Հայաստանը և Սուլթան Աբդուլ Համիդը - Դիմիտր Ա. Սպիրով

История

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանական համակարգի համատեքստում՝ ընդգծելով նրա կապը հերոսական նախատիպերի, էթնոգենետիկ պատմությունների և ազգածագման առասպելների կառուցվածքային մոդելների հետ։ Նշվում է, որ Արամի կերպարը հայ առասպելաբանական և պատմական ավանդույթում հանդես է գալիս որպես հիմնադիր-հերոսի տիպ, որի միջոցով արտահայտվում են տարածքի, ազգի և պետականության սկզբնավորման գաղափարները։ Վերլուծվում է, որ հնդեվրոպական առասպելաբանության շրջանակում նման կերպարները հաճախ կապված են տարածքի նվաճման, կարգի հաստատման և մշակութային ինքնության ձևավորման գաղափարների հետ, ինչը թույլ է տալիս Արամի առասպելը դիտարկել որպես համեմատական առասպելաբանական կառուցվածքի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց ազգածագման խնդրին, որտեղ առասպելաբանական և պատմական շերտերը փոխկապակցվում են՝ ձևավորելով բազմաշերտ ինքնության պատկերացում, որը միավորում է դիցաբանական ծագումնաբանական պատմությունները և պատմական հիշողության տարրերը։ Նշվում է նաև, որ Արամի կերպարի մեկնաբանությունները տարբեր գիտական մոտեցումներում տատանվում են՝ սկսած լեզվաբանական և պատմական վերլուծություններից մինչև մշակութային-սիմվոլիկ մեկնաբանություններ, ինչը վկայում է նրա բազմիմաստ բնույթի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանության համատեքստում կարող է դիտարկվել որպես ազգածագման առասպելների ընդհանուր մոդելի տեղական դրսևորում՝ արտացոլելով հայոց ինքնության ձևավորման գաղափարական հիմքերը։

Право

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ինստիտուտի տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ մասնավորապես տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով ազատման իրավական կարգավորման շրջանակում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քրեական իրավունքի այս ինստիտուտի նպատակներն ու էությունը, դրա կիրառման պայմաններն ու սահմանները, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշները, որոնց առկայության դեպքում հնարավոր է անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշտության իրավական բնույթին, տուժողի կամքի դերին, ինչպես նաև հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռման խնդիրներին։ Քննարկվում են նաև դատական և նախաքննական պրակտիկայում հանդիպող խնդիրները՝ կապված այս հիմքի կիրառման միասնական մոտեցումների բացակայության, հայեցողական լիազորությունների սահմանների և իրավական որոշակիության ապահովման հետ։ Աշխատությունը կարևոր է քրեական իրավունքի տեսության և իրավակիրառ պրակտիկայի համար՝ նպաստելով քրեական արդարադատության համակարգում հաշտեցման ինստիտուտի արդյունավետ կիրառման և կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։

Экономика

Финансовый анализ. Управление финансами աշխատությունը ֆինանսական տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի վերլուծության և ֆինանսական կառավարման հիմնական սկզբունքներն ու գործիքները, այն բացատրում է ֆինանսական հաշվետվությունների (հաշվեկշիռ, շահույթի և վնասի հաշվետվություն, դրամական հոսքեր) վերլուծության մեթոդները, ֆինանսական կայունության, իրացվելիության և շահութաբերության գնահատման ցուցանիշները, ինչպես նաև բիզնեսի արդյունավետության գնահատման համակարգերը, գիրքը անդրադառնում է նաև ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման և ռիսկերի կառավարման մոտեցումներին, միաժամանակ ընդգրկելով գործնական օրինակներ և հաշվարկային մեթոդներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ֆինանսների, տնտեսագիտության և կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։

