Эпизоотологическая ситуация фасциолеза овец в Араратской равнине и разработка новых мероприятий борьбы против него

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1960-ական թվականների հայ բանաստեղծության տիպաբանական առանձնահատկությունների, գեղարվեստական միտումների և բանաստեղծական մտածողության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի պոեզիայում ձևավորված հիմնական ուղղությունները, թեմատիկ ու ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններին բնորոշ ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական լեզվի, պատկերային համակարգի, քնարական հերոսի, կառուցվածքի, ոճի և արտահայտչամիջոցների փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունները, նախորդ գրական փորձի վերաիմաստավորումը և նոր գեղագիտական սկզբունքների դրսևորումները։ Քննարկվում են նաև անհատական և հասարակական թեմաների արտացոլումը, ազգային մշակութային ժառանգության ընկալումը և ժամանակաշրջանի գրական միջավայրի ազդեցությունը բանաստեղծական ստեղծագործության վրա։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համակարգելու տարբեր հեղինակների ու ստեղծագործական ուղղությունների միջև առկա կապերը և բացահայտելու ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, պոեզիայի տեսությամբ և գրական տիպաբանությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Անընդհատ (համատարած) քրոնոմետրաժը աշխատանքային գործընթացների ուսումնասիրության մեթոդ է, որի միջոցով չափվում և վերլուծվում է արտադրական կամ այլ աշխատանքային գործողությունների ժամանակային տևողությունը՝ առանց գործընթացի ընդհատման։ Այս մեթոդի հիմնական նպատակը աշխատանքի կազմակերպման արդյունավետության բարձրացումն է, գործողությունների ժամանակի ճիշտ հաշվարկը և աշխատանքային նորմերի սահմանումը։ Անընդհատ քրոնոմետրաժի դեպքում դիտարկումը կատարվում է ամբողջ աշխատանքային ցիկլի ընթացքում՝ սկսած առաջին գործողությունից մինչև վերջինը, և յուրաքանչյուր տարր գրանցվում է ժամանակային հաջորդականությամբ։ Սա հնարավորություն է տալիս ստանալ ամբողջական պատկեր աշխատանքի ընթացքի մասին, բացահայտել ավելորդ ժամանակային կորուստները և բարելավել արտադրական գործընթացը։ Մեթոդը լայնորեն կիրառվում է արդյունաբերությունում, շինարարությունում և սպասարկման ոլորտում՝ աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով։ Այն օգնում է նաև աշխատաժամանակի ճիշտ բաշխմանը, նորմավորման համակարգի կատարելագործմանը և աշխատողների աշխատանքի գնահատմանը։ Անընդհատ քրոնոմետրաժի ընթացքում օգտագործվում են հատուկ դիտարկման թերթիկներ կամ թվային սարքեր, որոնց միջոցով գրանցվում են յուրաքանչյուր գործողության սկիզբն ու ավարտը։ Ստացված տվյալների հիման վրա կատարվում է վերլուծություն, որի արդյունքում որոշվում են առավել արդյունավետ աշխատանքային մեթոդները։ Այս մեթոդի առավելություններից է գործընթացի ամբողջական վերահսկումը, սակայն այն պահանջում է բարձր ճշգրտություն և փորձառու մասնագետների ներգրավում։ Այսպիսով, անընդհատ քրոնոմետրաժը կարևոր գործիք է աշխատանքի կազմակերպման և արտադրողականության բարձրացման համար՝ ապահովելով ժամանակի արդյունավետ օգտագործում և գործընթացների օպտիմալացում։

