Երկար ապրելու միջոցները

Медицина

Բժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մանկական միզաքարային հիվանդության ուսումնասիրությանը Հայաստանի պայմաններում։ Քննության են առնվում երեխաների շրջանում հիվանդության առաջացման և զարգացման առանձնահատկությունները, տարիքային դրսևորումները, կլինիկական ընթացքը և ախտորոշման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միզային համակարգում քարերի ձևավորմանը նպաստող նյութափոխանակային, սննդային, ժառանգական և շրջակա միջավայրի գործոններին։ Վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական ախտանշանները, լաբորատոր ու գործիքային հետազոտությունների նշանակությունը և տարբեր դեպքերում կիրառվող բուժական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև քարերի առաջացման կրկնության կանխարգելման, երեխաների հետագա բժշկական հսկողության և հնարավոր բարդությունների նվազեցման խնդիրները։ Հայաստանի պայմաններում հիվանդության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև տեղական բնակլիմայական և կենսակերպային գործոնների հնարավոր նշանակությունը մանկական ուրոլիտիազի տարածվածության և ընթացքի համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկաբուժության, մանկական ուրոլոգիայի, նեֆրոլոգիայի և միզային համակարգի հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Физика

Ուսումնամեթոդական հրատարակությունը նախատեսված է նուրբ թաղանթների ֆիզիկայի և տեխնոլոգիայի դասընթացի շրջանակում լաբորատոր աշխատանքների կազմակերպման և իրականացման համար։ Այն ներկայացնում է նուրբ թաղանթների կառուցվածքի, ֆիզիկական հատկությունների, ստացման եղանակների և տեխնոլոգիական կիրառությունների ուսումնասիրության հիմնական տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թաղանթների հաստության, մակերևութային կառուցվածքի, օպտիկական, էլեկտրական և մեխանիկական հատկությունների հետազոտման մեթոդներին։ Լաբորատոր աշխատանքների կատարման ընթացքում ուսումնասիրվում են թաղանթների ձևավորման գործընթացները, նյութերի հատկությունների վրա ազդող գործոնները և ստացված նմուշների բնութագրերի գնահատման սկզբունքները։ Մեթոդական ցուցումները կարող են ներառել աշխատանքի նպատակի և տեսական հիմքերի ներկայացում, օգտագործվող սարքավորումների ու չափիչ գործիքների նկարագրություն, փորձի իրականացման հաջորդականություն, չափումների կատարման կարգ և արդյունքների մշակման եղանակներ։ Կարևորվում են փորձարարական տվյալների ճշգրտությունը, չափման սխալների գնահատումը, արդյունքների աղյուսակային ու գրաֆիկական ներկայացումը և տեսական հաշվարկների հետ համեմատությունը։ Դիտարկվում են նուրբ թաղանթների ստացման տարբեր տեխնոլոգիական եղանակներ, այդ թվում՝ վակուումային նստեցման և մակերևույթի վրա նյութի բարակ շերտերի ձևավորման սկզբունքները, եթե դրանք ընդգրկված են դասընթացի լաբորատոր ծրագրում։ Անդրադարձ է կատարվում փորձարարական սարքավորումների ճիշտ շահագործմանը, լաբորատոր անվտանգության կանոնների պահպանմանը և աշխատանքային միջավայրի պատշաճ կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը նպաստում է ուսանողների տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը, չափումների և փորձարարական հետազոտությունների կատարման հմտությունների զարգացմանը, ինչպես նաև ֆիզիկական երևույթների վերլուծության և գիտական եզրակացությունների ձևակերպման կարողությունների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի, նյութագիտության, էլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների ոլորտներում սովորող ուսանողների, դասախոսների և լաբորատոր մասնագետների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բազմաչափ կարգավորման համակարգերի բացարձակ կայունության ուսումնասիրությանը՝ բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բարդ կառավարման համակարգերն են, որոնցում միաժամանակ առկա են մի քանի փոխկապակցված մուտքային և ելքային ազդանշաններ, իսկ համակարգի դինամիկան նկարագրվում է ոչ գծային կախվածություններով։ Նման համակարգերի կայունության վերլուծությունը կարևոր խնդիր է, քանի որ ոչ գծային տարրերի առկայությունը կարող է հանգեցնել հավասարակշռության վիճակի փոփոխության, տատանողական ռեժիմների