History of the Armenians in India

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանության համակողմանի քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական, թեմատիկ և ոճական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գրողի վիպական աշխարհը, որի ձևավորման վրա էական ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, ազգային հիշողությունը, հայրենիքի և ինքնության գաղափարները, սփյուռքահայության փորձառությունը, մարդկային արժանապատվության և գոյապայքարի խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դաշտենցի կերպարակերտման արվեստին, հերոսների հոգեբանական նկարագրությանը, նրանց անհատական ու հավաքական ճակատագրերի փոխկապակցվածությանը և պատմական իրադարձությունների նկատմամբ կերպարների վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի պատմական իրականության գեղարվեստական վերակերտման սկզբունքների բացահայտումը, ինչպես նաև փաստական նյութի և գրական երևակայության փոխհարաբերության քննությունը։ Աշխատանքը անդրադառնում է վիպական երկերի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, պատկերավոր արտահայտությունների և ազգային մշակութային իրողությունների կիրառությանը, որոնք նպաստում են ստեղծագործությունների ինքնատիպությանը և կենդանի գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Քննվում են նաև բնության, հայրենի հողի, հիշողության և պատմական ժամանակի գեղարվեստական պատկերումները, դրանց խորհրդանշական նշանակությունն ու կապը հեղինակի գաղափարական աշխարհայացքի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Դաշտենցի վիպասանության առանձնահատուկ տեղը հայ գրականության մեջ՝ միաժամանակ դիտարկելով այն պատմական, ազգային և համամարդկային արժեքների արտահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության միջոցով վերլուծվում են նաև գրողի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, պատմության և ներկայի երկխոսությունը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրը և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ արձակով և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ առաջարկելով Խաչիկ Դաշտենցի վիպական ժառանգության գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ամբողջական դիտարկում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է փոխադարձ ձգողական ազդեցության տակ գտնվող ներդրված գրավիտացվող սկավառակների ոչ գծային դինամիկայի առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն բարդ դինամիկ գործընթացները, որոնք առաջանում են, երբ աստղագիտական կամ ֆիզիկական համակարգում մի քանի սկավառակաձև զանգվածային կառուցվածքներ փոխազդում են սեփական գրավիտացիոն դաշտերի միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նման համակարգերի հավասարակշռության և կայունության պայմանները, զանգվածի և անկյունային իմպուլսի բաշխումը, սկավառակների փոխադարձ գրավիտացիոն ազդեցությունը և ժամանակի ընթացքում համակարգի կառուցվածքային փոփոխությունները։ «Ոչ գծային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի ռեժիմներ, որոնց դեպքում համակարգի վարքը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել պարզ գծային մոտարկումներով, և առաջանում են բարդ փոխազդեցություններ, անկայունություններ, տատանումներ կամ կառուցվածքային վերադասավորումներ։ Աշխատության մեջ կարող են կիրառվել տեսական մեխանիկայի, հիդրոդինամիկայի, գրավիտացիոն դաշտերի տեսության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգի դինամիկ վարքը նկարագրող հավասարումների ստացման և դրանց լուծումների վերլուծության համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կայունության տարբեր տեսակների ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ սկզբնական շրջանում հավասարակշռված համակարգը որոշ պայմաններում կարող է անցնել անկայուն վիճակի և ենթարկվել էական կառուցվածքային փոփոխությունների։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է աստղաֆիզիկայում, հատկապես գալակտիկական և աստղագիտական սկավառակների, բազմաբաղադրիչ գրավիտացիոն համակարգերի և դրանց երկարաժամկետ էվոլյուցիայի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աստղաֆիզիկոսներին, տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, դինամիկ համակարգերի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են գրավիտացիոն համակարգերում ոչ գծային երևույթների առաջացման պատճառները, դրանց կայունությունն ու ժամանակային զարգացումը և փորձում են մաթեմատիկական մոդելների միջոցով բացահայտել բարդ աստղաֆիզիկական համակարգերի վարքի օրինաչափությունները։