Культура

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել հայ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր հրատարակված գրականությունը՝ ապահովելով մասնագետների և ընթերցողների արագ կողմնորոշումը համապատասխան տեղեկատվական հոսքում։ Այն ընդգրկում է մշակութային կյանքի և արվեստի տարբեր բնագավառներին առնչվող գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, գիտական ու գիտահանրամատչելի աշխատություններ, պարբերական մամուլի հոդվածներ և այլ հրապարակումներ։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական արվեստին, մշակութային ժառանգությանը, թանգարանային և գրադարանային գործունեությանը, ինչպես նաև մշակույթի պատմության տարբեր խնդիրներին վերաբերող գրականությունը։ Յուրաքանչյուր մատենագիտական գրառում ծառայում է համապատասխան աղբյուրի նույնականացմանն ու հետագա որոնմանը՝ տեղեկատուն դարձնելով գործնական գործիք գիտական, կրթական և մասնագիտական աշխատանքի համար։ Ընթացիկ բնույթը հատկապես կարևոր է, քանի որ պարբերաբար գրանցվող նոր հրապարակումները հնարավորություն են տալիս հետևելու հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության համալրմանը և տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորվող թեմատիկ հետաքրքրություններին։ Նման հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող այլ ընթերցողների համար։ Այն կարող է կիրառվել թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտական աշխատանքի սկզբնական աղբյուրագիտական բազայի ձևավորման, գրադարանային սպասարկման և համապատասխան գրականության ընտրության ընթացքում։ Առանձնահատուկ արժեք ունի նաև պարբերական մամուլում և ժողովածուներում հրապարակված նյութերի հաշվառումը, քանի որ դրանց հայտնաբերումը առանց մասնագիտացված մատենագիտական գործիքների հաճախ ավելի դժվար է։ Տարբեր տարիների թողարկումների ամբողջությունը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերում նաև պատմամշակութային և աղբյուրագիտական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն լուսաբանվել մասնագիտական գրականության մեջ։ Այդպիսի մատենագիտական շարքերը նաև արտացոլում են հրատարակչական գործունեության, մշակութային ուսումնասիրությունների և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հայտնաբերման, համակարգման և պահպանման կարևոր տեղեկատվական միջոց է, որը միավորում է ընթացիկ մատենագիտության, մասնագիտական տեղեկատուի և մշակութային գրականության փաստագրման գործառույթները։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի հայ թատրոնի զարգացման պատմությանը՝ առանցքային ուշադրություն դարձնելով Ազնիվ Հրաչյայի բեմական գործունեությանը և նրա ստեղծագործական անհատականության ձևավորմանը։ Դերասանուհու գործունեության սկզբնական շրջանը դիտարկվում է արևմտահայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի կայացման գործընթացների համատեքստում, երբ հայկական բեմարվեստում միաժամանակ տեղի էին ունենում խաղացանկային, գեղագիտական և դերասանական արվեստին վերաբերող էական փոփոխություններ։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է այն անցումային ժամանակաշրջանը, երբ պատմահայրենասիրական ողբերգությունների կողքին աստիճանաբար տարածվում էին արևմտաեվրոպական ռոմանտիկական դրաման և հետագայում նաև քաղքենիական մելոդրաման՝ դերասաններին առաջադրելով կերպարի մեկնաբանման և բեմական արտահայտչականության նոր պահանջներ։ Ազնիվ Հրաչյայի ստեղծագործական ուղու ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էր անհատական դերասանական արվեստը փոխկապակցվում ժամանակաշրջանի թատերական ընդհանուր զարգացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել դերասանուհու խաղաոճի ձևավորմանը, դերերի ընտրությանը, կերպարների մեկնաբանման առանձնահատկություններին և տարբեր դրամատիկական ժանրերում նրա բեմական հնարավորությունների դրսևորմանը։ Միաժամանակ քննության է առնվում XIX դարի երկրորդ կեսի հայկական թատերական միջավայրը, որի զարգացման գործում կարևոր դեր ունեին վառ ստեղծագործական անհատականությունները։ Այս տեսանկյունից դերասանական անհատականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ներկայացման առանձին բաղադրիչ, այլև որպես ազգային բեմարվեստի գեղարվեստական ուղղությունների ձևավորման նշանակալի գործոն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև արևմտաեվրոպական դրամատուրգիայի ազդեցությանը հայկական թատրոնի խաղացանկի և դերասանական մշակույթի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին նոր դրամատիկական ձևերն ու կերպարային համակարգերը յուրացվում հայկական բեմում։ Կարևորվում են թատերական քննադատության, ժամանակաշրջանի մամուլի, հուշագրական նյութերի և այլ պատմական աղբյուրների հնարավորությունները դերասանական արվեստի վերականգնման ու գնահատման համար։ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում 2020 թվականին հրատարակված 22 էջանոց սեղմագիրը ներկայացնում է թատերագիտական հետազոտության հիմնական խնդիրները, մոտեցումները և գիտական ուղղվածությունը՝ Ազնիվ Հրաչյայի ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկելով XIX դարի երկրորդ կեսի հայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի պատմական ու գեղարվեստական զարգացման լայն համապատկերում։

Культура

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է «ցեղասպանության թատրոն» հասկացությանը՝ այն դիտարկելով որպես տեսական և վերլուծական մոտեցում, որը ուսումնասիրում է զանգվածային բռնության ներկայացման, բեմականացման և ընկալման ձևերը պատմական ու մշակութային համատեքստերում։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են ցեղասպանության և զանգվածային բռնության իրադարձությունները ոչ միայն փաստագրական, այլև ներկայացման ու խորհրդանշական կառուցման ենթակա երևույթներ դառնում՝ ձևավորվելով հիշողության, վկայության, արվեստի և քաղաքական խոսքի հատման կետում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներկայացման մեխանիզմներին՝ վկաների պատմություններ, լուսանկարչական և կինեմատոգրաֆիկ նյութեր, թանգարանային ցուցադրություններ և գրական վերարտադրություններ, որոնք ձևավորում են հանրային ընկալումը բռնության վերաբերյալ։ Քննարկվում է նաև էթիկական խնդիրների շրջանակը՝ կապված տրավմայի ներկայացման, զոհի կերպարի կառուցման և պատմական հիշողության քաղաքականացման հետ։