Հին Հայաստանի մշակույթը․ հանրապետական գիտական նստաշրջանի նյութեր, XIII

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության թեմայի արտացոլմանը իսպանական գրականության մեջ, դրա գեղարվեստական մեկնաբանություններին, պատմական հիշողության պահպանման և գրական ներկայացման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության պատմական իրադարձությունների արձագանքները իսպանալեզու գրական միջավայրում, հայ ժողովրդի ողբերգության ընկալման և ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև պատմական իրականության ու գեղարվեստական պատումի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսպանացի գրողների ստեղծագործություններում հայկական թեմատիկայի դրսևորումներին, պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, տեղահանության, հայրենազրկման և մարդկային ճակատագրերի գեղարվեստական արտահայտությանը։ Քննարկվում են ցեղասպանության թեմայի ներկայացման գրական ժանրերը, կերպարների կառուցման սկզբունքները, խորհրդանշական պատկերները և պատմական իրադարձությունների նկատմամբ հեղինակային վերաբերմունքի առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում իսպանական և հայկական գրականությունների մշակութային առնչություններին, պատմական վկայությունների ու գեղարվեստական երևակայության փոխազդեցությանը, ինչպես նաև ցեղասպանության հիշողության փոխանցման գործում գրականության նշանակությանը։ Կարևորվում են համեմատական գրականագիտության մեթոդները, միջմշակութային հաղորդակցության գործընթացները և պատմական ողբերգությունների գրական վերաիմաստավորման խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայոց ցեղասպանության միջազգային գրական արձագանքների ուսումնասիրությանը և իսպանական գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, ցեղասպանագիտության մասնագետների, իսպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների, մշակութաբանների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի պոեզիայի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական ժառանգության հիմնական թեմաների, գաղափարների, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և բանաստեղծական մտածողության բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բանաստեղծի քնարերգությունն է, որի միջոցով արտահայտվում են սիրո, կարոտի, հայրենիքի, մարդկային ճակատագրի, մենության, բնության և հոգևոր որոնումների թեմաները։ Ուսումնասիրվում է Իսահակյանի պոեզիայի ձևավորման ընթացքը, դրա կապը հայ ազգային գրական ավանդույթի, ժողովրդական բանահյուսության և համաշխարհային գրական-գեղագիտական ազդեցությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական հերոսի ներաշխարհին, նրա զգացմունքային ապրումներին, հիշողություններին և կյանքի իմաստի որոնումներին։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև հայրենիքի թեմայի կարևորությունը, որը բանաստեղծի ստեղծագործության մեջ հաճախ միահյուսվում է ժողովրդի պատմական ճակատագրի, կորստի, օտարության և վերադարձի գաղափարների հետ։ Սիրային քնարերգության ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիրո, բաժանման, սպասման և կարոտի հոգեբանական նրբերանգները, ինչպես նաև կնոջ կերպարի գեղարվեստական ներկայացումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բնության պատկերներին, որոնք հաճախ ոչ միայն նկարագրական նշանակություն ունեն, այլև արտացոլում են քնարական հերոսի ներքին վիճակը և հոգեբանական ապրումները։ Հետազոտվում են բանաստեղծական լեզվի պարզությունն ու երաժշտականությունը, ժողովրդական խոսքի և պատկերավորման տարրերի կիրառությունը, կրկնությունները, խորհրդանիշները, մակդիրները, համեմատությունները և այլ գեղարվեստական միջոցները։ Իսահակյանի պոեզիան դիտարկվում է նաև ազգային ինքնության և համամարդկային արժեքների համադրության տեսանկյունից, քանի որ նրա ստեղծագործություններում հայկական պատմական ու մշակութային փորձառությունը հաճախ ստանում է համամարդկային հնչեղություն։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանաստեղծի անհատական ոճի ձևավորման առանձնահատկությունները և նրա տեղը հայ նորագույն քնարերգության զարգացման պատմության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, բանասերներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ պոեզիայի սիրահարներին՝ որպես Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական աշխարհի և գեղարվեստական մտածողության ուսումնասիրության նյութ։