Лингвистика

Նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները՝ զուգահեռ ամրապնդելով տեսական գիտելիքները։ Գիրքը կառուցված է թեմատիկ բաժիններով, որոնք ընդգրկում են հայոց լեզվի հիմնական կառուցվածքային մակարդակները՝ ուղղագրություն, կետադրություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառագիտություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց կիրառությանը ակադեմիական և մասնագիտական գրավոր խոսքում։ Յուրաքանչյուր բաժին ուղեկցվում է բազմազան վարժություններով, վերլուծական առաջադրանքներով և ինքնաստուգման հարցերով, որոնք նպաստում են ուսանողների լեզվական մտածողության զարգացմանը և սխալների ինքնուրույն հայտնաբերմանն ու ուղղմանը։ Հեղինակը շեշտադրում է գրագետ խոսքի կարևորությունը գիտական և մասնագիտական գործունեության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է լեզվական ճշգրտությունը ազդում մտքի հստակության և հաղորդակցության արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը նաև օգնում է ուսանողներին կատարելագործել իրենց գրավոր խոսքը, ձևավորել լեզվական նորմերի ճիշտ ընկալում և կիրառել դրանք տարբեր ակադեմիական իրավիճակներում։ Գիրքը նախատեսված է բուհական ուսանողների, լեզվաբանության և բանասիրության մասնագիտություններով սովորողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և մեթոդական կարևոր ուղեցույց հայոց լեզվի խորացված ուսումնասիրության համար։

