Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Վիլհելմ Տելլը կամ Շվեյցարիայի ազատագրումը

    Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Վիլհելմ Տելլի մասին հայտնի պատմական-գեղարվեստական պատումը՝ կապված Շվեյցարիայի ազատագրական պայքարի և ազգային ինքնուրույնության գաղափարի հետ։ Վիլհելմ Տելլը շվեյցարական ավանդության մեջ ազատության, անձնական արժանապատվության և օտար տիրապետության դեմ դիմադրության խորհրդանիշ դարձած կերպար է։ Նրա պատմությունը սովորաբար կապվում է բռնակալ իշխանության դեմ անհատի ընդվզման, ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության և հայրենիքի ազատագրման ձգտման հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում ազատության ու արդարության գաղափարներն են, անհատի և իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև անձնական խիզախության դերը հասարակական պայքարում։ Վիլհելմ Տելլի կերպարի միջոցով բացահայտվում են հայրենասիրության, պատասխանատվության, պատվի և ժողովրդի միասնականության թեմաները։ Այս պատմական նյութը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական գրական և մշակութային ավանդույթում՝ տարբեր ժամանակներում վերամշակվելով գրական, թատերական և այլ գեղարվեստական ձևերով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական դրամատուրգիայի, եվրոպական գրականության, ազատագրական շարժումների գեղարվեստական արտացոլման և ազատության գաղափարի գրական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-10-30
    Վիլհելմ Տելլը կամ Շվեյցարիայի ազատագրումը
    Онлайн