Литература

«Անուշավան»-ը հայերեն գեղարվեստական գրականության նմուշ է, որի վերնագիրը կրում է հայկական անձնանվան ձև և կարող է մատնանշել ստեղծագործության կենտրոնական կերպարին կամ թեմատիկ առանցքին։ Անձնանունը հայ մշակութային միջավայրում ունի պատմական և ավանդական հնչողություն՝ կապված հայկական անվանադրության ու ինքնության հետ։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում՝ որպես ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների և գեղարվեստական հրատարակությունների օրինակ։ Վիպական կամ պատմողական բնույթի երկերում անձնական պատմությունները հաճախ դառնում են մարդկային հարաբերությունների, հասարակական միջավայրի, բարոյական ընտրությունների և անհատական ճակատագրի ներկայացման միջոց։ Այս հրատարակության բովանդակային առանձնահատկությունները պահանջում են բնագրի ուսումնասիրություն, ուստի նկարագրությունը կենտրոնանում է վերնագրով հաստատվող գրական բնույթի և պատմամշակութային նշանակության վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու գեղարվեստական գրականության, Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային միջավայրի և հայ ընթերցողական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է հայկական գրական ստեղծագործությունների տարածման և տարբեր քաղաքներում ձևավորված հայերեն հրատարակչական ավանդույթի մասին։

Медицина

Գիրքը նվիրված է միզապարկի մակերեսային ուռուցքների ախտորոշման և բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում ֆլյուորեսցենտային ախտորոշման նշանակության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում միզապարկի ուռուցքային ախտահարումների վաղ և առավել ճշգրիտ հայտնաբերման, ինչպես նաև վիրաբուժական բուժման արմատականության բարելավման խնդիրներն են։ Ներկայացվում են միզապարկի մակերեսային ուռուցքների կլինիկական առանձնահատկությունները, ախտորոշման ավանդական մեթոդների հնարավորություններն ու սահմանափակումները և ֆլյուորեսցենտային տեխնոլոգիաների կիրառման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ուռուցքային հյուսվածքը ֆլյուորեսցենտային հետազոտության ժամանակ կարող է ավելի հստակ տարբերակվել շրջակա առողջ լորձաթաղանթից, ինչը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու նույնիսկ փոքր կամ դժվար տեսանելի ախտահարումներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է այս մեթոդի կիրառումը էնդոսկոպիկ հետազոտությունների և վիրաբուժական միջամտությունների ընթացքում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ուռուցքային հյուսվածքի ամբողջական հեռացման հավանականությունը։ Քննարկվում է նաև հայտնաբերված ուռուցքների քանակի, տեղակայման և տարածվածության ավելի ճշգրիտ գնահատման հնարավորությունը, ինչպես նաև լրացուցիչ ախտահարումների հայտնաբերման նշանակությունը բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բուժման արմատականության, հետագա կրկնությունների և հիվանդների դինամիկ հսկողության միջև կապին։ Գրքում վերլուծվում են ֆլյուորեսցենտային ախտորոշման առավելություններն ու սահմանափակումները, դրա գործնական կիրառման պայմանները և կլինիկական արդյունքների գնահատման մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է միզապարկի մակերեսային ուռուցքների բուժման ժամանակակից էնդոսկոպիկ ռազմավարությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից և կարող է նպաստել ախտորոշման ու վիրաբուժական բուժման հնարավորությունների ավելի խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ուրոլոգների, ուռուցքաբանների, էնդոսկոպիստների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Социальная работа