Педагогика

Հրատարակությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գործունեության հիսունամյա տարեդարձին և այդ առիթով կազմակերպված հանդիսավոր ժողովին։ Այն ներառում է տոնական հավաքի ընթացքում արտասանված ճառերն ու ներկայացված հաշվետվությունը, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուրային նյութ են XIX դարի արևելագիտական կրթության, հայկական կրթական հաստատությունների և Մոսկվայի հայ համայնքի մշակութային ու մտավոր կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նյութերում անդրադարձ է կատարվում ինստիտուտի հիմնադրման պատմությանը, դրա ստեղծման նպատակներին, կրթական առաքելությանը և գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Հաստատությունը կարևոր դեր է ունեցել արևելյան լեզուների ուսումնասիրության և ուսուցման գործում՝ միաժամանակ հանդիսանալով հայագիտական կրթության ու մշակութային գործունեության նշանակալի կենտրոն։ Հոբելյանական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնելու հաստատության անցած ճանապարհը, այլև ամփոփելու նրա գործունեության արդյունքները։ Ճառերում կարող են ընդգծվել ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, դասավանդվող լեզուները, կրթական ծրագրերը, դասախոսների և ուսուցիչների աշխատանքը, ինչպես նաև սովորողների պատրաստության մակարդակը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել արևելյան լեզուների ուսումնասիրության մեթոդների և այդ բնագավառում հաստատության ունեցած ավանդի վերաբերյալ դիտարկումները։ Հրատարակության հաշվետու հատվածը կարող է պարունակել տեղեկություններ հաստատության նյութական և կազմակերպական վիճակի, ուսումնական գործունեության, աշակերտների կամ ուսանողների թվի, դասավանդող կազմի, գրադարանի և այլ կրթամշակութային ռեսուրսների վերաբերյալ։ Այդ տվյալները կարևոր են ոչ միայն ինստիտուտի պատմությունը վերականգնելու, այլև ժամանակաշրջանի կրթական հաստատությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հոբելյանական խոսքերում, բնականաբար, կարող են հիշատակվել նաև հաստատության հիմնադիրներն ու բարերարները, որոնց գործունեությունը կապված էր կրթության և մշակույթի զարգացման հետ։ Այդ համատեքստում նյութը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պահպանել հաստատության ձևավորման և հետագա զարգացման գործում ներդրում ունեցած անձանց մասին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական մշակութային կապերի պատմության տեսանկյունից։ Մոսկվայում գործող կրթական կենտրոնի գործունեությունը արտացոլում է հայ մտավորականության, կրթական գործիչների և ռուսական ակադեմիական միջավայրի փոխգործակցությունը։ Արևելյան լեզուների ուսուցումը միաժամանակ կապվում էր տարածաշրջանի ժողովուրդների լեզուների, պատմության և մշակույթի գիտական ուսումնասիրության հետ։ Նյութը կարող է օգտագործվել նաև XIX դարի արևելագիտության զարգացման պատմությունն ուսումնասիրելիս։ Այդ ժամանակաշրջանում արևելյան լեզուների և մշակույթների նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունը Եվրոպայում և Ռուսաստանում ընդլայնվում էր, իսկ մասնագիտացված կրթական հաստատությունները կարևոր դեր էին ստանձնում համապատասխան մասնագետների պատրաստման գործում։ Հոբելյանական ժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացնելու, թե ինչպես էր այդ գործընթացում իր տեղը զբաղեցնում տվյալ ինստիտուտը։ Հրատարակության սկզբնաղբյուրային արժեքը պայմանավորված է նաև նրա ժամանակակից բնույթով․ այն ներկայացնում է հաստատության գործունեության գնահատականը հենց դրա հիսունամյակի կապակցությամբ։ Այդ պատճառով տեքստը կարող է պարունակել ինչպես փաստական տեղեկություններ, այնպես էլ ժամանակաշրջանին բնորոշ գնահատականներ, գաղափարներ և կրթական-մշակութային առաջնահերթություններ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր հուշագրական և հաշվետու նյութ է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Լազարյան ինստիտուտի ձևավորման ու զարգացման պատմությունը, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթները, հայագիտական կրթության կազմակերպումը և XIX դարի ռուսահայ կրթամշակութային միջավայրը։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, հայագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողներին։

