Հայոց ասեղնագործական մշակույթը (պատմազգագրական ուսումնասիրություն)

Право

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում մարդու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության իրավական հիմքերի, գործնական կիրառության և առկա հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է երկրի սահմանադրական կարգավորումները, մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների երաշխավորման մեխանիզմները, պետական իշխանության մարմինների լիազորությունները և դրանց ազդեցությունը իրավունքի պաշտպանության գործընթացների վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են անձնական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և կրոնական իրավունքների իրացման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ազգային օրենսդրության, իսլամական իրավունքի և միջազգային իրավական սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական պաշտպանության արդյունավետությանը, իրավակիրառական պրակտիկային, սահմանադրական վերահսկողության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում առկա մարտահրավերներին և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, մարդու իրավունքների ոլորտի մասնագետների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են սահմանադրական իրավունքի, համեմատական իրավագիտության և մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնահարցերով։

История

Այս աղբյուրագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ալ-Մակրիզիի Kitāb al-Sulūk աշխատության դերին որպես Կիլիկյան Հայաստանի 1250-1310 թվականների պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրի։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են միջնադարյան արաբ պատմագրության առանձնահատկությունները, աղբյուրի կառուցվածքը, տեղեկատվական շերտերը և դրանց վստահելիության աստիճանը՝ կապված Կիլիկիայի հայկական թագավորության քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական իրադարձությունների հետ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տեքստում առկա տվյալների համադրելիությունը այլ միջնադարյան աղբյուրների հետ՝ բացահայտելով դրանց փոխլրացնող և երբեմն հակասական բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրի քննադատական ընթերցմանը, պատմական փաստերի ընտրության սկզբունքներին և միջմշակութային դիտարկումների ազդեցությանը պատմագրական պատկերի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը նաև ցույց է տալիս արաբական պատմագրության կարևորությունը Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական և տարածաշրջանային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, աղբյուրագետների, արևելագետների և միջնադարյան պատմության հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ինտեգրման գործընթացի ուսումնասիրությանը համաշխարհային տնտեսության համակարգում՝ դիտարկելով արտաքին տնտեսական կապերի, միջազգային առևտրի, ներդրումների և տնտեսական համագործակցության զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայաստանի տնտեսության՝ միջազգային տնտեսական հարաբերություններին ներգրավվելու առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև համաշխարհային տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի կառուցվածքին, արտահանման և ներմուծման դինամիկային, ապրանքների և ծառայությունների միջազգային շրջանառությանը, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներին և միջազգային տնտեսական համագործակցության ձևերին։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Հայաստանի տնտեսության բացության աստիճանի, արտաքին շուկաներից կախվածության և միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև երկրի անդամակցությանը և մասնակցությանը տարբեր միջազգային ու տարածաշրջանային տնտեսական կառույցներին, առևտրային համաձայնագրերին և տնտեսական ինտեգրման գործընթացներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում է նաև Հայաստանի աշխարհագրական և աշխարհաքաղաքական դիրքի ազդեցությունը արտաքին տնտեսական կապերի վրա, ինչպես նաև տրանսպորտային և լոգիստիկ սահմանափակումների նշանակությունը միջազգային տնտեսական ինտեգրման համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններին, արտահանման դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությանը, բարձր տեխնոլոգիական և ծառայությունների ոլորտների զարգացմանը և միջազգային արժեքային շղթաներում Հայաստանի ներգրավման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է գնահատել համաշխարհային տնտեսությանը ինտեգրման դրական արդյունքները՝ ներդրումների ներգրավում, տեխնոլոգիաների փոխանցում, նոր շուկաների հասանելիություն, մրցակցության աճ և արտադրողականության բարձրացում, ինչպես նաև հնարավոր ռիսկերը՝ արտաքին շոկերի ազդեցություն, ներմուծումից կախվածություն, շուկաների անկայունություն և առանձին ոլորտների մրցունակության խնդիրներ։ Ուսումնասիրության արդյունքում կարող են առաջարկվել Հայաստանի միջազգային տնտեսական դիրքի ամրապնդման, արտահանման ներուժի ընդլայնման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և արտաքին տնտեսական կապերի առավել արդյունավետ օգտագործման ուղղություններ։ Աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ռազմավարության, միջազգային մրցունակության բարձրացման և համաշխարհային տնտեսական գործընթացներին առավել արդյունավետ ինտեգրվելու հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։

