Ղարաբաղյան կոնֆլիկտն արդի փուլում. ֆունկցիոնալ նախորոշումը և հնարավոր լուծումները

Культура

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և ընթերցողներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվությամբ։ Հրատարակությունում ընդգրկված են մշակույթի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, թանգարանային գործի, մշակութային ժառանգության և հարակից բնագավառներին վերաբերող գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմաների և մատենագիտական ընդունված սկզբունքների, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու գիտական աշխատանքներում դրա օգտագործումը։ Տեղեկատուն կարևոր աղբյուր է մշակութային և արվեստագիտական հետազոտությունների, գրադարանային և տեղեկատվական գործունեության, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական տեղեկատվությամբ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է լողորդների մարզական պատրաստության համակարգում արագության և ուժի համակցված դրսևորումների զարգացման ու արդյունավետ կիրառման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ֆիզիկական ու ֆունկցիոնալ գործոնները, որոնք պայմանավորում են մարզիկի՝ կարճ ժամանակահատվածում առավելագույն կամ բարձր ինտենսիվությամբ շարժումներ կատարելու կարողությունը և անմիջականորեն ազդում են մրցակցային արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեկնարկի, շրջադարձերի, ջրում արագացման և մրցատարածության տարբեր հատվածներում շարժման բարձր տեմպի պահպանման համար անհրաժեշտ արագաուժային կարողությունների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում մարզումային տարբեր միջոցներ և վարժությունների համալիրներ, դրանց ծավալի, ինտենսիվության, կրկնությունների քանակի և հանգստի ժամանակահատվածների արդյունավետ հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ցամաքային և ջրային պատրաստության համադրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է ուժային պատրաստության ազդեցությունը լողի տեխնիկայի, շարժումների հզորության, արագության և արդյունավետության վրա՝ հաշվի առնելով մարզիկների տարիքային, ֆիզիկական և պատրաստվածության անհատական առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է մարզումային բեռնվածության փուլային կազմակերպումը, որպեսզի արագաուժային հատկանիշների զարգացումը ներդաշնակորեն համակցվի տեխնիկական, ֆունկցիոնալ և ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության հետ։ Փորձարարական գնահատման միջոցով հնարավոր է համեմատել ավանդական և կատարելագործված մարզումային մոտեցումների ազդեցությունը՝ օգտագործելով ֆիզիկական պատրաստվածության թեստեր, ժամանակային ցուցանիշներ և մրցակցային գործունեությունը բնութագրող այլ չափանիշներ։ Վերլուծվում են նաև մարզիկների օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները և մարզումային գործընթացի անհատականացման հնարավորությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել մարզիչների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, մարզումային ծրագրերի գիտականորեն հիմնավորված կազմակերպմանը և լողորդների ֆիզիկական հնարավորությունների առավել լիարժեք իրացմանը՝ ստեղծելով պայմաններ տեխնիկական կատարողականության ու մարզական արդյունքների բարելավման համար։

