Հին Հայաստանի կոշկեղենը

Биология

Աշխատությունը նվիրված է վակցինիա վիրուսի՝ բջիջ ներթափանցման ուղիների և այդ գործընթացը պայմանավորող բջջային ու վիրուսային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վիրուսի և հյուրընկալ բջջի փոխազդեցությունն է վարակման սկզբնական փուլում, երբ վիրուսային մասնիկը պետք է ճանաչի համապատասխան բջջային կառուցվածքները, կապվի բջջի մակերեսին և ներթափանցի բջջային միջավայր։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են վակցինիա վիրուսի մուտքի տարբեր հնարավոր ուղիները, դրանց առանձնահատկությունները և այն բջջային գործընթացները, որոնք նպաստում են վիրուսային մասնիկի ներբջջային տեղափոխմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրուսի և բջջային թաղանթի փոխազդեցությանը, ներթափանցման ընթացքում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխություններին և հյուրընկալ բջջի տարբեր գործոնների նշանակությանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև տարբեր բջջային համակարգերի և փորձարարական պայմանների համեմատություն՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի մեխանիզմներով է վիրուսը կարողանում հաղթահարել բջջային պաշտպանության բնական սահմանափակումները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վիրուսային մուտքի գործընթացի և հետագա վարակային ցիկլի միջև կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ ներթափանցման սկզբնական փուլերի առանձնահատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ վիրուսի հետագա վերարտադրության և բջջի հետ փոխազդեցության վրա։ Նյութում քննարկվում են նաև վիրուսային սպիտակուցների և հյուրընկալ բջջի մակերեսային կամ ներբջջային գործոնների հնարավոր դերերը՝ փորձելով ավելի հստակ պատկերացնել վարակման վաղ փուլերի մոլեկուլային կազմակերպվածությունը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն պոքսվիրուսների կենսաբանության ավելի խորքային ըմբռնման, վիրուս–հյուրընկալ փոխազդեցությունների բացահայտման և հակավիրուսային հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել վիրուսաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, բջջային կենսաբանության, մանրէաբանության և կենսաբժշկական գիտությունների ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին՝ հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են վիրուսների բջիջ ներթափանցման մեխանիզմները և վիրուսային վարակների վաղ փուլերը։

