Հայկական թեմը և Հայոց եկեղեցու կարգավիճակը Վրաստանում XII-XVII դարերում

Экономика

Վիճակագրության ընդհանուր տեսություն աշխատությունը վիճակագրության գիտության հիմնարար դասագիրք է, որը նվիրված է վիճակագրական մեթոդաբանության տեսական հիմքերի, հիմնական հասկացությունների և վերլուծական գործիքների համակարգված ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, վիճակագրության, ֆինանսների, սոցիոլոգիայի և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են վիճակագրության ընդհանուր տեսության հիմնական բաժինները՝ վիճակագրական դիտարկում, տվյալների խմբավորում, ընդհանրացնող ցուցանիշների հաշվարկ և վերլուծություն, բացատրվում են միջինների, հարաբերական մեծությունների, տատանումների չափման ցուցանիշների և ինդեքսների տեսական հիմքերը, մանրամասն քննարկվում են ընտրանքային մեթոդների սկզբունքները, մեծ և փոքր ընտրանքների առանձնահատկությունները և դրանց կիրառությունը սոցիալ-տնտեսական երևույթների ուսումնասիրության մեջ, աշխատությունը անդրադառնում է նաև հավանականության տեսության տարրերին և դրանց կապին վիճակագրական եզրակացությունների ձևավորման հետ, ներկայացվում են ժամանակային շարքերի վերլուծության և տնտեսական գործընթացների դինամիկայի ուսումնասիրության հիմնական մեթոդները, ինչպես նաև վիճակագրական եզրակացության և կանխատեսման մեթոդաբանությունը, գրքում ընդգծվում է վիճակագրության ընդհանուր տեսության դերը գիտական հետազոտությունների, տնտեսական վերլուծության և կառավարչական որոշումների հիմնավորման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և կիրառական վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով վիճակագրության գիտության ամբողջական և համակարգված պատկերացում։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության սահմանադրական իրավունքի բովանդակության, իրականացման և պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը կենսաբժշկական ու գենոմային տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու մարմնի, կենսաբանական նյութի և գենետիկական տեղեկատվության նկատմամբ իրականացվող բժշկական ու գիտական միջամտությունների իրավական սահմաններն են, ինչպես նաև անհատի արժանապատվության, ինքնավարության և անձնական կյանքի պաշտպանության հետ դրանց փոխհարաբերությունը։ Քննվում է ֆիզիկական անձեռնմխելիությունը որպես սահմանադրական պաշտպանության ինքնուրույն և միաժամանակ այլ հիմնարար իրավունքների հետ սերտորեն կապված իրավական արժեք՝ բացահայտելով դրա նշանակությունը ժամանակակից բժշկության և կենսատեխնոլոգիաների կիրառման ոլորտում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղեկացված և կամավոր համաձայնության սկզբունքին, բժշկական միջամտությունից հրաժարվելու հնարավորությանը, անձի կենսաբանական նյութի և գենետիկական տվյալների օգտագործման իրավական հիմքերին, ինչպես նաև դրանց գաղտնիության և չարտոնված օգտագործումից պաշտպանության հարցերին։ Դիտարկվում են գենետիկական հետազոտությունների, ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների, կենսաբժշկական փորձարկումների և այլ նորարարական մեթոդների զարգացման հետևանքով առաջացող իրավական խնդիրները՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ տեխնոլոգիական հնարավորությունների ընդլայնումը պահանջում է գործող իրավական երաշխիքների վերաիմաստավորում կամ կատարելագործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական և ոլորտային իրավակարգավորումների համակարգային վերլուծությունը՝ մարդու ֆիզիկական անձեռնմխելիության ապահովման մեխանիզմների ընդհանուր կառուցվածքը բացահայտելու նպատակով։ Ուսումնասիրվում են նաև իրավունքի պաշտպանության դատական, վարչական և այլ ինստիտուցիոնալ միջոցները, պետական մարմինների և բժշկական կազմակերպությունների պարտականությունները, ինչպես նաև հնարավոր իրավախախտումների դեպքում անձի շահերի պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սահմանադրական իրավունքի, բժշկական իրավունքի, կենսաէթիկայի և մարդու իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները՝ տեխնոլոգիական առաջընթացի և անձի հիմնարար ազատությունների միջև իրավական հավասարակշռության ապահովման խնդիրները բացահայտելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից կենսաբժշկական և գենոմային տեխնոլոգիաների կիրառման պայմաններում մարդու մարմնական ինքնավարության ու անձեռնմխելիության սահմանադրաիրավական պաշտպանության համալիր ուսումնասիրություն։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի հայերենի ուսումնառության հետ կապված լեզվական նյութերի և նրա բանաստեղծական ժառանգության փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հայ լեզվի ու մշակույթի նկատմամբ բանաստեղծի հետաքրքրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կարող են լինել հայերենի ուսուցման ընթացքում կատարված գրավոր վարժությունները, բառապաշարային և քերականական աշխատանքները, թարգմանական փորձերը և դրանց կապը Բայրոնի մտավոր ու գրական գործունեության հետ։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր եվրոպացի հեղինակն ընկալում իրեն անծանոթ լեզվի կառուցվածքը, ինչպիսի լեզվական դժվարությունների էր հանդիպում և ինչ եղանակներով էր յուրացնում հայերենի բառապաշարն ու քերականական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության մշակութային և կրթական միջավայրը, որի հետ Բայրոնի շփումները նպաստեցին հայոց լեզվի, պատմության և գրական ժառանգության նկատմամբ նրա հետաքրքրության խորացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել նրա հայագիտական հետաքրքրությունների ձևավորումը, հայերենից և հայերենին առնչվող թարգմանական աշխատանքները, ինչպես նաև Մխիթարյանների հետ մտավոր համագործակցության նշանակությունը։ Բանաստեղծական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քննարկելու՝ արդյոք և ինչ չափով արևելյան մշակույթների, լեզուների ու պատմական միջավայրերի նկատմամբ հետաքրքրությունը կապվում է նրա գեղարվեստական մտածողության և պատկերային համակարգի հետ՝ առանց լեզվական վարժությունները բանաստեղծական ազդեցության ուղղակի ապացույց դիտարկելու։ Կարևորվում է ձեռագրային և տպագիր նյութերի տեքստաբանական քննությունը, քանի որ ուսումնական գրառումները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ պահպանել լեզվի յուրացման ընթացքի և ժամանակաշրջանի հայագիտական կրթական մեթոդների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև XIX դարի սկզբի եվրոպական հայագիտության զարգացմանը և հայ մշակույթի նկատմամբ ռոմանտիզմի դարաշրջանի հետաքրքրությանը՝ Բայրոնի փորձը դիտարկելով ավելի լայն մշակութային փոխանակումների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բայրոնագիտության, հայագիտության, համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և լեզվական շփումների պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելով անգլիացի բանաստեղծի հայերենագիտական գործունեության տեղը նրա մտավոր կենսագրության և հայ-եվրոպական մշակութային կապերի պատմության մեջ։

