Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЛитература
Ա. Չոպանյանի քննադատական և գրականագիտական հայացքները
Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Արշակ Չոպանյանի քննադատական և գրականագիտական հայացքների ուսումնասիրությանը, նրա մտավոր ժառանգության մեջ գրականության, արվեստի, ազգային մշակույթի և գրական քննադատության վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Չոպանյանի գործունեությունը ոչ միայն որպես գրողի և հրապարակախոսի, այլև որպես գրական քննադատի ու հետազոտողի, որի աշխատություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ գրականության զարգացման օրինաչափությունների, ազգային գրական ժառանգության գնահատման և առանձին հեղինակների ստեղծագործության արժևորման հարցերը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն չափանիշներն ու սկզբունքները, որոնցով Չոպանյանը մոտեցել է գրական ստեղծագործությանը՝ ուշադրություն դարձնելով գեղարվեստական արժեքին, լեզվական ինքնատիպությանը, գաղափարական բովանդակությանը, ազգային մտածողությանը և պատմամշակութային նշանակությանը։ Նրա քննադատական հայացքներում կարևոր է գրականության և ազգային կյանքի կապի ըմբռնումը․ գրականությունը դիտարկվում է որպես ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կյանքի արտահայտման և ազգային ինքնագիտակցության պահպանման կարևոր միջոց։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել Չոպանյանի վերաբերմունքը դասական և ժամանակակից հայ գրականության տարբեր ներկայացուցիչների նկատմամբ, ինչպես նաև նրա գնահատականները գրական ուղղությունների, ժանրերի և գեղարվեստական երևույթների վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրության է արժանի նրա գործունեությունը հայ գրականությունը միջազգային մշակութային միջավայրում ներկայացնելու ուղղությամբ, քանի որ այդ աշխատանքը սերտորեն կապված էր հայ գրականության արժեքների բացահայտման և տարածման նրա ընդհանուր մշակութային ծրագրի հետ։ Նրա գրականագիտական մոտեցումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև ժամանակաշրջանի հայ մտավոր կյանքի կարևոր խնդիրները՝ ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության, եվրոպական գրական մտքի հետ փոխհարաբերության և գրական նորարարության հարցերը։ Չոպանյանի քննադատական մտածողությունը միաժամանակ հետաքրքիր է նրանով, որ այն միավորում է գրականագիտական վերլուծությունը, պատմամշակութային դիտարկումը և գեղագիտական գնահատականը՝ գրական ստեղծագործությունը դիտարկելով ավելի լայն հասարակական ու մշակութային համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրական քննադատության պատմությունն ուսումնասիրողների համար, քանի որ Չոպանյանի հայացքները ներկայացնում են հայ գրականագիտական մտքի զարգացման կարևոր փուլերից մեկը և հնարավորություն են տալիս հետևելու գրական արժեքների գնահատման չափանիշների ձևավորմանն ու փոփոխությանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է Չոպանյանի՝ որպես քննադատի և գրականագետի դերը հայ մշակութային մտքի զարգացման մեջ՝ ընդգծելով նրա ներդրումը հայ գրականության ուսումնասիրության, արժևորման, պահպանման և միջազգային մշակութային շրջանառության գործում։
Обновлено. 2026-09-20
История
Отчёт по исполнению духовнаго завещания умершаго тайнаго советника Н.О. Эмина, бывшаго профессора Лазаревскаго Института восточных языков
Այս հրատարակությունը 1893 թվականին Մոսկվայում տպագրված 8 էջանոց հաշվետվություն է, որը վերաբերում է գաղտնի խորհրդական, Լազարյան ինստիտուտի նախկին պրոֆեսոր Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի հոգևոր կտակի կատարմանը։ Ն. Օ. Էմինը հայագետ, պատմաբան, բանասեր և արևելագետ էր, որը երկար տարիներ կապված է եղել Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հետ․ նա սկզբում այնտեղ սովորել է, ապա դասավանդել հայերեն, զբաղեցրել տեսուչի պաշտոնը և հետագայում շարունակել աշխատել որպես պրոֆեսոր։ Հաշվետվության բնույթը ցույց է տալիս, որ այն պարզապես կենսագրական կամ հուշագրական նյութ չէ, այլ փաստաթղթային բնույթի հրապարակում, որի հիմնական նպատակը հանգուցյալի կտակով նախատեսված կամ նրա կողմից սահմանված կամքի իրականացման ընթացքի և արդյունքների արձանագրումն է։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես Ն. Օ. Էմինի ժառանգության, նրա գրքերի ու ձեռագրերի, ինչպես նաև Լազարյան ինստիտուտի գիտակրթական միջավայրի պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Էմինի գործունեությունը սերտորեն կապված էր հայագիտության զարգացման հետ․ նա զբաղվել է Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, ազգագրությամբ և Արևելքի ուսումնասիրությամբ, աշխատություններ հրապարակել հայերեն, ռուսերեն և ֆրանսերեն, ինչպես նաև կատարել է կարևոր թարգմանություններ։ Հոգևոր կտակի կատարման վերաբերյալ առանձին հաշվետվության գոյությունը վկայում է նաև այն մասին, որ նրա թողած գիտական և նյութական ժառանգությունը դիտարկվել է որպես հասարակական և կրթամշակութային նշանակություն ունեցող արժեք։ Հատկապես կարևոր է Էմինի գրադարանի և ձեռագրական հավաքածուների հարցը։ Լազարյան ինստիտուտի պատմական նյութերում նրա