առաջացման կամ համակարգի անկայուն վարքագծի։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է բացարձակ կայունության գաղափարը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել համակարգի կայունությունը ոչ գծային բնութագրերի որոշակի դասի համար՝ առանց յուրաքանչյուր կոնկրետ ոչ գծային ֆունկցիայի առանձին մանրամասն լուծման։ Բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդը դիտարկվում է որպես համակարգի կայունության անհրաժեշտ պայմանների և չափանիշների ստացման գործիք՝ հաշվի առնելով ինչպես գծային, այնպես էլ ոչ գծային բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բազմաչափ համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրությունը, որտեղ կառավարման յուրաքանչյուր ալիքի փոփոխությունը կարող է ազդել մյուս ալիքների վրա։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել համակարգի ամբողջական կառուցվածքը, փոխկապակցված փոխանցման ֆունկցիաները և դրանց ազդեցությունը կայունության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են կիրառվել համալիր փոփոխականի տեսության, մատրիցային փոխանցման ֆունկցիաների, հաճախականային վերլուծության, բնութագրական հավասարումների և կայունության մաթեմատիկական չափանիշների մեթոդներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների որոշմանը, որոնց դեպքում համակարգը պահպանվում է կայուն՝ արտաքին ազդեցությունների, պարամետրերի փոփոխությունների կամ թույլատրելի ոչ գծային բնութագրերի առկայության պայմաններում։ Նման մոտեցումը կարևոր է կառավարման համակարգերի հուսալիության գնահատման համար, քանի որ իրական տեխնիկական համակարգերի պարամետրերը կարող են տատանվել, իսկ ոչ գծային երևույթները՝ փոխել համակարգի դինամիկ արձագանքը։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են օգտագործվել կառավարման համակարգերի նախագծման, կայունության սահմանների որոշման, կարգավորիչների պարամետրերի ընտրության և համակարգերի աշխատանքի հուսալիության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ավտոմատ կառավարման տեսության մասնագետներին, համակարգերի և կառավարման ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, կիբեռնետիկներին, ռոբոտատեխնիկայի և ավտոմատացման ոլորտի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Культура

Այս հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին, մշակույթի և արվեստի մասնագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին և գրադարանների աշխատակիցներին տեղեկություն տրամադրել համապատասխան ոլորտներում առկա նոր հրատարակությունների մասին։ Այն ոչ թե առանձին մշակութաբանական կամ արվեստագիտական թեմայի ուսումնասիրություն է, այլ տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանք, որտեղ տարբեր աղբյուրների մասին տեղեկությունները դասակարգվում և ներկայացվում են որոնումն ու հետագա օգտագործումը հեշտացնելու նպատակով։ Ցանկում կարող են ընդգրկվել մշակույթի, մշակութային շինարարության, մշակութալուսավորչական գործունեության, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Նյութերի ընդգրկման շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի ոլորտներում կատարվող գիտական ու մասնագիտական ուսումնասիրություններին, նոր հրատարակությունների առաջացմանը և թեմատիկ ուղղությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը կարևոր է հատկապես այն հետազոտողների համար, ովքեր անհրաժեշտ գրականություն են փնտրում որևէ մշակութաբանական, արվեստագիտական, գրականագիտական կամ գրադարանագիտական թեմայի շուրջ։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր՝ գիտական աշխատանքների, կուրսային և ավարտական աշխատանքների, հոդվածների ու այլ հետազոտությունների համար գրականության ընտրության ժամանակ։ Նման տեղեկատուների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք ոչ միայն տեղեկություն են փոխանցում առանձին գրքերի և հոդվածների մասին, այլև որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական տեղեկատվական միջավայրի պատկեր են ստեղծում։ Մատենագիտական նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս արագ բացահայտել համապատասխան ոլորտի գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել