Հայաստանը Լանկ-Թամուրի և թուրքմեն ցեղերի արշավանքների շրջանում (1386-1500)

История

Աշխատությունը նվիրված է Մխիթար Գոշի կյանքին, գործունեությանը և նրա իրավական ու գրական ժառանգության կարևորագույն ստեղծագործության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է հեղինակի ապրած ժամանակաշրջանի պատմական, հասարակական և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են նրա աշխարհայացքը, գիտական հետաքրքրությունները և իրավական մտածողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իրավական մտքի զարգացմանը և այն նախադրյալներին, որոնք նպաստել են հայկական իրավական ավանդույթի համակարգված ձևավորմանը։ Աշխատության կենտրոնական թեման է «Գիրք Դատաստանի» երկը, որը դիտարկվում է որպես հայ միջնադարյան իրավագիտության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։ Ուսումնասիրվում են դրա կառուցվածքը, բովանդակությունը, իրավական սկզբունքները և հասարակական հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված դրույթները։ Հեղինակը անդրադառնում է ընտանեկան, գույքային, ժառանգական, քրեական և այլ իրավահարաբերություններին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր սոցիալական խմբերի և համայնքային հարաբերությունների կարգավորման խնդիրներն արտացոլվել իրավական նորմերում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երկում ներկայացված արդարության, պատասխանատվության, պատժի, իրավունքի և հասարակական կարգի գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց կապին ժամանակաշրջանի բարոյական և կրոնական պատկերացումների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև ստեղծագործության ազդեցությունը հետագա հայկական իրավական մշակույթի և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև դրա տարածումն ու կիրառությունը հայկական և տարածաշրջանային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են միջնադարյան Հայաստանում իրավական, բարոյական և կրոնական գաղափարները փոխկապակցվել և վերածվել հասարակական հարաբերությունների կարգավորման համակարգված մոտեցումների։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես առանձին պատմաիրավական հուշարձանի ուսումնասիրություն, այլև որպես հայ ժողովրդի իրավական մտածողության, մշակույթի և հասարակական կազմակերպման պատմության վերաբերյալ արժեքավոր աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավաբանների, հայագետների, մշակութաբանների, միջնադարագետների, գրականագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական միջնադարյան իրավական և մշակութային ժառանգությամբ։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությանը անկախության առաջին տասնամյակի ընթացքում՝ 1991-2000 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է պետականության ձևավորման գործընթացները, քաղաքական համակարգի կայացման առանձնահատկությունները, իշխանության ինստիտուտների զարգացումը և հասարակական փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան անկախության ձեռքբերումից հետո։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են այդ ժամանակաշրջանի կարևորագույն իրադարձությունները՝ ներառյալ պետական կառավարման համակարգի ձևավորումը, քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը, ընտրական գործընթացները, սահմանադրական բարեփոխումները, հասարակական շարժումները և ներքին քաղաքական զարգացումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տնտեսական և սոցիալական դժվարություններին, Արցախյան հակամարտության ազդեցությանը, պատերազմի հետևանքներին, արտաքին քաղաքական ուղղությունների ձևավորմանը և Հայաստանի միջազգային հարաբերությունների զարգացմանը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու անկախ Հայաստանի առաջին տարիների բարդ գործընթացները, հասարակության վերափոխումները և քաղաքական կյանքի հիմնական միտումները։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի նորագույն պատմությամբ և անկախ պետականության ձևավորման փուլով։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով մարդկային կապիտալի տեսության շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ մարդու առողջությունը, ֆիզիկական պատրաստվածությունը, աշխատունակությունը, գիտելիքները և անհատական կարողությունները հասարակության և տնտեսության զարգացման կարևոր ռեսուրսներ են, իսկ ֆիզիկական կուլտուրան ու սպորտը կարող են նշանակալի ներդրում ունենալ այդ ներուժի ձևավորման և պահպանման գործում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է ֆիզիկական ակտիվության, սպորտային գործունեության և հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը՝ ուշադրություն դարձնելով առողջության բարելավման, աշխատունակության բարձրացման, հիվանդությունների կանխարգելման և կյանքի որակի բարելավման տնտեսական ու սոցիալական հետևանքներին։ Մարդկային կապիտալի տեսության տեսանկյունից ֆիզիկական կուլտուրան և սպորտը դիտարկվում են որպես մարդու կարողությունների զարգացման և երկարաժամկետ ներդրումների կարևոր ուղղություններ։ Այդպիսի ներդրումները կարող են նպաստել ոչ միայն անհատի ֆիզիկական վիճակի բարելավմանը, այլև կրթական և աշխատանքային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, աշխատուժի արտադրողականության պահպանմանը և սոցիալական ծախսերի նվազեցմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ոլորտի ֆինանսավորման, մարզական ենթակառուցվածքների զարգացման, բնակչության տարբեր խմբերի համար մարզական ծառայությունների մատչելիության, սպորտային կազմակերպությունների գործունեության և ոլորտի պետական կարգավորման խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև այն սոցիալական անհավասարություններին, որոնք կարող են ազդել ֆիզիկական ակտիվության և սպորտային ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունների վրա՝ կապված եկամուտների, բնակության վայրի, տարիքի, սոցիալական վիճակի և այլ գործոնների հետ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ոլորտի տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել մարզական ենթակառուցվածքներում ներդրումների ազդեցությունը, սպորտի ոլորտում զբաղվածության ստեղծումը, մարզական ծառայությունների շուկայի զարգացումը և առողջապահական ծախսերի հնարավոր կրճատումը։ Միաժամանակ սպորտը դիտարկվում է որպես սոցիալական ինտեգրման, հասարակական կապերի ամրապնդման, երիտասարդության դաստիարակության և ակտիվ կենսակերպի տարածման միջոց։ Հետազոտության շրջանակում մարդկային կապիտալի գաղափարը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացումը դիտարկել ավելի լայն տնտեսական համակարգում՝ որպես ոչ միայն մշակութային կամ ժամանցային, այլև սոցիալ-տնտեսական նշանակություն ունեցող ոլորտ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական քաղաքականության կատարելագործման, ոլորտի ռազմավարական զարգացման, ֆինանսավորման արդյունավետ մեխանիզմների և բնակչության ֆիզիկական ակտիվության խթանման հնարավոր ուղիներին։ Նման մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պայմաններում, երբ մարդկային կապիտալի որակը դիտարկվում է երկրի մրցունակության, տնտեսական աճի և հասարակության բարեկեցության հիմնական գործոններից մեկը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սպորտի կառավարման մասնագետներին, սոցիոլոգներին, առողջապահության և հանրային քաղաքականության հետազոտողներին, ֆիզիկական կուլտուրայի ու սպորտի ոլորտի կազմակերպիչներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման տնտեսական ու սոցիալական նշանակությունը բացահայտելու և այդ ոլորտը մարդկային կապիտալի ձևավորման ու արդյունավետ օգտագործման ընդհանուր համակարգում դիտարկելու տեսանկյունից։

