Հաշվետվություն 2012 թվականին կատարած աշխատանքների

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրատնտեսական համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ջրային ռեսուրսները դիտարկվում են որպես երկրի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական զարգացման համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող բնական ռեսուրս, որի արդյունավետ կառավարումը կարևոր նախապայման է երկարաժամկետ կայունության ապահովման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ջրատնտեսական համակարգերի կառուցվածքը, դրանց հիմնական գործառույթները, ջրային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրամատակարարման, ոռոգման, ջրամբարների և ջրային ենթակառուցվածքների կառավարման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում դրանց արդյունավետ և ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությանը, ջրի պահանջարկի փոփոխություններին և տարբեր ոլորտների միջև ջրային ռեսուրսների բաշխման հիմնախնդիրներին։ ՀՀ օրինակով քննարկվում են ջրային համակարգերի տեխնիկական վիճակը, ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը, կորուստների նվազեցման հնարավորությունները և կառավարման կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև ջրային ռեսուրսների օգտագործման վրա ազդող բնապահպանական գործոնները, ջրի որակի պահպանման, ջրային էկոհամակարգերի պաշտպանության և բնական ռեսուրսների վերականգնման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրատնտեսական համակարգերի և գյուղատնտեսության փոխկապակցվածությունը, հատկապես ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսական արտադրողականության և գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև կլիմայական փոփոխությունների, երաշտների, ջրային պաշարների փոփոխականության և այլ բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ջրային համակարգերի կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ջրային ռեսուրսների կառավարման ինտեգրված մոտեցումը, որը ենթադրում է տնտեսական արդյունավետության, սոցիալական արդարության և բնապահպանական անվտանգության համադրում։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրային ոլորտի պետական կարգավորմանը, կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, ներդրումային քաղաքականությանը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին։ Հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել ջրատնտեսական համակարգերի արդյունավետությունը, նվազեցնել ռեսուրսների կորուստները, բարելավել ջրի կառավարման որակը և ապահովել ջրային ռեսուրսների պահպանությունն ու հասանելիությունը երկարաժամկետ հեռանկարում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, տնտեսագիտության, բնապահպանության, գյուղատնտեսության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի ջրային համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Այս աշխատանքը ներկայացնում է մասսայական գրադարանների կողմից ուսուցիչների հետ համագործակցության կազմակերպման մեթոդական հիմքերը՝ ընդգծելով գրադարանի որպես կրթական և տեղեկատվական կենտրոնի դերը։ Նյութում վերլուծվում են ուսուցիչների տեղեկատվական կարիքները, մասնագիտական զարգացման աջակցման ձևերը և գրադարանային ծառայությունների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները ուսուցման գործընթացում։ Աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է մեթոդական ուղեցույցներ՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների կազմակերպման, գրականության ընտրության և տրամադրման, տեղեկատվական օրերի, սեմինարների և քննարկումների անցկացման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նոր տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ էլեկտրոնային գրադարանների, տվյալների բազաների և առցանց ռեսուրսների միջոցով ուսուցիչների աշխատանքի աջակցման գործում։ Նյութը նախատեսված է գրադարանավարների և կրթական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով դպրոցների և գրադարանների միջև համագործակցության խորացմանը և ուսուցման որակի բարձրացմանը։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է կրոնի հասարակական դերի, պատմական զարգացման և սոցիալ-փիլիսոփայական նշանակության քննադատական ուսումնասիրությանը՝ հատկապես մարքսիստական-լենինյան աշխարհայացքի և խորհրդային աթեիստական գաղափարախոսության տեսանկյունից։ Հրատարակության