Բուսաբուծական մթերքների պահպանման և վերամշակման տեխնոլոգիա

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիաների փորձարարական ֆիզիկայի երկու փոխկապակցված ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ հադրոնային կալորիմետրերի լուսային արձագանքի բնութագրմանը և պրոտոնային բախումներում մյուոն–հակամյուոն զույգերի առաջացմամբ ուղեկցվող դիֆրակցիոն գործընթացների հետազոտմանը։ Առաջին ուղղության շրջանակում ուսումնասիրվում է մասնիկների էներգիայի չափման համար նախատեսված ծայրային հադրոնային կալորիմետրերի աշխատանքը։ Այս սարքերը կարևոր դեր ունեն բախումների ընթացքում առաջացող հադրոնների և հադրոնային շիթերի էներգիայի գրանցման ու վերականգնման գործընթացում։ Հետազոտության առանցքում կալորիմետրային համակարգում առաջացող լուսային ազդանշանի և մասնիկի փոխանցած էներգիայի միջև կապն է, ինչպես նաև դետեկտորի տարբեր հատվածներում արձագանքի համասեռության, կայունության և չափումների ճշգրտության գնահատումը։ Կարևորվում են կալիբրացման, լուսային ազդանշանի հավաքման և գրանցման, դետեկտորի բաղադրիչների աշխատանքային վիճակի վերահսկման և փորձարարական տվյալներում հնարավոր համակարգային շեղումների բացահայտման խնդիրները։ Կալորիմետրի լուսաելքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու էներգիայի վերականգնման որակը և կատարելագործելու մասնիկների նույնականացման ու իրադարձությունների վերակառուցման մեթոդները։ Հետազոտության երկրորդ ուղղությունը վերաբերում է դիֆրակցիոն ֆիզիկային և մասնավորապես այն իրադարձություններին, որոնցում ձևավորվում են հակադիր լիցքեր ունեցող մյուոնների զույգեր։ Նման գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու բարձր էներգիաների բախումներում ուժեղ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև ստուգելու մասնիկների առաջացման տեսական նկարագրությունները։ Մյուոնային վերջնական վիճակները փորձարարական տեսանկյունից կարևոր են, քանի որ մյուոնների հետագծերն ու իմպուլսները կարող են արդյունավետորեն վերականգնվել համապատասխան դետեկտորային համակարգերի միջոցով։ Քննվում են իրադարձությունների ընտրության, ֆոնային գործընթացների տարբերակման, կինեմատիկական բաշխումների և փորձարարական ընդունելիության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի իրական փորձարարական տվյալների և Monte Carlo մոդելավորման արդյունքների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեսական մոդելների համապատասխանությունը դիտարկվող երևույթներին և վերահսկելու դետեկտորի արձագանքի ազդեցությունը չափումների վրա։ Երկու ուղղությունների համադրումը ցույց է տալիս ժամանակակից մասնիկային ֆիզիկայի փորձերի առանձնահատկությունը, որտեղ ֆիզիկական երևույթների ճշգրիտ ուսումնասիրությունը անմիջականորեն կախված է դետեկտորների աշխատանքի մանրամասն ըմբռնումից, կալիբրացումից և տվյալների մշակման հուսալիությունից։ Աշխատությունը նպաստում է ինչպես կալորիմետրային համակարգերի բնութագրերի կատարելագործմանը, այնպես էլ բարձր էներգիաների բախումներում դիֆրակցիոն գործընթացների վերաբերյալ փորձարարական պատկերացումների խորացմանը։