Культура

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների աշխատանքի փորձի ներկայացմանը և մասնագիտական գործունեության տարբեր կողմերի լուսաբանմանը։ Նյութերում ամփոփվում և ներկայացվում են գրադարանների գործնական աշխատանքի ընթացքում ձևավորված փորձը, կիրառված մեթոդները, կազմակերպչական մոտեցումները և ընթերցողների սպասարկման ու գրադարանային ֆոնդերի օգտագործման արդյունավետ ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տարբեր գրադարանների գործունեության օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին կազմակերպվում գրքային ֆոնդերի համալրումը, դասակարգումը, պահպանությունն ու օգտագործումը, ինչպես նաև ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքը և մշակութալուսավորչական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առաջավոր փորձի տարածման գաղափարը, որի միջոցով հաջողված աշխատանքային մեթոդները ներկայացվում էին այլ գրադարանների մասնագետներին՝ նրանց գործունեության կատարելագործման նպատակով։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքի, առաջնահերթությունների և մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես պատմամշակութային աղբյուր, քանի որ գրադարանների գործունեության օրինակների միջոցով արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանային գործի պատմությամբ, Հայաստանի մշակութային հաստատությունների զարգացմամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային շրջանի կրթամշակութային քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել նաև գրադարանագետներին, արխիվագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ոլորտի ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի ձևավորումն ու գործունեության պատմական փորձը։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Անդրեյ Բիտովի «Ուղերձներ Հայաստանից» ստեղծագործության ոճի և բովանդակության փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով տեքստի ժանրային առանձնահատկությունները որպես գրական ճանապարհորդական էսսե և մշակութային մեկնաբանություն։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է հեղինակը համադրում փաստագրական դիտարկումները, անձնական ընկալումները և փիլիսոփայական անդրադարձները՝ ձևավորելով բազմաշերտ պատմողական կառուցվածք, որտեղ Հայաստանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլ նաև որպես մշակութային և մտավոր փորձառության դաշտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործության ոճական առանձնահատկություններին՝ ասոցիատիվ մտածողություն, էսսեիստական ազատ կառուցվածք, լեզվական պատկերավորություն և ինտերտեքստուալ կապեր ռուսական և համաշխարհային գրականության հետ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է բովանդակային մակարդակում առկա թեմատիկ շերտերը՝ ինքնության, հիշողության, մշակութային երկխոսության և դիտարկվող իրականության ընկալման խնդիրները։ Միաժամանակ դիտարկվում է, թե ինչպես է ոճը դառնում բովանդակության կրող և ձևավորում հեղինակային հայացքի ամբողջականությունը՝ ստեղծելով գրական տեքստ, որտեղ ճանապարհորդությունը վերածվում է մտավոր հետազոտության։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցության օպտիմալացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի և հարկային բեռի արդար բաշխման համատեքստում։ Հետազոտության թեման գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության շրջանակում ուսումնասիրվել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում, իսկ պաշտպանությունը տեղի է ունեցել 2010 թվականին։ Աշխատության կենտրոնում հարկային համակարգի կառուցվածքի այնպիսի համադրության ձևավորման խնդիրն է, որի դեպքում ուղղակի և անուղղակի հարկերը միաժամանակ կապահովեն պետական եկամուտների կայունությունը, տնտեսական գործունեության խթանումը և հարկային արդարության սկզբունքի պահպանումը։ Ուղղակի հարկերը հիմնականում կապված են եկամուտների, շահույթի և գույքի հարկման հետ, մինչդեռ անուղղակի հարկերը գանձվում են ապրանքների և ծառայությունների շրջանառության կամ սպառման միջոցով և դրանց տնտեսական բեռը մեծապես փոխանցվում է վերջնական սպառողին։ Հետևաբար դրանց հարաբերակցությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, այնպես էլ բնակչության գնողունակության և սոցիալական բարեկեցության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի տեսակարար կշիռները ՀՆԱ-ում և պետական բյուջեի հարկային եկամուտներում, դրանց փոփոխության դինամիկան, հարկային դրույքաչափերի ազդեցությունը, հարկման բազայի ընդլայնման հնարավորությունները և հարկային վարչարարության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, որ անուղղակի հարկերի չափազանց մեծ տեսակարար կշիռը կարող է մեծացնել սպառողների վրա ընկնող հարկային բեռը, բարձրացնել ապրանքների և ծառայությունների գները և սահմանափակել ներքին պահանջարկը։ Աշխատանքում կարևոր ուղղություն է հարկային համակարգի կառուցվածքային հավասարակշռության ապահովումը՝ ուղղակի հարկերի դերի ուժեղացման, հարկային արտոնությունների և դրույքաչափերի վերանայման, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության կրճատման միջոցով։ Հետազոտության հրապարակված արդյունքներում առաջարկվում է նաև տարբերակված մոտեցում հարկային դրույքաչափերի և հարկվող շեմերի նկատմամբ՝ դրանք համապատասխանեցնելով տնտեսության և առանձին հարկատուների առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային քաղաքականությանը, ներմուծման և արտահանման խթանմանը, մաքսային վարչարարության կատարելագործմանը և այնպիսի մեխանիզմների ձևավորմանը, որոնք կնպաստեն հարկման բազայի ընդլայնմանը՝ առանց տնտեսության ակտիվության անհարկի սահմանափակման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային վարչարարության կատարելագործումը, քանի որ հարկային եկամուտների աճը կարող է ապահովվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխությամբ, այլև հարկային պարտավորությունների կատարման մակարդակի բարձրացմամբ, ստվերային գործունեության բացահայտմամբ և հարկման բազաների ընդլայնմամբ։ ՀՀ հարկային եկամուտների կառավարման ծրագրերում ևս որպես հիմնական ուղղություններ առանձնացվել են հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկման բազաների ընդլայնումը և հարկային քաղաքականության այնպիսի իրականացումը, որը միաժամանակ նպաստում է բիզնես միջավայրի մրցունակությանը և բյուջետային եկամուտների ապահովմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ ուղղակի և անուղղակի հարկերի ավելի հիմնավորված հարաբերակցությունը կարող է նպաստել հարկային բեռի արդարացի բաշխմանը, պետական ֆինանսների կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային օրենսդրության կատարելագործման, բյուջետային եկամուտների կանխատեսման և հարկային վարչարարության բարելավման գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հարկերի կառուցվածքային հարաբերակցությունը դիտարկում է որպես հարկային քաղաքականության առանցքային խնդիր՝ ընդգծելով պետական եկամուտների ապահովման և հարկային արդարության, տնտեսական արդյունավետության ու հասարակության բարեկեցության միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։