գաղափարական հիմքում ընկած է կրոնի՝ որպես հասարակական գիտակցության ձևի մեկնաբանությունը, որի միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու կրոնական պատկերացումների առաջացման սոցիալական, տնտեսական, պատմական և հոգեբանական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրոնի և հասարակական հարաբերությունների փոխկապակցվածությանը, կրոնական հաստատությունների պատմական գործունեությանը, հոգևոր իշխանության և քաղաքական կառույցների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև տարբեր հասարակարգերում կրոնական գաղափարախոսության ունեցած ազդեցությանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են կրոնական հավատալիքների ձևավորման և պահպանման պատճառները, դրանց ազդեցությունը մարդու աշխարհընկալման, բարոյական պատկերացումների, հասարակական վարքագծի և սոցիալական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է կրոնի նկատմամբ մատերիալիստական փիլիսոփայության մոտեցումը, որի համաձայն կրոնական պատկերացումները դիտարկվում են պատմականորեն ձևավորված հասարակական պայմանների և մարդու ճանաչողական գործունեության հետ փոխկապակցված երևույթներ։ Անդրադարձ է կատարվում գիտական աշխարհայացքի և կրոնական մտածողության հարաբերակցությանը, բնության ու հասարակության զարգացման օրինաչափությունների գիտական բացատրությանը, ինչպես նաև գիտության առաջընթացի ազդեցությանը հասարակության աշխարհայացքային պատկերացումների փոփոխության վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում կրոնի վերաբերյալ մարքսիստական տեսության հիմնական դրույթները, կրոնական գաղափարախոսության նկատմամբ դասակարգային մոտեցումները և այն պատկերացումները, որոնց համաձայն կրոնը որոշ պատմական պայմաններում կարող էր ծառայել գոյություն ունեցող սոցիալական ու քաղաքական հարաբերությունների պահպանմանը։ Քննարկվում են նաև կրոնական կազմակերպությունների և պետական իշխանության փոխհարաբերությունների պատմական առանձնահատկությունները, հասարակական կյանքի աշխարհիկացման գործընթացները և կրոնական հաստատությունների ազդեցության փոփոխությունները սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների պայմաններում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է խորհրդային գաղափարախոսության շրջանակներում կրոնական աշխարհայացքի հաղթահարման համար առաջարկվող միջոցների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ գիտական գիտելիքների տարածումը, աթեիստական դաստիարակությունը, կրթական համակարգի աշխարհիկ բնույթի ամրապնդումը և հասարակության շրջանում մատերիալիստական մտածողության ձևավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում կրթության, մշակույթի, գիտական լուսավորության և հասարակական քարոզչության դերին աշխարհայացքային փոփոխությունների իրականացման գործընթացում։ Կարևորվում են նաև կրոնական հավատալիքների պահպանման սոցիալ-հոգեբանական պատճառները, ընտանեկան և համայնքային ավանդույթների ազդեցությունը, սովորույթների փոխանցման մեխանիզմները և կրոնական ինքնագիտակցության ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային ժամանակաշրջանում տարածված գիտական աթեիզմի գաղափարական սկզբունքները, կրոնի քննադատության մեթոդները և հասարակության աշխարհիկացման վերաբերյալ տեսական պատկերացումները։ Միաժամանակ աշխատանքի բովանդակությունը կարևոր է դիտարկել իր պատմական և գաղափարական համատեքստում, քանի որ կրոնի բացասական կամ հետադիմական բնույթի վերաբերյալ ընդհանրացումները արտահայտում են որոշակի փիլիսոփայական և քաղաքական դիրքորոշում և չեն ներկայացնում կրոնագիտության բոլոր գիտական մոտեցումները։ Ժամանակակից կրոնագիտական ուսումնասիրություններում կրոնը դիտարկվում է նաև որպես մշակութային ինքնության, բարոյական արժեքների, համայնքային համերաշխության, արվեստի և պատմական ժառանգության ձևավորման կարևոր գործոն։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն կրոնի քննադատության պատմության, այլև խորհրդային հասարակության գաղափարական համակարգի, պետական աթեիզմի, աշխարհիկացման քաղաքականության և փիլիսոփայական մտածողության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին խորհրդային գաղափարախոսության շրջանակներում մեկնաբանվում կրոնի հասարակական գործառույթները, գիտության և հավատի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հասարակական գիտակցության վերափոխման հնարավորությունները։ Հրատարակությունն ունի պատմափիլիսոփայական, գաղափարախոսական