անունով առանձնացվում է գրադարանային ֆոնդ, իսկ հետագայում ձևավորվել է նաև Ն. Օ. Էմինի անունը կրող ազգագրական ֆոնդ։ Այս հանգամանքը թույլ է տալիս հրատարակությունը դիտարկել որպես գիտական ժառանգության պահպանման և ինստիտուցիոնալ փոխանցման պատմության կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատության արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ այն կապված է 19-րդ դարի վերջի հայագիտական և արևելագիտական գիտական միջավայրի հետ։ Լազարյան ինստիտուտը Մոսկվայում ոչ միայն կրթական հաստատություն էր, այլև արևելագիտության կարևոր կենտրոն, որտեղ աշխատել են նշանավոր հայագետներ և արևելագետներ։ Ինստիտուտի գործունեությունը նպաստել է հայոց լեզվի, հայ գրականության, Հայաստանի պատմության և Արևելքի ժողովուրդների մշակույթի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ռուս-հայկական գիտական և մշակութային կապերի զարգացմանը։ Էմինի ժառանգության հետ կապված փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանում գիտնականների անձնական գրադարանները, ձեռագրերը և այլ նյութերը փոխանցվում գիտակրթական հաստատություններին և ինչպես էին դրանք վերածվում հանրային գիտական ռեսուրսի։ Նման նյութը կարևոր է նաև գրքի և ձեռագրի պատմության տեսանկյունից։ Գիտնականի մահից հետո նրա անձնական հավաքածուի ճակատագիրը հաճախ որոշում էր հետագա հետազոտությունների հնարավորությունները։ Գրքերի և ձեռագրերի ճիշտ հաշվառումը, պահպանությունը և համապատասխան հաստատությանը փոխանցումը հնարավորություն էին տալիս պահպանել գիտական ժառանգությունը և այն հասանելի դարձնել հաջորդ սերունդների մասնագետներին։ Այդ պատճառով հաշվետվությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես 19-րդ դարի գիտական ժառանգության կառավարման մասին վկայող փաստաթուղթ։ Հրատարակության պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրա կապով Ն. Օ. Էմինի անձնական կյանքի և մասնագիտական գործունեության հետ։ Էմինը Նոր Ջուղայից ծագող հայ մտավորական էր, ծնվել է 1815 թվականին Նոր Ջուղայում, կրթություն ստացել Կալկաթայում, այնուհետև տեղափոխվել Ռուսաստան և կրթությունը շարունակել Մոսկվայում։ Նա սկզբում ռուսերեն չգիտեր, սակայն Լազարյան ինստիտուտում ուսանելու տարիներին տիրապետեց լեզվին և հետագայում դարձավ ռուսալեզու գիտական միջավայրում ակտիվ գործող հայագետ։ Նրա գիտական գործունեության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հայ պատմագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունն ու թարգմանությունը, ինչի մասին վկայում են, օրինակ, Մովսես Խորենացու և Վարդան Մեծի պատմական երկերի ռուսերեն հրատարակությունները։ Այսպիսով, նրա թողած ժառանգությունը միայն անձնական ունեցվածք չէր, այլ հայագիտության և արևելագիտության համար կարևոր գիտական նյութերի ամբողջություն։ Փաստաթուղթը հետաքրքիր է նաև իրավական և հասարակական պատմության տեսանկյունից, քանի որ հոգևոր կտակի կատարման հաշվետվությունը ենթադրում է կտակարարի կամքի, ժառանգության և դրա տնօրինման վերաբերյալ որոշակի կազմակերպչական ու ֆինանսական գործընթացների առկայություն։ Հաշվետվության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել վերականգնելու այդ գործընթացի մանրամասները և հասկանալու, թե ինչպիսի մեխանիզմներով էր գիտնականի կտակած ունեցվածքը կամ միջոցները օգտագործվում նրա ցանկություններին համապատասխան։ Այս առումով հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև 19-րդ դարի բարեգործական մշակույթի և մտավոր ժառանգության պահպանման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս փոքրածավալ, սակայն բովանդակալից փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի կյանքի վերջին շրջանի, նրա կտակի կատարման, գիտական ժառանգության պահպանման և Լազարյան ինստիտուտի պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էր 19-րդ դարի վերջում գիտնականի անձնական գրադարանը, ձեռագրերը և այլ ժառանգությունը փոխանցվում կրթական ու գիտական միջավայրին և ինչ նշանակություն կարող էր ունենալ այդ գործընթացը հայագիտության հետագա զարգացման համար։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է հայագիտության, Լազարյան ինստիտուտի, 19-րդ դարի ռուսահայ մշակութային կյանքի, արևելագիտության և հայ գիտնականների ժառանգության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-12
Педагогика
Ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկան սպորտային պարերում