История

Ստեղծագործությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից ձևավորված երիտթուրքական շարժման առաջացման պատճառները, գաղափարախոսությունը և քաղաքական գործունեությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են այն սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին շարժման ձևավորմանը, ինչպես նաև նրա նպատակները՝ կապված կայսրության արդիականացման, սահմանադրական կարգերի վերականգնման և պետական կառավարման վերափոխման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Միություն և առաջադիմություն կոմիտե կազմակերպության գործունեությանը, որը դարձավ շարժման հիմնական քաղաքական ուժը և կարևոր դեր ունեցավ Օսմանյան կայսրության ներքին ու արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է շարժման ազդեցությանը կայսրության տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված քաղաքականության վրա, ինչպես նաև այն գործընթացներին, որոնք հետագայում կապված եղան ազգային հարցերի սրման և տարածաշրջանային խոր փոփոխությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը ներկայացնում է երիտթուրքական շարժումը որպես Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կարևորագույն քաղաքական երևույթներից մեկը, որն էական ազդեցություն ունեցավ Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի պատմության հետագա զարգացումների վրա։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայազգի աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և արվեստագետ Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի համակարգմանը։ Այն կենսագրական և մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել արվեստագետի կյանքի ու գործունեության տարբեր փուլերին առնչվող փաստաթղթերը, գրքերը, հոդվածները, հարցազրույցները, քննադատական նյութերը և այլ հրատարակություններ։ Կենսամատենագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Փարաջանովի ստեղծագործական ուղին դիտարկել ոչ միայն որպես կինոյի պատմության առանձին էջ, այլև որպես բազմաշերտ մշակութային երևույթ, որը միավորում է կինոն, կերպարվեստը, թատրոնը, կոլաժը, ժողովրդական արվեստը և հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Գրքում ընդգրկված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տալ նրա կյանքի կարևոր հանգրվանների, մասնագիտական գործունեության, կինեմատոգրաֆիական աշխատանքների, ստեղծագործական սկզբունքների և արվեստագիտական հայացքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն մատենագիտական աղբյուրները, որոնք անդրադառնում են նրա ֆիլմերի ստեղծման պատմությանը, գեղարվեստական լեզվին, կինեմատոգրաֆիական նորարարություններին և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրա արվեստի նկատմամբ ձևավորված քննադատական վերաբերմունքին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ Փարաջանովի ստեղծագործությունը երկար ժամանակ գտնվել է տարբեր մշակութային, քաղաքական և գեղարվեստական միջավայրերի հատման կետում, ուստի նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի աղբյուրագիտական մոտեցում։ Կենսամատենագիտությունը կարող է ընդգրկել ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն և այլ լեզուներով հրապարակված նյութեր՝ հնարավորություն տալով համադրել արվեստագետի գործունեության վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեսակետները։ Նման կառուցվածքը հատկապես օգտակար է հետազոտողների համար, քանի որ մեկտեղում է այն գրական և փաստագրական հենքը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նրա կենսագրությունը, ֆիլմագրությունը, արվեստի տեսությունը և մշակութային ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր կինոգիտության, արվեստագիտության, մշակութաբանության, գրականագիտության և հայ մշակույթի պատմության ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն օգտակար է նաև ուսանողների, դասախոսների, գրականագետների, կինոգետների, արվեստաբանների և Փարաջանովի ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ոչ միայն տեղեկատու նյութերի հավաքածու է, այլև հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական շրջանակի մասին՝ բացահայտելով նրա տեղն ու նշանակությունը հայկական, խորհրդային և համաշխարհային կինոյի ու արվեստի պատմության մեջ։

Математика

Курс вычислительных методов աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական ինֆորմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է թվային հաշվարկների և հաշվողական մեթոդների հիմնական սկզբունքներն ու ալգորիթմները, այն բացատրում է ոչ գծային հավասարումների լուծման մոտավոր մեթոդները, գծային ալգեբրայի թվային մեթոդները, ինտերպոլյացիայի և ապպրոքսիմացիայի տեխնիկաները, ինչպես նաև ինտեգրման և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է սխալների գնահատմանը, հաշվարկային կայունությանը և ալգորիթմների արդյունավետության վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգրկելով ծրագրավորման միջոցով հաշվարկային խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ինժեներական գիտությունների և տվյալագիտության ուսանողների համար։