դրա զարգացման ուղղությունները։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև գրադարանային-տեղեկատու աշխատանքի տեսանկյունից, քանի որ նպաստում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության կազմակերպմանը, տարածմանը և հետազոտական շրջանառության մեջ ներգրավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այն կարևոր աղբյուր է մշակույթի և արվեստի պատմության, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական մշակույթի և հարակից բնագավառների վերաբերյալ մատենագիտական որոնումների համար և հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային գործունեության գլոբալացման գործընթացների և դրանց՝ ազգային տնտեսությունների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի օրինակով։ Քննության են առնվում համաշխարհային ֆինանսական համակարգի զարգացման միտումները, բանկային կապիտալի միջազգային շարժը, ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության խորացումը և բանկային ծառայությունների միջազգայնացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում է օտարերկրյա կապիտալի, միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների, միջբանկային կապերի և ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը ազգային բանկային համակարգի գործունեության ու մրցակցային միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալ ֆինանսական գործընթացների պայմաններում բանկային համակարգի կայունության, արդյունավետության և արտաքին տնտեսական փոփոխություններին արձագանքելու կարողության հարցերին։ Քննարկվում են ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնման, նոր բանկային ծառայությունների և տեխնոլոգիաների ներդրման, միջազգային չափանիշների կիրառման ու կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին ֆինանսական շուկաներից կախվածության, կապիտալի շարժի տատանումների, արժութային և վարկային ռիսկերի, ինչպես նաև միջազգային ֆինանսական ճգնաժամերի հնարավոր փոխանցման հետ կապված խնդիրները։ Վերլուծվում է բանկային գլոբալացման փոխկապակցվածությունը ներդրումային ակտիվության, վարկավորման, տնտեսական աճի և ազգային ֆինանսական շուկայի զարգացման հետ։ Կարևորվում են արդյունավետ բանկային վերահսկողությունը, ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Հայաստանի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում բանկային գլոբալացման հնարավոր ազդեցությունները և բացահայտելու ֆինանսական համակարգի զարգացման հիմնական մարտահրավերները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել բանկային քաղաքականության, ֆինանսական կարգավորման և ազգային տնտեսության ֆինանսական կայունության ամրապնդման ուղղությունների մշակման գործընթացում։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ մոնոխրոմատիկ ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրությանը ամենապարզ ատոմային համակարգերի հետ փոխազդեցության ընթացքում։ Գրքում դիտարկվում են քվանտային մեխանիկայի հիմնական սկզբունքները՝ կապված ատոմների և էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցության հետ, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ճառագայթման սպեկտրային լայնության ազդեցությանը էներգետիկ անցումների, գրգռված վիճակների և իոնացման գործընթացների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ոչ մոնոխրոմատիկ աղբյուրների պայմաններում առաջացող լրացուցիչ ռեզոնանսային էֆեկտները, սպեկտրային խառնուրդների դերակատարությունը և դրանց ազդեցությունը քվանտային վիճակների դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական մոդելավորմանը և հավասարումների լուծման մոտեցումներին՝ որոնք թույլ են տալիս նկարագրել իրական ճառագայթային դաշտերի ազդեցությունը ատոմային համակարգերի վրա։ Աշխատությունը համադրում է քվանտային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի և տեսական մոդելավորման արդյունքները՝ առաջարկելով ավելի ամբողջական պատկերացում ճառագայթում-ատոմ փոխազդեցության բարդ մեխանիզմների մասին։ Այն օգտակար է ֆիզիկոսների, քվանտային մեխանիկայի հետազոտողների, սպեկտրոսկոպիստների և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտի մասնագետների համար։