    История

    Հոները Մերձավոր Արևելքի և Հռոմեական Արևմուտքի հետ հարաբերություններում

    Գիրքը նվիրված է եվրոպական հոների քաղաքական պատմության, արտաքին հարաբերությունների և միջազգային ասպարեզում նրանց դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Մերձավոր Արևելքի, Հռոմեական կայսրության արևմտյան հատվածի, Հայաստանի, Իրանի և Կովկասի հետ ունեցած քաղաքական ու ռազմադիվանագիտական առնչություններին։ Հեղինակը քննության է առնում հոների՝ որպես ուշ անտիկ աշխարհի կարևոր ռազմաքաղաքական ուժի ձևավորման և միջազգային հարաբերությունների համակարգում նրանց աստիճանական ներգրավման գործընթացը՝ փորձելով վերանայել նրանց պատմության մի շարք վիճահարույց ու դեռևս ամբողջությամբ չուսումնասիրված հարցեր։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից մեկը հոների՝ Սևծովյան տարածաշրջան և Դանուբի ավազան տեղափոխվելու նախապատմության բացահայտումն է, որի շրջանակում քննարկվում են նրանց սկզբնական բնակության վայրի տեղորոշման, գաղթի ժամանակագրության, քաղաքական նախադրյալների և այդ շարժման առաջնորդների գործունեության հետ կապված հիմնահարցերը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, որ հոների արտաքին քաղաքական ակտիվությունը սկսվել էր դեռևս նրանց՝ Եվրոպայի արևելյան և կենտրոնական շրջաններում հաստատվելուց առաջ, իսկ Մերձավոր Արևելքի ուղղությամբ իրականացված ռազմարշավներն ու դիվանագիտական շփումները վկայում են նրանց քաղաքական հավակնությունների ավելի լայն աշխարհագրական ընդգրկման մասին։ Ուսումնասիրության առանցքային տեղերից մեկը զբաղեցնում է Աթիլայի ժամանակաշրջանը, երբ հոնական իշխանությունը հասավ իր քաղաքական և ռազմական ազդեցության նշանակալի աստիճանի՝ դառնալով Հռոմեական կայսրության և հարևան պետությունների արտաքին քաղաքականության կարևոր գործոններից մեկը։ Հեղինակը դիտարկում է Աթիլայի հարաբերությունները Հռոմեական կայսրության հետ, նրա քաղաքական նպատակները, դիվանագիտական նախաձեռնությունները և Արևելքի նկատմամբ որդեգրած ռազմավարությունը՝ առանձնահատուկ անդրադառնալով 448–449 թվականներին Հայաստանի, Հյուսիսային Սևծովյան տարածաշրջանի և Իրանի ուղղությամբ իրականացված քաղաքական քայլերին։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում 449–450 թվականներին Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական արշավանքի ծրագրին, դրա քաղաքական նախադրյալներին և միջազգային իրադրության հետ ունեցած կապին։ Այս համատեքստում բացահայտվում են հոների և Սասանյան Իրանի հարաբերությունների առանձնահատկությունները, տարածաշրջանային ուժերի փոխազդեցությունը և Հարավային Կովկասի ռազմաքաղաքական նշանակությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է նաև Աթիլայի անձի, աշխարհընկալման և գաղափարախոսական պատկերացումների ուսումնասիրությունը, քանի որ հեղինակը դրանք դիտարկում է որպես նրա արտաքին քաղաքական որոշումների և ռազմավարական ընտրությունների ձևավորման էական գործոններ։ Մասնավորապես քննության է առնվում 452 թվականին Իտալիա կատարած հաղթական ներխուժումից հետո Հռոմի դեմ հետագա արշավանքը շարունակելուց Աթիլայի հրաժարվելու հանգամանքը՝ փորձելով այն մեկնաբանել նրա քաղաքական մտածողության և աշխարհընկալման առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Պատմական խնդիրների լուսաբանման համար հեղինակը կարևոր նշանակություն է տալիս ինչպես անտիկ և վաղ միջնադարյան պատմագրական վկայություններին, այնպես էլ հայկական ու բյուզանդական պատմական ավանդույթներին։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն Փիլոստորգիոսի, Պրիսկոս Պանիոնի, Փավստոս Բուզանդի և Ղազար Փարպեցու երկերում պահպանված տեղեկությունները, որոնց համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս նորովի դիտարկել հոների վաղ քաղաքական պատմության, ռազմական տեղաշարժերի և արտաքին կապերի մի շարք հարցեր։ Տարբեր պատմական աղբյուրների համեմատությունը, դրանցում պահպանված տեղեկությունների վերագնահատումը և տարածաշրջանային իրադարձությունների փոխկապակցված ուսումնասիրությունը կազմում են աշխատության գիտական մոտեցման կարևոր բաղադրիչները։ Գիրքը նշանակալի է հատկապես այն առումով, որ հոների պատմությունը չի սահմանափակում միայն նրանց ռազմական արշավանքներով կամ Հռոմեական կայսրության հետ հակամարտություններով, այլ ներկայացնում է այն որպես ավելի լայն աշխարհաքաղաքական գործընթացների մաս՝ ներառելով Մերձավոր Արևելքի, Հայաստանի, Իրանի, Կովկասի և եվրոպական տարածքների միջև ձևավորված քաղաքական փոխազդեցությունները։ Աշխատությունը նպաստում է ուշ անտիկ աշխարհի միջազգային հարաբերությունների, ժողովուրդների տեղաշարժերի, քոչվորական միավորումների քաղաքական կազմակերպման, ռազմական դիվանագիտության և տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Այն առանձնակի արժեք ունի նաև Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հոների քաղաքականության և Իրանի հետ նրանց հարաբերությունների համատեքստում անդրադառնում է Հարավային Կովկասում ստեղծված իրավիճակին և Հայաստանի՝ ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքական զարգացումներում ունեցած նշանակությանը։ Հեղինակի ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է հոների պատմության այն հիմնահարցերի լուսաբանման գործում, որոնք առնչվում են ոչ միայն նրանց ծագմանը և տարածքային շարժերին, այլև արտաքին քաղաքական մտածողությանը, դիվանագիտական գործունեությանը և հարևան քաղաքակրթությունների հետ փոխհարաբերություններին։ Այն հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հոների՝ որպես վաղ միջնադարի եվրասիական քաղաքական գործընթացներում ազդեցիկ դերակատարի մասին, հասկանալու Հռոմեական կայսրության և Արևելքի պետությունների միջև գոյություն ունեցող բարդ հարաբերությունները և գնահատելու Աթիլայի իշխանության նշանակությունը տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վրա։ Գիրքը կարևոր գիտահետազոտական և ճանաչողական արժեք ունի հին աշխարհի ու վաղ միջնադարի պատմությամբ, հռոմեական և բյուզանդական պատմությամբ, հայկական պատմագիտությամբ, Իրանի պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և ժողովուրդների պատմական փոխազդեցություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-11-17
    Հոները Մերձավոր Արևելքի և Հռոմեական Արևմուտքի հետ հարաբերություններում
    Онлайн