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինտերակտիվ մուլտիմեդիա հրապարակումների օբյեկտների արդյունավետ վերարտադրման համար հարմարվողական մեթոդների ուսումնասիրությանը և մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի տեխնիկական և ծրագրային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան տարբեր տեսակի մուլտիմեդիա բովանդակություն՝ տեքստ, պատկերներ, գրաֆիկական տարրեր, անիմացիաներ, աուդիո և տեսանյութեր, արդյունավետ կերպով ներկայացնել տարբեր սարքերում, էկրանների չափերում և տեխնիկական պայմաններում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են ինտերակտիվ հրապարակումների կառուցվածքը, դրանց առանձին օբյեկտների փոխկապակցվածությունը, բովանդակության ներկայացման ձևերը և օգտագործողի գործողություններին արձագանքող ինտերակտիվ մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարմարվողականության խնդրին, երբ համակարգը պետք է կարողանա ավտոմատ կերպով համապատասխանեցնել բովանդակության ներկայացումը օգտագործվող սարքի հնարավորություններին, էկրանի չափերին, լուծաչափին, կապի արագությանը և այլ տեխնիկական սահմանափակումներին՝ պահպանելով հրապարակման ֆունկցիոնալությունն ու տեսողական որակը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել բովանդակության կառավարման, օբյեկտների դասակարգման, չափերի և ձևաչափերի դինամիկ փոփոխության, ռեսուրսների օպտիմալ բեռնման և մուլտիմեդիա տարրերի արդյունավետ վերարտադրման ալգորիթմներ։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև համակարգի արագագործությունը, հիշողության և ցանցային ռեսուրսների օգտագործումը, բովանդակության ցուցադրման որակը և տարբեր հարթակների հետ համատեղելիությունը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել էլեկտրոնային գրքերի, ինտերակտիվ ամսագրերի, կրթական նյութերի, թվային կատալոգների, վեբ-հրապարակումների և այլ մուլտիմեդիա համակարգերի մշակման մեջ՝ ապահովելով բովանդակության ավելի ճկուն, արագ և արդյունավետ ներկայացում տարբեր տեխնիկական միջավայրերում։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սրտի իշեմիկ հիվանդությամբ տառապող հիվանդների կորոնար և միոկարդային պահուստների ուսումնասիրությանը՝ կախված նախկինում տարած սրտամկանի ինֆարկտի առկայությունից, կենտրոնական հեմոդինամիկայի տիպից և տարբեր տարիքային խմբերից։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, արյան շրջանառության առանձնահատկությունները, սրտամկանի հարմարվողական մեխանիզմները և ֆիզիկական կամ ֆունկցիոնալ ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը։ Ներկայացվում են հիվանդների տարիքային առանձնահատկությունների, հեմոդինամիկ ցուցանիշների և սրտի պահուստային հնարավորությունների միջև փոխկապակցվածության վերլուծություններ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ախտորոշման, կանխատեսման և վերականգնողական միջոցառումների արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, ֆիզիոլոգների, բժշկական հետազոտողների և սրտանոթային հիվանդությունների ուսումնասիրմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

История

Պատմահնագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պատմական Սյունիքի Սոթք գավառի միջնադարյան պատմության, բնակավայրերի և նյութական մշակույթի համալիր ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վաղ, զարգացած և ուշ միջնադարի ժամանակաշրջաններին վերաբերող պատմական աղբյուրներն ու հնագիտական տվյալները՝ հնարավորություն տալով վերականգնել գավառի պատմական զարգացման ընդհանուր պատկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակատեղիներին, ամրոցներին, եկեղեցիներին, վանական համալիրներին, գերեզմանոցներին, խաչքարերին, արձանագրություններին և նյութական մշակույթի այլ հուշարձաններին։ Վերլուծվում են բնակավայրերի տեղաբաշխման, բնակեցման շարունակականության, տնտեսական գործունեության, հաղորդակցության ուղիների և պաշտպանական համակարգերի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև գրավոր սկզբնաղբյուրների հաղորդած տեղեկությունների և հնագիտական նյութերի համադրման հնարավորությունները՝ գավառի վարչական, հասարակական և մշակութային կյանքի տարբեր կողմերը բացահայտելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է միջնադարյան Սոթքի պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության առավել ամբողջական ներկայացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հնագիտության, միջնադարագիտության, պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։