География

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ջրատնտեսական հաշվեկշռի մոդելավորման դերին ջրային ռեսուրսների գետավազանային կառավարման արդիականացման գործընթացում՝ ընդգծելով ջրի արդյունավետ բաշխման, օգտագործման և պահպանման գիտատեխնիկական մոտեցումները։ Աշխատությունում դիտարկվում է ջրատնտեսական համակարգը որպես բարդ դինամիկ միջավայր, որտեղ բնական հիդրոլոգիական գործընթացները փոխազդում են տնտեսական, գյուղատնտեսական և քաղաքային սպառման պահանջների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրատնտեսական հաշվեկշռի մաթեմատիկական մոդելներին, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ջրային ռեսուրսների ներհոսքը, արտահոսքը, կուտակումը և կորուստները տարբեր ժամանակային և տարածքային մասշտաբներում։ Քննարկվում են նաև գետավազանային կառավարման ինտեգրված մոտեցումները, որոնք ներառում են կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության գնահատում, ջրի պահանջարկի կանխատեսում և էկոլոգիական սահմանափակումների հաշվառում։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ մոդելավորման գործիքների կիրառումը նպաստում է որոշումների կայացման գիտական հիմնավորմանը, ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը և շրջակա միջավայրի պահպանությանը՝ հատկապես սակավաջուր տարածաշրջաններում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է սեդալիական նյարդի վնասվածքի կամ ճնշման պայմաններում Nucleo CMP և ուրցի (Thyme) հիմքով բուժական մոտեցումների արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել նշված միջոցների հնարավոր ազդեցությունը ծայրամասային նյարդային հյուսվածքի վերականգնման, նյարդային հաղորդականության և վնասվածքից հետո ֆունկցիոնալ վերականգնման գործընթացների վրա։ Սեդալիական նյարդի վնասվածքը հաճախ կիրառվում է որպես փորձարարական մոդել, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս գնահատելու նյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր բուժական միջամտությունների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համեմատվել բուժման տարբեր խմբերի արդյունքները՝ գնահատելով շարժողական ակտիվությունը, ցավային և զգայական արձագանքները, նյարդի ֆունկցիոնալ վերականգնումը և հյուսվածաբանական փոփոխությունները։ Nucleo CMP-ի դեպքում հետազոտական հետաքրքրությունը կարող է կապված լինել դրա նուկլեոտիդային բաղադրիչների և նյարդային հյուսվածքի վերականգնման գործընթացների հնարավոր փոխազդեցության հետ, մինչդեռ ուրցի կիրառումը կարող է դիտարկվել որպես բուսական ծագման նյութի ազդեցության ուսումնասիրության ուղղություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև վնասված նյարդի կառուցվածքային փոփոխությունների համեմատական գնահատում՝ բուժումից առաջ և հետո, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր միջամտությունների արդյունավետության մասին։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ծայրամասային նյարդերի վնասվածքների, նյարդային հյուսվածքի վերականգնման և վերականգնողական բուժման նոր մոտեցումների ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, նեյրոֆիզիոլոգների, դեղագետների, կենսաբժշկական հետազոտողների և վերականգնողական բժշկության մասնագետների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է XIV–XV դարերում ստեղծված հայերեն ձեռագրերի հիշատակարանների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես միջնադարյան հայերենի պատմության, զարգացման և գործածության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հիշատակարանների բառապաշարը, հնչյունական և ուղղագրական առանձնահատկությունները, բառաձևերը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական օրինաչափությունները և ոճական հատկանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաբարի ավանդական լեզվական ձևերի և ժամանակի կենդանի խոսակցական լեզվին բնորոշ տարրերի փոխհարաբերությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջին հայերենի զարգացման տարբեր դրսևորումները և գրավոր խոսքում դրանց արտացոլման աստիճանը։ Ուսումնասիրվում են ձեռագիր մատյանների գրիչների, պատվիրատուների, ծաղկողների և այլ անձանց մասին տեղեկություններ պարունակող հատվածների լեզվական կառուցվածքները, ինչպես նաև ձեռագրերի ստեղծման վայրին, ժամանակին և պատմական հանգամանքներին վերաբերող ձևակերպումները։ Քննության են առնվում տարբեր գրչության կենտրոններում ստեղծված հիշատակարանների լեզվական տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հնարավոր տարածքային և բարբառային առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև օտար լեզուների հետ շփումների հետևանքով բառապաշարում ի հայտ եկած փոխառությունների և լեզվական ազդեցությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի պատմամշակութային միջավայրի մասին։ Հիշատակարանների լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվաբանական նյութ, այլև որպես միջնադարյան հասարակության առօրյան, մտածողությունը, հոգևոր կյանքը և պատմական իրադարձությունների ընկալումը ներկայացնող աղբյուր։ Վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեզվական ձևերի փոփոխությանը, նոր բառերի և արտահայտությունների տարածմանը, քերականական տարբերակների գործածությանը և գրական ու խոսակցական լեզուների փոխազդեցությանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի պատմության պարբերացման, միջին հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտման, միջնադարյան ձեռագրական ժառանգության լեզվաբանական ուսումնասիրության և պատմական բառարանագրության համար՝ միաժամանակ նպաստելով XIV–XV դարերի հայկական գրավոր մշակույթի և լեզվական իրականության առավել ամբողջական վերականգնմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական աճի գործընթացների ստոխաստիկ մոդելավորման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Քննարկվում են տնտեսական աճի վրա ազդող հիմնական մակրոտնտեսական գործոնները, դրանց փոխկապակցվածությունը և պատահական տատանումների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավանականային մոդելների, տնտեսաչափական մեթոդների և վիճակագրական վերլուծության գործիքների կիրառմանը՝ տնտեսական աճի օրինաչափությունների բացահայտման և կանխատեսումների իրականացման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են համախառն ներքին արդյունքի փոփոխությունների, ներդրումների, սպառման, զբաղվածության, արտադրողականության և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական ցուցանիշների ժամանակային շարքերի վերլուծությանը, անորոշության պայմաններում տնտեսական գործընթացների մոդելավորմանը, պատահական շեղումների գնահատմանը և տարբեր տնտեսական սցենարների ձևավորմանը։ Կարևորվում են Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին տնտեսական ցնցումների և ներքին մակրոտնտեսական փոփոխությունների հաշվառումը մոդելավորման գործընթացում։ Աշխատությունը նպաստում է տնտեսական աճի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը, տնտեսական քաղաքականության որոշումների գիտական հիմնավորմանը և մակրոտնտեսական ռիսկերի գնահատման գործիքների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսաչափագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։