Другие предметы

Նյութը վերաբերում է 2020 թվականի սեպտեմբերի 28-ին հրապարակված լրատվական անդրադարձին, որը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հայկական և ադրբեջանական ուժերի միջև ռազմական գործողությունների երկրորդ օրվա զարգացումները։ Հոդվածում արձանագրվում է, որ մարտերը սկսվել էին սեպտեմբերի 27-ին և հաջորդ օրը շարունակվել՝ հանգեցնելով զինվորականների ու քաղաքացիական անձանց շրջանում զոհերի և վիրավորների մասին հաղորդումների։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հակամարտող կողմերը իրար էին մեղադրում ռազմական գործողությունների սրման և քաղաքացիական բնակավայրերի նկատմամբ գործողությունների մեջ, ուստի պատերազմի սկզբնական փուլում տարածվող տեղեկությունների մի մասը ներկայացվում էր կողմերի պաշտոնական հայտարարությունների հիման վրա և պահանջում էր անկախ հաստատում։ Նյութում իրադարձությունները ներկայացվում են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարատև հակամարտության պատմական և աշխարհաքաղաքական համատեքստում՝ հիշատակելով նախորդ տասնամյակների ռազմական բախումները, 1994 թվականի հրադադարը և 2016 թվականի լարվածության խոշոր սրացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային արձագանքին․ տարբեր պետություններ և միջազգային դերակատարներ կոչ էին անում անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները և հակամարտության կարգավորումը վերադարձնել քաղաքական ու դիվանագիտական հարթություն։ Անդրադարձում ներկայացվում է նաև տարածաշրջանային պետությունների դերակատարության հարցը՝ ցույց տալով, որ Հարավային Կովկասում ռազմական էսկալացիան դիտարկվում էր ավելի լայն միջազգային հարաբերությունների և անվտանգության համակարգի շրջանակում։ Քննարկվում է Թուրքիայի քաղաքական աջակցությունը Ադրբեջանին, Ռուսաստանի հետաքրքրվածությունը տարածաշրջանային կայունության պահպանմամբ, ինչպես նաև այլ միջազգային դերակատարների՝ բանակցությունները վերսկսելու կոչերը։ Տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակությունը ներկայացվում է նաև էներգետիկ ենթակառուցվածքների համատեքստում, քանի որ Հարավային Կովկասով անցնող հաղորդակցական և էներգետիկ ուղիները կարևոր նշանակություն ունեն տարածաշրջանից դուրս գտնվող շուկաների համար։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ոչ միայն հաղորդում է ռազմական գործողությունների երկրորդ օրվա հիմնական զարգացումների մասին, այլև դրանք տեղադրում է պատմական հակամարտության, միջազգային դիվանագիտության և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական նշանակության ավելի լայն շրջանակում՝ արտացոլելով պատերազմի սկզբնական փուլում առկա անորոշությունը, հակադիր պաշտոնական հայտարարությունները և ռազմական գործողությունները հնարավորինս արագ դադարեցնելու միջազգային կոչերը։

Педагогика

Մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սովորողների ստեղծագործական ակտիվության զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների և այդ գործընթացի գեղարվեստամանկավարժական կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ստեղծագործական մտածողության, երևակայության, ինքնուրույնության և նախաձեռնողականության ձևավորման հոգեբանամանկավարժական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական միջավայրի, ուսուցչի մասնագիտական գործունեության, գեղարվեստական առաջադրանքների և ստեղծագործական աշխատանքի կազմակերպման ազդեցությանը սովորողների ակտիվության զարգացման վրա։ Վերլուծվում են գեղարվեստական կրթության ընթացքում կիրառվող ուսուցման մեթոդները, անհատական և խմբային աշխատանքի ձևերը, ինչպես նաև սովորողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտման ու խթանման միջոցները։ Քննարկվում են մանկավարժական ղեկավարման այն սկզբունքները, որոնք նպաստում են սովորողների ինքնարտահայտմանը, գեղագիտական ընկալման զարգացմանը և ստեղծագործական գործունեության նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու կրթական գործընթացում ստեղծագործական գործունեության արդյունավետ կազմակերպման և մանկավարժական աջակցության մեթոդական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, արվեստի ուսուցիչների, գեղարվեստական կրթության մասնագետների և կրթական մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Финансы

