Факторы радоновой опасности сейсмоактивных территорий на примере г. Еревана

Экономика

Նվիրված է տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրման և մոդելավորման մաթեմատիկական մեթոդների խորացված կիրառությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, մաթեմատիկական տնտեսագիտության, ֆինանսների և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու հետազոտողների համար, գրքում ներկայացվում են տնտեսագիտական վերլուծության առաջադեմ մաթեմատիկական գործիքներ՝ օպտիմալացման մեթոդներ, գծային և ոչ գծային ծրագրավորում, դինամիկ համակարգերի մոդելավորում և տնտեսական գործընթացների կանխատեսման մեթոդներ, բացատրվում է տնտեսական ցուցանիշների միջև կապերի մաթեմատիկական ձևակերպումը և դրանց կիրառումը կառավարչական որոշումների կայացման մեջ, մանրամասն քննարկվում են բազմագործոն վերլուծության, հավանականության տեսության և վիճակագրական մեթոդների կիրառությունները տնտեսական համակարգերի ուսումնասիրության համար, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տնտեսական մոդելների կառուցման սկզբունքներին՝ պահանջարկի և առաջարկի մոդելներ, արտադրական ֆունկցիաներ և ռեսուրսների բաշխման օպտիմալ լուծումներ, ներկայացվում են հաշվարկային ալգորիթմներ և դրանց կիրառման օրինակներ իրական տնտեսական խնդիրներում, ինչպես նաև արդյունքների մեկնաբանման և վերլուծական եզրակացությունների ձևավորման մեթոդաբանությունը, գրքում ընդգծվում է մաթեմատիկական մեթոդների դերը ժամանակակից տնտեսագիտության գիտական հիմնավորման, կանխատեսման և արդյունավետ կառավարման ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական մաթեմատիկական հիմքերը և կիրառական տնտեսական վերլուծությունը՝ ձևավորելով տնտեսական գործընթացների քանակական ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Математика

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գրաֆների կողերի ներկման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ օգտագործվող պալիտրաների քանակի նվազագույնացման պայմաններում։ Քննության են առնվում գրաֆների տեսության համապատասխան կառուցվածքները, կողային ներկումների սահմանափակումները և գագաթներին հարակից կողերի գույների համակցությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ներկումների կառուցմանը, որոնց դեպքում հնարավոր է նվազեցնել տարբեր պալիտրաների քանակը՝ միաժամանակ պահպանելով սահմանված գունավորման պայմանները։ Վերլուծվում են գրաֆի կառուցվածքային հատկությունների, գագաթների աստիճանների, կողերի փոխադարձ դասավորության և օգտագործվող գույների քանակի ազդեցությունները խնդրի լուծման վրա։ Քննարկվում են նաև նվազագույն արժեքների գնահատման, համապատասխան սահմանների ստացման, կառուցողական մեթոդների և ալգորիթմական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները գրաֆների ներկման խնդիրների և կոմբինատորային օպտիմալացման մեթոդների փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիսկրետ մաթեմատիկայի, գրաֆների տեսության, կոմբինատորիկայի և ալգորիթմների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Գիրքը նվիրված է Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությանը՝ հիմնված «Աշխարհացույց» աշխատության տվյալների և տեղեկությունների վրա։ Այն ներկայացնում է Այրարատ աշխարհի աշխարհագրական դիրքը, վարչական բաժանումը, բնակավայրերը, բնական պայմանները, պատմական նշանակությունը և դերը հայկական պետականության ու մշակույթի զարգացման մեջ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի տարածքային առանձնահատկությունները, գավառների նկարագրությունները, պատմական տեղանունները և դրանց կապը Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային կյանքի հետ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև «Աշխարհացույց»-ի՝ որպես հայկական միջնադարյան աշխարհագրական գիտելիքի կարևոր աղբյուրի նշանակությանը և դրա միջոցով Այրարատ աշխարհի վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունների վերլուծությանը։ Գիրքը արժեքավոր է պատմաբանների, աշխարհագետների, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմական աշխարհագրությամբ, հնագույն վարչատարածքային կառուցվածքով և հայկական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