Химия

Ամինաթթուների ֆիզիկաքիմիական և օպտիկական հատկությունները, ստացման եղանակները աշխատությունը կենսաքիմիայի և օրգանական քիմիայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է ամինաթթուների կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական և օպտիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ստացման հիմնական մեթոդները, այն բացատրում է ամինաթթուների երկբևեռ իոնային բնույթը, իզոմերիայի և օպտիկական ակտիվության երևույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը կենսաբանական համակարգերում, գիրքը ներկայացնում է ամինաթթուների քիմիական ռեակցիաները՝ էսթերիացում, պեպտիդային կապի առաջացում և դեգրադացիոն գործընթացներ, միաժամանակ անդրադառնում է դրանց արդյունաբերական և լաբորատոր ստացման եղանակներին՝ ներառյալ քիմիական սինթեզը և կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր քիմիայի, կենսաքիմիայի և դեղագործական գիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում մարմնի մասերի անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական-տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դարձվածային միավորները, որոնց բաղադրիչներից մեկը մարդու մարմնի որևէ մասի անվանում է՝ գլուխ, աչք, ձեռք, ոտք, սիրտ, բերան, լեզու, ականջ և այլն։ Նման միավորները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական կառույցներ, այլև որպես ժողովրդի մտածողությունը, մշակութային պատկերացումները, արժեքային համակարգը և աշխարհի ընկալման առանձնահատկությունները արտահայտող միջոցներ։ Վերլուծվում են դարձվածների իմաստային կառուցվածքը, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, փոխաբերական նշանակության ձևավորման մեխանիզմները և խոսքում դրանց գործածության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու լեզուներում հանդիպող իմաստային և կառուցվածքային համապատասխանություններին՝ բացահայտելով ամբողջական կամ մասնակի համարժեք դարձվածները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք հատուկ են միայն լեզուներից մեկին։ Քննության են առնվում այն դեպքերը, երբ նույն մարմնի մասի անվանումը հայերենում և անգլերենում մասնակցում է տարբեր փոխաբերական իմաստների ձևավորմանը կամ, հակառակը, նույն գաղափարը երկու լեզուներում արտահայտվում է տարբեր մարմնական բաղադրիչներով։ Ուսումնասիրվում են նաև մարդու հույզերի, բնավորության, մտավոր գործունեության, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների, աշխատանքի և առօրյա գործողությունների արտահայտման մեջ նման դարձվածների գործառույթները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համընդհանուր լեզվամտածողական օրինաչափությունները և ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մարդու մարմինը վերածվում վերացական հասկացությունների լեզվական արտահայտման կարևոր աղբյուրի։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դարձվածների դասակարգմանը ըստ իմաստային խմբերի, կառուցվածքային տիպերի և գործառական հատկանիշների, ինչպես նաև դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող համարժեքության խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ դարձվածաբանության, զուգադրական և տիպաբանական լեզվաբանության, թարգմանաբանության ու լեզվամշակութաբանության համար, ինչպես նաև նպաստել հայերեն և անգլերեն դարձվածաբանական համակարգերի ընդհանրությունների ու տարբերությունների առավել ամբողջական բացահայտմանը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է թոքերի քրոնիկական օբստրուկտիվ հիվանդությունների դեպքում լազերային թերապիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ ֆոսֆոլիպիդների նյութափոխանակության կարգավորման և շնչառական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման տեսանկյունից։ Քննարկվում են թոքային հյուսվածքներում և բջջային թաղանթներում ֆոսֆոլիպիդների կենսաբանական նշանակությունը, դրանց նյութափոխանակության խանգարումների հնարավոր մեխանիզմները և քրոնիկական բորբոքային գործընթացների հետ փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային ճառագայթման հնարավոր կենսաբանական ազդեցություններին, բջջային նյութափոխանակության փոփոխություններին և թոքերի պաշտպանական ու հարմարվողական մեխանիզմների կարգավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ֆոսֆոլիպիդային փոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունները, բջջային թաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև լազերային թերապիայի հնարավոր ազդեցությունը հիվանդության կլինիկական ընթացքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կենսաքիմիական հետազոտությունների նշանակությանը, բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և համալիր բուժական մոտեցումների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում շնչառական հիվանդությունների ախտածագման, նյութափոխանակային խանգարումների և ֆիզիոթերապևտիկ մեթոդների հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել թոքաբանների, ֆիզիոթերապևտների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Նյութը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային շուկայի զարգացման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրա կառուցվածքի, գործող մեխանիզմների, զարգացման սահմանափակումների և հետագա ընդլայնման հնարավորությունների վերլուծությանը։ Ներդրումային շուկան ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է, որի միջոցով խնայողությունները կարող են վերածվել տնտեսության իրական հատվածի զարգացմանն ուղղվող ֆինանսական ռեսուրսների՝ նպաստելով ձեռնարկությունների ընդլայնմանը, նոր ծրագրերի իրականացմանը և տնտեսական ակտիվության աճին։ Հայաստանի պայմաններում շուկայի արդյունավետ զարգացումը կախված է ինչպես ներքին խնայողությունների և ներդրումային պահանջարկի մակարդակից, այնպես էլ ֆինանսական գործիքների բազմազանությունից, կապիտալի շուկայի ենթակառուցվածքներից, ներդրողների վստահությունից և տնտեսական միջավայրի կանխատեսելիությունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել արժեթղթերի շուկայի, կորպորատիվ և պետական պարտատոմսերի, բաժնային ֆինանսավորման, ներդրումային ֆոնդերի և այլ ֆինանսական գործիքների զարգացման առանձնահատկությունները։ Կարևոր հիմնախնդիրներից է շուկայի իրացվելիության և գործարքների ծավալների ընդլայնումը, քանի որ ակտիվ և խոր շուկան անհրաժեշտ պայման է ներդրողների համար արդյունավետ մուտքի և ելքի հնարավորություններ ապահովելու համար։ Ներդրումային ակտիվության վրա կարող են ազդել նաև բնակչության ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, ներդրումային մշակույթը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ֆինանսական գործիքների վերաբերյալ վստահությունը։ Շուկայի զարգացման կարևոր ուղղություններից է ինստիտուցիոնալ ներդրողների դերի ընդլայնումը, քանի որ երկարաժամկետ ֆինանսական միջոցների առկայությունը կարող է նպաստել կապիտալի շուկայի խորացմանը և ներդրումային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխմանը։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև կարգավորող և իրավական միջավայրին, կորպորատիվ կառավարման որակին, ներդրողների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին և ֆինանսական տեղեկատվության թափանցիկությանը։ Թվայնացման և ֆինանսական տեխնոլոգիաների զարգացումը նոր հնարավորություններ է ստեղծում ներդրումային ծառայությունների հասանելիության, առցանց գործարքների, տեղեկատվության տարածման և ներդրումային գործընթացների պարզեցման համար, սակայն միաժամանակ առաջ է բերում կիբեռանվտանգության, տվյալների պաշտպանության և ռիսկերի կառավարման նոր խնդիրներ։ Հայաստանի ներդրումային շուկայի զարգացման վրա ազդեցություն կարող են ունենալ նաև մակրոտնտեսական միջավայրը, տոկոսադրույքների փոփոխությունները, արժութային ռիսկերը, արտաքին կապիտալի հոսքերը և տարածաշրջանային տնտեսական զարգացումները։ Շուկայի խորացման համար կարևոր է նաև տնտեսության տարբեր ոլորտների՝ հատկապես փոքր և միջին ձեռնարկությունների, կապիտալի շուկա մուտք գործելու հնարավորությունների ընդլայնումը։ Դրան կարող են նպաստել ֆինանսական գործիքների բազմազանեցումը, ներդրումային կրթության զարգացումը, շուկայի թափանցիկության բարձրացումը, գործարքային ծախսերի նվազեցումը և ներդրողների պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների ամրապնդումը։ Ընդհանուր առմամբ, թեման հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանի ներդրումային շուկայի ներկայիս զարգացման հիմնական խոչընդոտները և բացահայտելու այն տնտեսական, ինստիտուցիոնալ, տեխնոլոգիական ու կարգավորող ուղղությունները, որոնց բարելավումը կարող է նպաստել ներդրումային ակտիվության աճին, կապիտալի արդյունավետ ներգրավմանը և երկրի ֆինանսական համակարգի երկարաժամկետ կայունության ամրապնդմանը։

Технология

Ինժեներատեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արևային և կենսագազային էներգիայի համակցված համակարգերի աշխատանքի համար նախատեսված չափման ու վերահսկման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Քննության են առնվում կայանքի հիմնական տեխնոլոգիական պարամետրերը, էներգիայի ստացման տարբեր աղբյուրների փոխգործակցությունը և դրանց աշխատանքի արդյունավետ վերահսկման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, ճնշման, գազի արտադրության, էներգետիկ ցուցանիշների և այլ աշխատանքային մեծությունների չափման ու գրանցման տեխնիկական միջոցներին։ Վերլուծվում են տվիչների ընտրության, չափիչ համակարգերի կառուցվածքի, տվյալների մշակման և վերահսկման գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև չափումների ճշգրտության, սարքավորումների հուսալիության, տարբեր էներգետիկ բաղադրիչների համաձայնեցված աշխատանքի և կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու չափման և վերահսկման համակարգերի դերը վերականգնվող էներգիայի համակցված կայանքների կայուն ու արդյունավետ շահագործման ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վերականգնվող էներգետիկայի, չափագիտության, ավտոմատ կառավարման և էներգետիկական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։