Կարեն Անտաշյան - Վերջից հետո, սկզբից առաջ Բանաստեղծություններ

Պատմություն

«Иллюстрированный справочник по истории Армении» (Արտակ Մովսիսյան) պատկերազարդ ուղեցույց է, որը հայոց պատմությունը ներկայացնում է պարզ, համակարգված և տեսողականորեն հագեցած ձևով։ Գիրքը նախատեսված է լայն ընթերցողի համար՝ սկսած դպրոցականներից մինչև մեծահասակ պատմության սիրահարներ։ Ուղեցույցը ընդգրկում է հայ ժողովրդի պատմության կարևոր փուլերը՝ հնագույնից մինչև նոր ժամանակներ՝ կարճ, բայց տեղեկամատչելի տեքստով։ Պատկերազարդ հատվածները՝ քարտեզներ, լուսանկարներ, գրաֆիկներ և նկարներ, օգնում են ավելի հեշտ ընկալել ժամանակագրությունը և աշխարհագրական փոփոխությունները։ Գիրքը թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպես են ձևավորվել հայկական պետությունները, ինչպես են զարգացել մշակույթը և տնտեսությունը։ Մովսիսյանը նաև ներկայացնում է պատմական կարևոր իրադարձություններ, հանճարեղ դեմքեր և մշակութային ձեռքբերումներ։ Ուղեցույցը հարմար է ինչպես ինքնուսումնասիրության, այնպես էլ դպրոցականների համար՝ որպես լրացուցիչ նյութ։ Գիրքը օգտակար է նաև ուսուցիչների համար՝ դասընթացները պատկերային կերպով պատրաստելու նպատակով։ «Պատկերազարդ ուղեցույցը» նպաստում է ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը և պատմական գիտելիքների ամրապնդմանը։ Այս աշխատությունը լավ է նաև նրանց համար, ովքեր ցանկանում են արագ և հստակ հիշել հայոց պատմության կարևոր կետերը։ Հրատարակիչ - Гехинакайин грат. ISBN - 978-9939-0-1821-8

Տնտեսագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է շուկայական տնտեսության գործելու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն հիմնական տնտեսական օրենքներն ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնք ապահովում են ռեսուրսների բաշխումը, արտադրության կազմակերպումը և սպառման գործընթացների կարգավորումը։ Աշխատանքում ներկայացվում է շուկայի էությունը որպես տնտեսական համակարգ, որտեղ առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության միջոցով ձևավորվում են ապրանքների և ծառայությունների գները, ինչպես նաև որոշվում է արտադրության ծավալը։ Վերլուծվում են շուկայական տնտեսության հիմնական տարրերը՝ ազատ մրցակցությունը, մասնավոր սեփականությունը, ձեռնարկատիրությունը և գների ինքնակարգավորման մեխանիզմը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական հավասարակշռության ձևավորմանը և այն գործոններին, որոնք կարող են խախտել այդ հավասարակշռությունը՝ պետական միջամտություն, մենաշնորհներ, արտաքին ազդեցություններ և տնտեսական ցնցումներ։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պետության դերը շուկայական տնտեսությունում՝ սոցիալական արդարության ապահովման, մրցակցության կարգավորման և մակրոտնտեսական կայունության պահպանման տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև շուկայական տնտեսության առավելությունները և թերությունները, ինչպես նաև դրա զարգացման ժամանակակից միտումները գլոբալացման պայմաններում։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում շուկայական տնտեսության գործառույթների մասին՝ ընդգծելով դրա դերը արդյունավետ տնտեսական համակարգի ձևավորման գործում։

Իրավաբանություն

Գիրքը՝ «Իրավունքի և պետության տեսություն», հեղինակը Ներսեսյանց Վ.Ս., հանդիսանում է հիմնարար ուսումնական և գիտատեսական աշխատություն, որը նվիրված է իրավունքի և պետության ընդհանուր տեսության հիմնական սկզբունքների, կատեգորիաների և զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է պետության և իրավունքի ծագման, էության և փոխկապակցվածության հիմնահարցերը, ինչպես նաև դրանց դերը հասարակական հարաբերությունների կարգավորման համակարգում։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են պետության ձևերը, կառավարման և պետական կառուցվածքի տեսակները, իրավունքի աղբյուրները, իրավական նորմերի համակարգը և իրավական հարաբերությունների կառուցվածքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված իրավունքի սոցիալական նշանակությանը, իրավական պետության գաղափարին, օրինականության և իրավակարգի սկզբունքներին, ինչպես նաև մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության հիմնախնդիրներին։ Ներառված են նաև իրավական մտածողության ձևավորման տեսական հիմքերը և պետության ու իրավունքի զարգացման պատմափիլիսոփայական մոտեցումները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է իրավագիտության ուսանողների, դասախոսների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով իրավունքի և պետության տեսության համակարգված և խորքային ընկալմանը։