    Другие предметы

    Հիշարժան տարեթվեր 2017

    Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացուցային տեղեկատու է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է 2017 թվականին լրացող պատմական, հասարակական, գիտական, գրական, կրթական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարեդարձերն ու հիշարժան իրադարձությունները։ Այն նախատեսված է տարվա ընթացքում կարևոր տարեթվերի վերաբերյալ տեղեկատվության որոնումը հեշտացնելու և համապատասխան թեմաներով գրադարանային, կրթական ու մշակութային աշխատանքների կազմակերպմանը նպաստելու համար։ Նյութերը սովորաբար դասավորվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ըստ ամիսների և օրերի հետևել նշանավոր գործիչների ծննդյան, գործունեության կամ հիշատակման տարեդարձերին, կարևոր պատմական իրադարձություններին, գիտական ձեռքբերումներին, գրական ու մշակութային կյանքի նշանակալի դրվագներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայ պատմության, գրականության, գիտության և մշակույթի հետ կապված տարեթվերին՝ դրանք ներկայացնելով համաշխարհային պատմության և մշակույթի նշանակալի իրադարձությունների հետ համադրությամբ։ Նման տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկություններից է դրա կիրառական նշանակությունը գրադարանային աշխատանքի համար, քանի որ ընդգրկված տվյալները կարող են հիմք ծառայել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ անկյունների, գրական երեկոների, հանդիպումների, ընթերցումների, դասախոսությունների և այլ տեղեկատվական ու կրթական միջոցառումների կազմակերպման համար։ Մատենագիտական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս հիշարժան տարեթվերը կապել համապատասխան գրականության և տեղեկատվական աղբյուրների հետ՝ նպաստելով յուրաքանչյուր թեմայի առավել ամբողջական ներկայացմանը։ Հրատարակությունն օգտակար գործիք է նաև ուսուցիչների և կրթության ոլորտի աշխատողների համար, որոնք կարող են տարվա ընթացքում նախատեսվող միջոցառումների պլանավորման ժամանակ ընտրել պատմական, գրական, գիտական կամ մշակութային նշանակություն ունեցող թեմաներ։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հասարակական և մշակութային հիշողության շրջանակում կարևորվող անձանց, իրադարձությունների և տարեդարձերի մասին։ Տարբեր բնագավառների նյութերի համատեղ ներկայացումը նպաստում է պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի միջև կապերի բացահայտմանը և ընթերցողների ընդհանուր ճանաչողական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Տեղեկատուն կարող է օգտագործվել նաև որպես ժամանակագրական և մատենագիտական օժանդակ աղբյուր՝ կոնկրետ տարեթվերի կամ գործիչների վերաբերյալ նախնական տեղեկություններ որոնելիս։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային տեղեկատվական ծառայությունների, մշակութային ծրագրերի և կրթադաստիարակչական գործունեության կազմակերպման տեսանկյունից՝ նպաստելով հիշարժան իրադարձությունների համակարգված լուսաբանմանը և պատմամշակութային ժառանգության հանրայնացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, ուսուցիչների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, ուսանողների, հետազոտողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-22
    Հիշարժան տարեթվեր 2017
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 1)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 1)
    Онлайн

    Экономика

    Վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը զարգացող երկրների տնտեսություններում (ՀՀ օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների գործունեության տնտեսական առանձնահատկությունների և զարգացող երկրների ազգային տնտեսությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի առանձնացված դիտարկմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում միջազգային խոշոր ընկերությունների կողմից կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և արտադրական ռեսուրսների միջպետական շարժի գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ընդունող երկրների տնտեսական համակարգերի հետ։ Քննվում են վերազգային կորպորացիաների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմքերը, միջազգային արտադրության կազմակերպման մեխանիզմները, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերը և համաշխարհային տնտեսության տարբեր հատվածներում կորպորատիվ գործունեության ընդլայնման հիմնական շարժառիթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարգացող տնտեսություններում նման ընկերությունների գործունեության հնարավոր ազդեցություններին՝ ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտահանման ներուժի և տեղական ձեռնարկությունների մրցակցային միջավայրի տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին կապիտալից և տեխնոլոգիաներից կախվածության, շահույթի արտահոսքի, շուկայի կենտրոնացման և ազգային ընկերությունների մրցակցային դիրքերի փոփոխության հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրվում են ազգային տնտեսության առանձնահատկությունները, ներդրումային միջավայրի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև միջազգային կորպորատիվ կապիտալի ներգրավման հնարավորությունները տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Կարևորվում է օտարերկրյա ներդրումների ոչ միայն քանակական ծավալի, այլև դրանց կառուցվածքի և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման վրա հնարավոր ազդեցության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի և այլ զարգացող երկրների փորձերը՝ բացահայտելու վերազգային ընկերությունների գործունեության ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը՝ ներդրումային միջավայրի ձևավորման, մրցակցության պահպանման, ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանության և միջազգային բիզնեսի հետ արդյունավետ համագործակցության պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը ներկայացնում է համաշխարհային տնտեսական ինտեգրման կարևոր բաղադրիչ՝ վերլուծելով դրա հնարավորությունները և մարտահրավերները զարգացող տնտեսությունների ու մասնավորապես Հայաստանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։

    Обновлено. 2026-09-25
    Վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը զարգացող երկրների տնտեսություններում (ՀՀ օրինակով)
    Онлайн

    Право

    Սմբատ Սպարապետ - ԴԱՏԱՍՏԱՆԱԳԻՐՔ

    Դատաստանագիրք միջնադարյան հայ իրավական կարևոր հուշարձան է, որտեղ Սմբատ Սպարապետը համակարգել և ձևակերպել է ժամանակի իրավական նորմերն ու դատավարական կարգավորումները։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է քաղաքացիական, քրեական և դատավարական իրավունքի հիմնական սկզբունքները՝ արտացոլելով միջնադարյան հայկական հասարակության իրավական մտածողությունն ու պետական կառավարման առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են հանցագործությունների տեսակները, պատիժների համակարգը, գույքային հարաբերությունները, ընտանեկան իրավունքի որոշ կանոններ և դատական գործընթացների ընթացակարգերը։ Աշխատությունը կարևոր դեր է ունեցել հայկական իրավական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման մեջ՝ ծառայելով որպես իրավական կարգավորման համակարգված աղբյուր։ Այն նաև արժեքավոր պատմական վկայություն է միջնադարյան Հայաստանի սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքի և իրավական մշակույթի մասին։

    Обновлено. 2026-10-23
    Սմբատ Սպարապետ - ԴԱՏԱՍՏԱՆԱԳԻՐՔ