Биология

Տավարի պիրոպլազմոզի համաճարակաբանությունը Հայաստանի Հանրապետության հարթավայրային և նախալեռնային գոտիների տնտեսություններում վերաբերում է մակաբուծային ծագում ունեցող վարակիչ հիվանդության տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, որի հարուցիչները փոխանցվում են հիմնականում տիզերի միջոցով և հանգեցնում են կենդանիների արյունաբանական համակարգի խանգարումների, արտադրողականության կտրուկ նվազման և երբեմն նաև անկման։ Այդ հիվանդության տարածվածությունը հատկապես բարձր է այն շրջաններում, որտեղ կլիմայական պայմանները նպաստում են տզերի ակտիվ բազմացմանը՝ խոնավ գարուններ, տաք ամառներ և արոտավայրերի լայն օգտագործում։ Հետազոտությունը ներառում է վարակման աղբյուրների, փոխանցման մեխանիզմների, սեզոնային դինամիկայի և տնտեսությունների ներսում հիվանդության տարածման ուղիների վերլուծություն, ինչպես նաև ռիսկային գործոնների գնահատում։ Պայքարի միջոցառումները ընդգրկում են կանխարգելիչ անասնաբուժական միջոցառումների համակարգ՝ տզերի դեմ պայքար (ակարիցիդային մշակումներ), կենդանիների պարբերական զննում, վաղ ախտորոշում և բուժում հատուկ հակապարազիտային դեղամիջոցներով, արոտավայրերի ճիշտ կազմակերպում և կարանտինային կանոնների պահպանում։ Այս համալիր մոտեցումը նպատակ ունի նվազեցնել տնտեսական կորուստները և ապահովել անասնապահության կայուն զարգացումը հատկապես հարթավայրային և նախալեռնային գոտիների գյուղատնտեսական տնտեսություններում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանի քաղցկեղի պայմաններում արյան լիմֆոցիտներում տեղի ունեցող բջջային ազդանշանային և լիպիդային նյութափոխանակության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնց միջոցով լիմֆոցիտները ստանում, փոխանցում և վերափոխում են արտաքին ու ներքին ազդակները՝ ձևավորելով համապատասխան բջջային պատասխան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջաթաղանթի լիպիդային բաղադրության և կառուցվածքային փոփոխությունների նշանակությանը, քանի որ լիպիդները ոչ միայն ապահովում են թաղանթի ֆիզիկական կազմակերպումը, այլև մասնակցում են բազմաթիվ ազդանշանային ուղիների կարգավորմանը։ Քննության են առնվում տարբեր լիպիդային միացությունների հարաբերակցության, դրանց նյութափոխանակության և ձևափոխման հնարավոր փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կապը լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Ուսումնասիրվում է, թե ուռուցքային հիվանդության պայմաններում այդ գործընթացների խանգարումները ինչպես կարող են անդրադառնալ իմունային բջիջների ակտիվացման, բազմացման, տարբերակման և բջջային պատասխանի ձևավորման վրա։ Կարևորվում է ազդանշանային համակարգերի և լիպիդային փոփոխությունների փոխկապակցված վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել օրգանիզմի իմունային համակարգում հիվանդության հետ կապված կենսաքիմիական և մոլեկուլային տեղաշարժերի մասին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել հիվանդների և համապատասխան վերահսկիչ խմբերի կենսաբանական ցուցանիշները՝ բացահայտելու հիվանդությանը բնորոշ տարբերությունները և դրանց հնարավոր կապը ախտաբանական գործընթացի զարգացման հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լիմֆոցիտների բջջաթաղանթներում ընթացող փոփոխությունների ազդեցությանը ընկալիչների և ներբջջային ազդանշանային համակարգերի աշխատանքի վրա։ Ստացված տվյալները կարող են նպաստել ձվարանի չարորակ նորագոյացությունների ժամանակ իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունների մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև հիվանդության կենսաբանական առանձնահատկությունների հետ կապված հնարավոր մոլեկուլային ցուցանիշների բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ուռուցքաբանության, իմունաբանության, կենսաքիմիայի և բջջային կենսաբանության ոլորտների համար՝ ընդլայնելով պատկերացումները ուռուցքային գործընթացների և օրգանիզմի իմունային պատասխանի միջև գոյություն ունեցող բարդ փոխազդեցությունների վերաբերյալ։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պայմաններում խոշոր եղջերավոր անասունների երիտասարդ առանձնյակների սուր շնչառական հիվանդությունների կանխարգելման հիմնախնդրին։ Ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են հորթերի և երիտասարդ կենդանիների շնչառական համակարգի հիվանդությունների առաջացմանը նպաստող գործոնները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և կանխարգելման արդյունավետ մեթոդների մշակումը։ Քննարկվում են կենդանիների պահվածքի ու խնամքի պայմանները, կերակրման առանձնահատկությունները, գոմերի միկրոկլիման, ջերմաստիճանի և խոնավության տատանումները, օդափոխությունը, կենդանիների խտությունը, սթրեսային իրավիճակները և այլ գործոններ, որոնք կարող են նվազեցնել օրգանիզմի դիմադրողականությունը և բարձրացնել շնչառական հիվանդությունների առաջացման հավանականությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանը, կլինիկական նշանների գնահատմանը և ժամանակին անասնաբուժական վերահսկողությանը, քանի որ երիտասարդ կենդանիների շրջանում շնչառական հիվանդությունները կարող են բացասաբար անդրադառնալ աճի ու զարգացման բնականոն ընթացքի, կենդանիների պահպանվածության և տնտեսությունների արտադրողականության վրա։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև կանխարգելման համալիր մոտեցումը, որը ներառում է սանիտարահիգիենիկ միջոցառումներ, կենդանիների պատշաճ պահվածք, լիարժեք կերակրում, իմունային պաշտպանության ամրապնդում, հիվանդ կենդանիների ժամանակին մեկուսացում և անասնաբուժական միջոցառումների ճիշտ կազմակերպում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կանխարգելիչ ծրագրերի հարմարեցումը Հայաստանի տարբեր կլիմայական, տնտեսական և անասնապահական պայմաններին՝ հաշվի առնելով ինչպես խոշոր տնտեսությունների, այնպես էլ փոքր և ընտանեկան ֆերմաների առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական բժշկության և անասնաբուծության մասնագետներին, գյուղատնտեսական ոլորտի հետազոտողներին, ուսանողներին և խոշոր եղջերավոր անասունների տնտեսությամբ զբաղվողներին՝ որպես երիտասարդ կենդանիների առողջության պահպանման և շնչառական հիվանդությունների կանխարգելման գործնական ու գիտական հիմք։