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինովացիոն գործունեության կազմակերպման ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նորարարական նախագծերի իրականացման ընթացքում ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման և արդյունավետ օգտագործման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկել դրանց լուծման և ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ ՀՀ օրենսդրությամբ ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրների շարքում նախատեսվում են պետական բյուջեի միջոցները, ինովացիոն գործունեության սուբյեկտների սեփական միջոցները, տեղական և օտարերկրյա ներդրողների ու միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների միջոցները, ինչպես նաև վենչուրային հիմնադրամների ֆինանսավորումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինովացիոն նախագծերի ֆինանսավորման տարբեր փուլերը՝ գիտական գաղափարի ձևավորումից և հետազոտական աշխատանքներից մինչև փորձնական մշակում, արտադրության կազմակերպում, տեխնոլոգիական ներդրում և նոր արտադրանքի կամ ծառայության շուկայականացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ինովացիոն նախագծերը սովորաբար բնութագրվում են բարձր անորոշությամբ և ռիսկայնությամբ, ինչի պատճառով դրանց ֆինանսավորումը կարող է դժվար լինել ավանդական վարկային և ներդրումային մեխանիզմների միջոցով։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է պետական աջակցության դերը՝ դրամաշնորհների, համաֆինանսավորման, երաշխիքների, հարկային և այլ տնտեսական խթանների կիրառման միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությունը պետական աջակցության ուղղությունների շարքում ներառում է նաև վենչուրային և ներդրումային հիմնադրամների ձևավորման, ֆինանսական ու ներդրումային աջակցության, ինչպես նաև ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական համակարգի տարբեր օղակների՝ առևտրային բանկերի, ապահովագրական ընկերությունների, կենսաթոշակային ֆոնդերի և արժեթղթերի շուկայի հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ ինովացիոն նախագծերին երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղելու տեսանկյունից։ ՀՀ-ում այս ուղղությամբ կատարված հետազոտությունները շեշտադրում են «երկար փողերի» օգտագործման, ներդրումային ռեսուրսների առավել արդյունավետ ուղղորդման և ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական կամ «seed» ֆինանսավորման պակասը, մասնավոր ներդրողների սահմանափակ ակտիվությունը, վենչուրային կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրները, գիտության և բիզնեսի միջև կապերի ոչ բավարար մակարդակը և ինովացիոն ենթակառուցվածքների ֆինանսական ապահովվածության հարցերը։ Այս խնդիրները կարևոր են հատկապես այն փուլերում, երբ նորարարական գաղափարը դեռևս չունի կայացած շուկա կամ բավարար եկամտաբերության պատմություն և, հետևաբար, դժվարությամբ է ներգրավում ավանդական ֆինանսավորում։ ՀՀ-ում ինովացիոն համակարգի զարգացման վերաբերյալ պետական ծրագրերում նույնպես ընդգծվել են մասնավոր կապիտալի ներգրավումը, համաֆինանսավորման սկզբունքի կիրառումը, ինովացիոն ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմների զարգացումը և ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ տեղեկատվական համակարգերի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական և պետական մասնակցությամբ ընկերությունների ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները, արժեթղթերի շուկայի օգտագործումը և ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման այլընտրանքային գործիքները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել ՀՀ-ում ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման ավելի բազմազան և կայուն համակարգի ձևավորմանը՝ պետական աջակցության և մասնավոր կապիտալի արդյունավետ համադրման, վենչուրային ֆինանսավորման ընդլայնման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային բաշխման միջոցով։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ինովացիոն գործունեության ֆինանսական միջավայրի բարելավումը կարող է նպաստել տեխնոլոգիական զարգացմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրության ընդլայնմանը, ընկերությունների մրցունակության բարձրացմանը և Հայաստանի տնտեսության երկարաժամկետ կառուցվածքային զարգացմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարման տեսական, իրավական և ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային համակարգի օրինակով։ Դիտարկվում են կենսաթոշակային ապահովության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, կուտակային կենսաթոշակային համակարգի առանձնահատկությունները, կենսաթոշակային ֆոնդերի ձևավորման աղբյուրները և դրանց գործունեության կարգավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաթոշակային ակտիվների կառավարման, ներդրումային ռազմավարությունների մշակման, ֆինանսական ռիսկերի գնահատման և ֆոնդերի երկարաժամկետ կայունության ապահովման հարցերին։ Քննարկվում են կենսաթոշակային միջոցների ներդրման ուղղությունները, ակտիվների դիվերսիֆիկացման, եկամտաբերության և ռիսկայնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ֆոնդերի կառավարիչների գործունեության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի կենսաթոշակային բարեփոխումների տնտեսական և սոցիալական նախադրյալներին, պետական վերահսկողության, ֆինանսական շուկայի զարգացման և կենսաթոշակային համակարգի նկատմամբ հանրային վստահության նշանակությանը։ Կարևորվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարման թափանցիկության բարձրացումը, մասնակիցների շահերի պաշտպանությունը և ֆինանսական միջոցների արդյունավետ տեղաբաշխման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ներդրումային կառավարման մասնագետների, սոցիալական ապահովության ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման աշխատակիցների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Математика

Գրքում ուսումնասիրվում են օրթոգոնալ համակարգերի տեսության մեջ ներկայացման և զուգամիտության (սխոդիմոստի) որոշ հիմնահարցեր, վերլուծվում են ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները օրթոգոնալ շարքերի միջոցով, դիտարկվում են Ֆուրիեի տիպի զարգացումները և դրանց ընդհանրացումները տարբեր օրթոգոնալ համակարգերում, քննարկվում են զուգամիտության պայմանները՝ կետային, միջին քառակուսային և գրեթե ամենուր զուգամիտության տեսակներով, ներկայացվում են կոնվերգենցիայի արագության գնահատման մեթոդներ և շարքերի արդյունավետ ներկայացման պայմաններ, ուսումնասիրվում են օրթոգոնալ համակարգերի ամբողջականության և փակվածության հատկությունները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները մաթեմատիկական ֆիզիկայում և դիֆերենցիալ հավասարություններում, աշխատանքը համադրում է ֆունկցիոնալ անալիզի տեսական արդյունքները և վերլուծական մեթոդները՝ նպատակ ունենալով խորացնել օրթոգոնալ համակարգերի միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման և զուգամիտության հիմնարար ըմբռնումը։