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Журналистика

Այս աշխատությունը նվիրված է 1990–2006 թվականների արդի հայ մամուլի և գրականության փոխհարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով անկախության տարիներին ձևավորված նոր գրական և հրապարակախոսական միջավայրը, ինչպես նաև մամուլի դերը ժամանակակից գրական գործընթացների ձևավորման, գնահատման և հանրայնացման գործում։ Նյութում վերլուծվում են հասարակական և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը գրական կյանքի վրա, գրական մամուլի զարգացման միտումները, գրական-քննադատական հոդվածների, հարցազրույցների, գրախոսությունների և հրապարակախոսական նյութերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը գրական արժեքների ձևավորման և ընթերցողական ճաշակի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անկախության շրջանի մամուլի բազմակարծությանը, գրական բանավեճերին, մշակութային ինքնության, ազգային արժեքների և ժամանակակից ստեղծագործական ուղղությունների արտացոլմանը պարբերական մամուլում։ Քննարկվում են նաև գրողների, լրագրողների և գրականագետների համագործակցության ձևերը, զանգվածային մշակույթի ազդեցությունը գրական դաշտի վրա և մշակութային լրագրության զարգացման հիմնական միտումները։ Աշխատությունը համադրում է գրականագիտական և լրագրագիտական մոտեցումները՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է 1990–2006 թվականների հայ մամուլը դարձել ժամանակակից հայ գրականության զարգացման, հանրային քննարկման և գրական գործընթացների արժևորման կարևոր հարթակ։

Химия

Նյութը ներկայացնում է կենսաակտիվ պոլիմերների կառուցվածքը, հատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի հետ։ Այս պոլիմերները առանձնահատուկ են նրանով, որ կարող են ազդել կենդանի օրգանիզմների վրա՝ առանց բարձր թունավորության և հաճախ կիրառվում են բժշկական նպատակներով։ Հիմնական բովանդակություն Կենսաակտիվ պոլիմերների բնույթը Ներկայացվում են բնական և սինթետիկ պոլիմերներ, որոնք ունեն կենսաբանական ակտիվություն։ Կառուցվածք և հատկություններ Դիտարկվում են դրանց մոլեկուլային կառուցվածքը, կենսահամատեղելիությունը և քայքայման առանձնահատկությունները։ Կիրառություններ Նյութը ընդգծում է կիրառությունները՝ դեղերի փոխանցման համակարգերում բժշկական նյութերում (իմպլանտներ, վիրակապեր) կենսատեխնոլոգիական գործընթացներում Կենսաբանական ազդեցություն Բացատրվում է, թե ինչպես են այս պոլիմերները փոխազդում բջիջների և հյուսվածքների հետ։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ կենսաակտիվ պոլիմերները ժամանակակից նյութագիտության և բժշկության կարևոր բաղադրիչ են, քանի որ հնարավորություն են տալիս ստեղծել արդյունավետ և անվտանգ կենսաբժշկական լուծումներ։

Химия

Այս աշխատությունը վերաբերում է աղմուկի ազդեցության պայմաններում փորձարարական կենդանիների հյուսվածքներում ընթացող օքսիդատիվ գործընթացների և կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բեդիտինի կիրառման պաշտպանական և բուժական ազդեցության գնահատմանը՝ ընդգծելով փորձարարական պաթոֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և շրջակա միջավայրի ազդեցության բժշկության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել բարձր ինտենսիվության աղմուկի քրոնիկական ազդեցության հետևանքով օրգանիզմում զարգացող օքսիդատիվ սթրեսի մակարդակը և դրա ազդեցությունը տարբեր հյուսվածքների մորֆոլոգիական և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են ազատ ռադիկալային պրոցեսների ակտիվացումը, լիպիդային պերօքսիդացիայի մակարդակի բարձրացումը, հակաօքսիդանտային համակարգի ճնշումը, ինչպես նաև բջջային և ենթաբջջային կառուցվածքների՝ հատկապես լյարդի, սրտամկանի և նյարդային հյուսվածքի վնասման աստիճանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղմուկային սթրեսի ազդեցության պայմաններում հյուսվածքներում զարգացող դեգեներատիվ և դիստրոֆիկ փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց կապին ֆունկցիոնալ խանգարումների հետ։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է բեդիտինի՝ որպես դեղաբանական միջամտության միջոցի, ազդեցությունը օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման, հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգի ակտիվացման և հյուսվածքների վերականգնման գործընթացների խթանման վրա։ Միաժամանակ վերլուծվում են փորձարարական տվյալները՝ հյուսվածքաբանական, կենսաքիմիական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների համեմատական գնահատմամբ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է փորձարարական բժշկության և շրջակա միջավայրի պաթոֆիզիոլոգիայի ոլորտում՝ նպաստելով աղմուկային սթրեսի կենսաբանական ազդեցությունների ավելի խորքային հասկացմանը և պաշտպանիչ դեղաբանական միջոցների զարգացմանը։