История

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ավազանի մ.թ.ա. VIII–VI դարերի մշակույթի հնագիտական ուսումնասիրությանը՝ հիմնական սկզբնաղբյուր դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի դամբարանային համալիրները։ Հետազոտության հիմքում դամբարանների կառուցվածքի, թաղման ծեսերի և դրանցում հայտնաբերված նյութական մշակույթի առարկաների համադրական քննությունն է, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել տարածաշրջանի բնակչության սոցիալ-տնտեսական և մշակութային զարգացման որոշ առանձնահատկություններ։ Թեման ընդգրկում է երկաթի դարաշրջանի կարևոր փուլերից մեկը, երբ Սևանի ավազանի մշակութային միջավայրում տեղի էին ունենում նշանակալի փոփոխություններ և նկատվում էին ինչպես տեղական ավանդույթների շարունակականություն, այնպես էլ հարակից տարածաշրջանների հետ փոխառնչությունների դրսևորումներ։ Դամբարանային համալիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դասակարգել թաղման կառույցների հիմնական տիպերը, ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և համադրել տարբեր հնավայրերից ստացված տվյալները։ Կարևոր նշանակություն ունի դամբարաններում հայտնաբերված խեցեղենի, զարդերի, աշխատանքային գործիքների և այլ հնագիտական նյութերի տիպաբանական ու ժամանակագրական վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է ճշգրտել առանձին համալիրների ժամանակագրությունը և բացահայտել նյութական մշակույթի զարգացման օրինաչափությունները։ Լճաշենի և Սևանի ավազանի այլ հնավայրերի ուսումնասիրությունները փաստում են, որ տարածաշրջանի դամբարանային նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է երկաթեդարյան մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել թաղման սովորույթների փոփոխություններին, դամբարանային գույքի կազմին և դրանց տարածական բաշխմանը՝ հասարակության կառուցվածքի ու մշակութային ավանդույթների վերաբերյալ պատկերացումներ ձևավորելու նպատակով։ Հնագիտական նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև Սևանի ավազանի բնակչության կապերը Հայաստանի այլ շրջանների և հարակից մշակութային կենտրոնների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տեղական մշակութային ավանդույթների և ուրարտական ժամանակաշրջանի ազդեցությունների փոխհարաբերության քննությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հնագիտական, ժամանակագրական, տիպաբանական և համեմատական մեթոդները՝ Սևանի ավազանի մ.թ.ա. VIII–VI դարերի պատմամշակութային պատկերը դամբարանային համալիրների միջոցով վերականգնելու և տարածաշրջանի տեղը Հայաստանի հին մշակույթների զարգացման ընդհանուր գործընթացում գնահատելու նպատակով։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ավտոճանապարհային կամուրջների թռիչքային կառուցվածքների զանգվածի նվազեցման, կրող համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և շինարարական գործընթացների կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հակադարձ կախովի համակարգերի կառուցվածքային հնարավորությունների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում կամրջային կառուցվածքի այնպիսի ինժեներական լուծումների մշակումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս նյութերի առավել նպատակային օգտագործմամբ ապահովել անհրաժեշտ ամրություն, կոշտություն, կայունություն և շահագործման հուսալիություն։ Քննվում են թռիչքային կառուցվածքի հիմնական կրող տարրերի աշխատանքային առանձնահատկությունները, արտաքին բեռնվածքներից առաջացող ուժային գործոնների բաշխումը և հակադարձ կախովի համակարգի մասնակցությունը ընդհանուր կրող սխեմայի աշխատանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցվածքի սեփական քաշի նվազեցման և նյութատարության սահմանափակման հնարավորություններին՝ պահպանելով ավտոճանապարհային կամուրջների համար անհրաժեշտ մեխանիկական և շահագործական հատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր կառուցվածքային սխեմաների համեմատական առանձնահատկությունները, կրող տարրերի երկրաչափական պարամետրերը, հենարանային պայմանները և դրանց ազդեցությունը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հաշվարկային մոդելավորումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել կառուցվածքի վարքագիծը մշտական և ժամանակավոր բեռնվածքների ազդեցության ներքո, ուսումնասիրել տեղաշարժերը, ճկվածքները և ներքին ուժերի բաշխումը։ Առանձին ուղղություն է կառուցման տեխնոլոգիայի մշակումը՝ հաշվի առնելով տարրերի պատրաստման, տեղափոխման, հավաքման և մոնտաժման հաջորդականության ազդեցությունը վերջնական կառուցվածքի աշխատանքի վրա։ Հակադարձ կախովի համակարգերի կիրառումը դիտարկվում է նաև շինարարության տարբեր փուլերում կրող տարրերի աշխատանքի կազմակերպման և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նյութերի ընտրության, հանգույցների կառուցվածքային լուծումների, տարրերի միացման և համակարգի տարածական կայունության խնդիրներին։ Կարևորվում են նաև տեխնիկական սպասարկման, երկարակեցության և տնտեսական արդյունավետության հարցերը, քանի որ թեթևացված լուծման առավելությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն սկզբնական նյութածախսով, այլև կառուցման ու հետագա շահագործման ամբողջ ժամանակահատվածի պայմաններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կամրջաշինության, շինարարական մեխանիկայի, կառուցվածքների հաշվարկի և շինարարական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել տեխնիկապես հիմնավորված և նյութախնայող կամրջային համակարգեր։

Финансы

Գրքում ուսումնասիրվում են առևտրային բանկերի ֆինանսական կայունության գնահատման մեթոդները և կառավարման բարելավման հնարավոր ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում, վերլուծվում են բանկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ռիսկերի տեսակները՝ վարկային, շուկայական, лікվիդային և շահութաբերության ռիսկերը, ներկայացվում են ֆինանսական ցուցանիշների, մեթոդների և մոդելների կիրառության միջոցով կայունության գնահատման գործընթացները, դիտարկվում են ներքին կառավարման գործիքների, ընթացակարգերի և վերահսկողության մեխանիզմների արդյունավետությունը, առաջարկվում են բարելավման ռազմավարություններ՝ ներառյալ ռիսկերի վերահսկողության մեթոդների կատարելագործումը, միջոցների արդյունավետ բաշխումը և կանոնակարգման պահանջների հավելյալ կիրառումը, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, միջազգային փորձի համեմատությունը և տեղական բանկային համակարգի առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել բանկերի կայունության բարձրացում, ֆինանսական կայուն միջավայրի զարգացում և տնտեսության առողջացմանն աջակցող մեխանիզմների ներդրում։