Информатика

Այս աշխատությունը վերաբերում է ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված նախագծման (EDA – Electronic Design Automation) գործընթացների զուգահեռացման միջոցների մշակման և ուսումնասիրության խնդիրներին՝ ընդգծելով բարձր արտադրողական հաշվարկների, ալգորիթմների օպտիմալացման և միկրոէլեկտրոնային նախագծման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և վերլուծել այն մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս արագացնել բարդ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման փուլերը՝ օգտագործելով զուգահեռ հաշվարկային ճարտարապետություններ և բազմամիջուկ համակարգեր։ Ուսումնասիրվում են նախագծման հիմնական փուլերը՝ տրամաբանական սինթեզ, տեղաբաշխում (placement), կապակցում (routing) և ստուգում, ինչպես նաև դրանց հաշվարկային բարդությունը և զուգահեռացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմների դեկոմպոզիցիային, տվյալների զուգահեռ մշակմանը և բաշխված հաշվարկային համակարգերի կիրառմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել նախագծման ժամանակը և բարձրացնել արդյունավետությունը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տարբեր ծրագրային և ապարատային մոտեցումներ՝ GPU-ների օգտագործում, կլաստերային հաշվարկներ և բազմամշակիչ համակարգեր, ինչպես նաև դրանց ինտեգրման խնդիրները EDA գործիքների մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են կատարողականության գնահատման չափանիշները և տարբեր զուգահեռացման ռազմավարությունների համեմատական արդյունավետությունը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է միկրոէլեկտրոնիկայի և հաշվարկային ինժեներիայի ոլորտում՝ նպաստելով ինտեգրալ սխեմաների նախագծման գործընթացների արագացման և ավտոմատացման նոր մեթոդների զարգացմանը։

Медицина

Ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարոդոնտիտի համալիր բուժման շրջանակում ատամների դեպուլպացիայի և ընտրողական հղկման կիրառման հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պարոդոնտալ հյուսվածքների ախտահարման պայմաններում ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները, ծամողական ծանրաբեռնվածության անհավասար բաշխումը և դրանց ազդեցությունը բուժման ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեպուլպացիայի կիրառման ցուցումներին և դրա տեղին համալիր բուժական միջոցառումների համակարգում։ Վերլուծվում է ընտրողական հղկման նշանակությունը ատամների օկլյուզիոն հարաբերությունների կարգավորման, գերծանրաբեռնվածության նվազեցման և ծամողական ուժերի առավել հավասարակշռված բաշխման տեսանկյունից։ Քննարկվում են բուժման մեթոդների ընտրության կլինիկական չափանիշները, դրանց համակցումը պարոդոնտիտի պահպանողական, վիրաբուժական և օրթոպեդիկ բուժման այլ միջոցների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր միջամտությունների դերը ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման և պարոդոնտալ հյուսվածքների բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների և օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար։

Педагогика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է ռուսերենի ուսուցման մասնագիտական ուղղվածության մեթոդաբանությունը այն ուսանողների համար, ովքեր սովորում են պատմության ֆակուլտետներում մանկավարժական բուհերում՝ հատուկ շեշտադրելով լեզվամշակութային մոտեցման (լինգվոստրանագիտության) դերը ուսուցման գործընթացում։ Նյութում ներկայացվում է, թե ինչպես կարելի է լեզվի ուսուցումը կազմակերպել ոչ միայն որպես քերականական և բառապաշարային հմտությունների ձևավորում, այլ նաև որպես մշակութային, պատմական և սոցիալական գիտելիքների փոխանցման միջոց, որը թույլ է տալիս ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ ռուսալեզու ակադեմիական և մասնագիտական միջավայրը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմության ուսանողների մասնագիտական կարիքներին համապատասխան ուսումնական նյութերի ընտրությանը, տեքստերի մշակմանը և հաղորդակցական հմտությունների զարգացմանը, որոնք անհրաժեշտ են գիտական աղբյուրների հետ աշխատելու, դասավանդման և հետազոտական գործունեության համար։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է լեզվի ուսուցման ինտեգրումը պատմամշակութային կոնտեքստին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է լեզուն գործում որպես մշակույթի կրող և պատմական տեղեկատվության փոխանցման միջոց, ինչը նպաստում է ուսանողների ընդհանուր մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը և նրանց ակադեմիական կոմպետենցիաների ձևավորմանը։