Գիրքը վերաբերում է Մոսկվայում հայազգի անապահով և բնակության մշտական վայրից զուրկ անձանց համար նախատեսված Գասպարյան աղքատանոցին՝ ներկայացնելով հայ համայնքի բարեգործական գործունեության և սոցիալական աջակցության կազմակերպման պատմությանն առնչվող նյութ։ Աղքատանոցները պատմականորեն կարևոր հասարակական հաստատություններ էին, որոնք նախատեսված էին նյութական դժվարություններ ունեցող, խնամքի կամ կեցության պայմանների կարիք ունեցող մարդկանց աջակցելու համար։ Հայ համայնքների կյանքում նման հաստատությունների ստեղծումը վկայում է համայնքային համերաշխության, փոխօգնության և հասարակական պատասխանատվության ավանդույթների մասին։ Դրանք հնարավորություն էին տալիս կազմակերպված ձևով աջակցելու տնանկներին ու կարիքավորներին՝ նրանց տրամադրելով ապաստան և, ըստ հաստատության հնարավորությունների, կյանքի անհրաժեշտ պայմաններ։ Գասպարյան աղքատանոցի մասին նյութը կարևոր է Մոսկվայի հայ համայնքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ անդրադառնում է համայնքային կյանքի ոչ միայն հոգևոր և մշակութային, այլև սոցիալական կողմին։ Հայերի ներկայությունը Մոսկվայում ձևավորել էր հասարակական հարաբերությունների ու փոխօգնության տարբեր ձևեր, որոնց շրջանակում բարեգործական նախաձեռնությունները նպաստում էին համայնքի անդամների կարիքների բավարարմանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Նման հաստատությունների պատմությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բարեգործության կազմակերպման եղանակները, անհատների ու համայնքային կառույցների դերակատարությունը և կարիքավորների նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի դրսևորումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ համայնքների պատմությամբ, բարեգործական կազմակերպությունների զարգացմամբ, սոցիալական աջակցության պատմությամբ և Մոսկվայի հայերի հասարակական կյանքով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է ներկայացնում հայ հասարակական մտքի և բարեգործական մշակույթի պատմության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին համայնքային նախաձեռնությունները նպաստում անապահով մարդկանց աջակցությանն ու հասարակական կապերի ամրապնդմանը։

Журналистика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական զարգացման գործընթացների և ժամանակակից զանգվածային լրատվության միջոցների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է, թե ինչպես են քաղաքական համակարգի ձևավորումը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացումը, հասարակական-քաղաքական փոփոխությունները և տեղեկատվական միջավայրը փոխազդում միմյանց վրա։ Աշխատության շրջանակում ԶԼՄ-ները ներկայացվում են ոչ միայն որպես տեղեկատվություն տարածող կառույցներ, այլև որպես հասարակական կարծիքի ձևավորման, քաղաքական օրակարգի կառուցման, իշխանության և հասարակության միջև հաղորդակցության ու հանրային վերահսկողության կարևոր գործոն։ Հեղինակը անդրադառնում է Հայաստանի քաղաքական գործընթացների առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով անցումային և զարգացող քաղաքական համակարգի պայմաններում լրատվամիջոցների դերը, դրանց ազդեցությունը քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների ու մասնակցության վրա, ինչպես նաև քաղաքական հաղորդակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ուշադրություն է դարձվում ավանդական և ժամանակակից մեդիայի գործառույթներին, տեղեկատվության տարածման արագությանն ու հասանելիությանը, քաղաքական իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկություններին և լրատվամիջոցների միջոցով տարբեր քաղաքական ուժերի ու հասարակական խմբերի դիրքավորման խնդիրներին։ Գիրքը կարևոր է նաև նրանով, որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է մեդիա միջավայրը նպաստել ժողովրդավարական մշակույթի ամրապնդմանը, քաղաքական մասնակցության ընդլայնմանը և հանրային երկխոսության զարգացմանը, բայց միաժամանակ ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջանալ տեղեկատվության կողմնակալ ներկայացման, քաղաքական ազդեցության, մեդիայի սեփականության, տեղեկատվական մանիպուլյացիաների և հանրային կարծիքի ուղղորդման պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագիտությամբ, լրագրությամբ, հաղորդակցության տեսությամբ, հասարակական կառավարման և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, քանի որ միավորում է քաղաքական զարգացման և մեդիայի փոխազդեցության վերաբերյալ տեսական ու կիրառական դիտարկումները՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական իրականության վրա։