Այս աշխատությունը վերաբերում է սպորտային պարերում ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մարզական պարերի տեխնիկական, ֆիզիկական և գեղարվեստական բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը և դրանց զարգացման արդյունավետ ուղիները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն մեթոդները, որոնք ապահովում են պարողների ֆիզիկական պատրաստվածության բարձր մակարդակ՝ ներառյալ ուժի, դիմացկունության, ճկունության, կոորդինացիայի և հավասարակշռության զարգացումը, որոնք անհրաժեշտ են սպորտային պարերի տեխնիկապես բարդ շարժումների կատարման համար։ Ուսումնասիրվում են մարզման գործընթացի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստություն, հատուկ ֆիզիկական պատրաստություն և տեխնիկական պատրաստություն, ինչպես նաև դրանց համադրության օպտիմալ հարաբերակցությունը մարզական ծրագրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարժությունների ընտրությանը և պարբերականությանը, մարմնի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացմանը, վնասվածքների կանխարգելման մեթոդներին և վերականգնողական գործընթացներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սպորտային պարերի բեմական արտահայտչականության և ֆիզիկական պատրաստվածության միջև կապը՝ ընդգծելով, որ բարձր տեխնիկական կատարողականությունը հնարավոր է միայն բավարար ֆիզիկական հիմքի առկայության դեպքում։ Միաժամանակ վերլուծվում է մարզչի դերը ուսուցման գործընթացի կազմակերպման և անհատական մոտեցումների կիրառման մեջ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի սպորտային մանկավարժության և մարզական պատրաստության մեթոդիկայի համար՝ նպաստելով սպորտային պարերի մարզման համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։
Обновлено. 2026-11-02
Другие предметы
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1975: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր
Հրատարակությունը ներկայացնում է 1975 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի օրացույցային ցանկը՝ ներառելով պատմական իրադարձությունների, մշակույթի, գիտության, հասարակական կյանքի և այլ ոլորտների կարևոր ամսաթվեր։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ օգնելու գրադարաններին, կրթական և մշակութային հաստատություններին կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ, զրույցներ և տեղեկատվական աշխատանքներ։ Օրացույցում ընդգրկված տարեթվերը կարող են ծառայել որպես հիմք պատմական իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների կյանքի և գործունեության, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող երևույթների վերաբերյալ նյութերի պատրաստման համար։ Հրատարակությունը օգտակար է գրադարանավարների, ուսուցիչների, մշակույթի ոլորտի աշխատակիցների, կազմակերպիչների և պատմական ու մշակութային տեղեկատու նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-07-21Экономика
Գինեգործության ճյուղի մրցունակության բարձրացման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գինեգործության ոլորտի զարգացման, տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ներքին ու միջազգային շուկաներում մրցունակության ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են գինեգործության ճյուղի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, արտադրական ներուժը, հումքային բազայի վիճակը, ինչպես նաև ոլորտի տնտեսական և կազմակերպչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գինեգործական արտադրանքի որակի բարելավմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Քննարկվում են հայկական գինիների մրցակցային առավելությունները, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, միջազգային շուկաներում դիրքավորման, ապրանքանիշերի զարգացման և մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խաղողագործության և գինեգործության փոխկապակցված զարգացմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, պետական աջակցության մեխանիզմներին և փոքր ու միջին արտադրողների մրցունակության ապահովմանը։ Դիտարկվում են ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպչական գործոնները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գինեգործության ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ագրարային քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և Հայաստանի տնտեսության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-11
Политология
Անձի քաղաքական ազատությունը որպես ժողովրդավարական համախմբման պայման Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անձի քաղաքական ազատության դերին որպես ժողովրդավարական համախմբման հիմնական պայման Հայաստանի Հանրապետությունում։ Գրքում ներկայացվում են քաղաքական ազատության տեսական հիմքերը, դրա կապը ժողովրդավարության, իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության զարգացման հետ։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով խոսքի, հավաքների, ընտրությունների և քաղաքական մասնակցության ազատությունների նշանակությունը ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև քաղաքական մշակույթի ձևավորման խնդիրները, քաղաքացիների մասնակցության մակարդակը, կուսակցական համակարգի ազդեցությունը և պետական ինստիտուտների դերը քաղաքական ազատությունների ապահովման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական համախմբման գործընթացին, քաղաքական ազատությունների սահմանափակումների և երաշխիքների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև ինստիտուցիոնալ կայունության ապահովման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, իրավաբանների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական վերլուծություն քաղաքական ազատության և ժողովրդավարական զարգացման փոխկապակցվածության վերաբերյալ ՀՀ համատեքստում։
Обновлено. 2026-09-18