և կրոնագիտական նշանակություն՝ նպաստելով 20-րդ դարի հասարակական մտքի, մարքսիստական կրոնաքննադատության և խորհրդային մշակութային քաղաքականության առանձնահատկությունների ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, պատմաբանների, կրոնագետների, սոցիոլոգների, մշակութաբանների, գաղափարախոսության պատմության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և կրոնի ու հասարակության փոխհարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և նյութաբանական գործոնները, որոնք որոշում են ալյումինային հիմքով փոշեհամաձուլվածքների կառուցվածքը, մեխանիկական բնութագրերը և շփման ու մաշման նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փոշեմետալուրգիական եղանակով նյութերի ստացման հիմնական փուլերը՝ ելանյութերի ընտրությունից և փոշիների նախապատրաստումից մինչև խառնում, ձևավորում, մամլում և ջերմային մշակման գործընթացներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համաձուլվածքի բաղադրության և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միկրոկառուցվածքի ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ալյումինային մատրիցի, ամրացնող կամ հակաշփական բաղադրիչների բաշխվածության, ծակոտկենության և միջֆազային փոխազդեցությունների վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նյութերի կարծրության, ամրության, պլաստիկության, մաշակայունության և շփման գործակցի փորձարարական գնահատում՝ տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց վարքագիծը պարզելու նպատակով։ Հակաշփական հատկությունների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է այն դետալների և հանգույցների համար, որոնք շահագործվում են փոխադարձ շփման պայմաններում, քանի որ նման նյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել մաշումը, շփման կորուստները և սպասարկման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը կարող է նաև վերլուծել ստացման տեխնոլոգիական ռեժիմների և նյութի կառուցվածքի միջև կապը՝ պարզելու համար, թե ինչպես կարելի է նպատակային կերպով ձևավորել անհրաժեշտ ֆիզիկական, մեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկություններ։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, սարքաշինության և այլ ոլորտներում օգտագործվող հակաշփական դետալների ու նյութերի արտադրության համար։ Նոր նյութերի մշակումը կարող է նպաստել թեթև, մաշակայուն և տեխնոլոգիապես արդյունավետ համաձուլվածքների ստեղծմանը՝ միաժամանակ ընդլայնելով փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, մետալուրգներին, մեքենաշինության ինժեներներին, փոշեմետալուրգիայի և տրիբոլոգիայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման և հատկությունների ձևավորման համալիր ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով տեխնոլոգիական գործընթացների, միկրոկառուցվածքի և նյութի վերջնական շահագործական բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությունը։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Другие предметы

Կենսագրական և պատմական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է ռուսական կայսերական բանակի նշանավոր ռազմական գործիչ Իվան Դավիդովիչ Լազարևի կյանքին և ծառայողական գործունեությանը։ Ներկայացվում են նրա ռազմական կարիերայի հիմնական փուլերը, զբաղեցրած պաշտոնները, մասնակցությունը 19-րդ դարի ռազմական գործողություններին և ծառայությունը Կովկասում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքում նրա գործունեությանը, Կովկասյան ռազմաճակատում իրականացված գործողություններին և Կարսի գրավման հետ կապված իրադարձություններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նրա կապերին Կովկասի ժողովուրդների հետ, տարածաշրջանում Ռուսական կայսրության վարած քաղաքականությանը և տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումներին։ Կենսագրական տվյալների հետ մեկտեղ ներկայացվում է այն պատմական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել է նրա ռազմական գործունեությունը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ դարի Կովկասի պատմության և Ռուսական կայսրության ռազմական ներկայության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ռազմական պատմության ուսումնասիրողների, կովկասագետների, կենսագրական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողների և 19-րդ դարի Կովկասի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։