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի ճակատագիրը որոշած միջազգային և տարածաշրջանային զարգացումների վերլուծությունը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ից հետո ձևավորված նոր աշխարհակարգը, մեծ տերությունների շահերը և տարածաշրջանային հակասությունները ազդեցին Հայաստանի վրա։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ է հատկացվում Սևրի պայմանագիր-ին, որը հայկական կողմի համար ստեղծում էր մեծ ակնկալիքներ, սակայն իրականում չիրագործվեց քաղաքական պայմանների փոփոխության պատճառով։ Խուրշուդյանը մանրամասն ներկայացնում է նաև Թուրք-հայկական պատերազմ-ը, որը դարձավ Հայաստանի ռազմական և քաղաքական թուլացման հիմնական պատճառներից մեկը։ Ներկայացվում են ռազմական գործողությունների ընթացքը, հայկական բանակի վիճակը և արտաքին աջակցման բացակայությունը, ինչը հանգեցրեց ծանր հետևանքների։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր-ին, որը փաստացիորեն ամրագրեց Հայաստանի պարտությունը և սահմանափակեց նրա տարածքը։ Հեղինակը վերլուծում է պայմանագրի դրույթները և դրա ազդեցությունը Հայաստանի պետականության վրա՝ ցույց տալով, որ այն դարձավ երկրի բաժանման և անկախության կորստի կարևոր փուլերից մեկը։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է նաև խորհրդային գործոնի ներկայացումը։ Խուրշուդյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես Խորհրդային իշխանության հաստատումը Հայաստանում-ը փոխեց քաղաքական իրավիճակը և հանգեցրեց Հայաստանի բաժանմանը տարբեր ուժերի ազդեցության գոտիների միջև։ Նա վերլուծում է նաև խորհրդային և քեմալական Թուրքիայի համագործակցությունը, որը մեծ դեր խաղաց տարածաշրջանի սահմանների ձևավորման մեջ։ Գիրքը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական և ռազմական իրադարձություններով․ այն նաև անդրադառնում է այդ ժամանակաշրջանի սոցիալական և մարդկային հետևանքներին՝ գաղթ, ավերածություններ և բնակչության ծանր վիճակ։ Հեղինակը փորձում է ամբողջական պատկեր ներկայացնել ոչ միայն պետական մակարդակով կատարված փոփոխությունների, այլ նաև հասարակության վրա դրանց ազդեցության մասին։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են հում կաշվի և մորթու կառուցվածքը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ինչպես նաև այն հիմնական գործընթացները, որոնք կիրառվում են մշակման ժամանակ՝ թրջում, մազահանում, դաբաղում և վերջնական մշակման փուլեր։ Հեղինակները բացատրում են, թե ինչպես են քիմիական նյութերը ազդում կաշվի որակի վրա, և ինչ տեխնոլոգիական պայմաններ են անհրաժեշտ բարձրորակ արդյունք ստանալու համար։ Քննարկվում են նաև արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և թափոնների նվազեցման հարցերը։

Գրականություն

Հայ ժողովրդի պատմական ողբերգության, ազգային հիշողության և արդարության որոնման մասին ստեղծված այս ծավալուն պոեմը համարվում է Հովհաննես Շիրազի ամենահզոր ու նշանակալից գործերից մեկը։ Ստեղծագործության առանցքում Հայոց ցեղասպանության թեման է, սակայն այն չի սահմանափակվում միայն պատմական իրադարձությունների նկարագրությամբ։ Հեղինակը վերածում է ազգային ցավը համամարդկային դատաստանի, որտեղ անցյալի ոճրագործությունները ներկայացվում են որպես մարդկության խղճի մեծագույն փորձություն։ Պոեմում միահյուսվում են պատմությունը, փիլիսոփայությունը, հայրենասիրությունը, ողբը և մեղադրանքը՝ ստեղծելով հզոր գեղարվեստական պատկերաշար։ Շիրազը պատկերում է ոչ միայն հայ ժողովրդի կրած կորուստներն ու տառապանքները, այլև նրա հոգևոր ամրությունը, վերապրելու կամքը և արդարության հանդեպ անսասան հավատը։ Գործի կառուցվածքն ու գաղափարական շերտերը որոշակիորեն հիշեցնում են Դանթե Ալիգիերիի «Դիվական կատակերգությունը», ինչի պատճառով էլ պոեմն ստացել է «Հայոց Դանթեականը» անվանումը։ Հեղինակը խորհրդանշական ճանապարհորդության միջոցով ընթերցողին տանում է ցեղասպանության դժոխային տեսարաններով, զոհերի հիշողություններով և պատմական դատաստանի գաղափարով։ Ստեղծագործությունն առանձնանում է հուզական մեծ լիցքով, պատկերավոր լեզվով, սուր հրապարակախոսական շեշտադրումներով և ազգային արժանապատվության ուժեղ զգացումով։ Տասնամյակներ շարունակ պոեմը բախվել է գրաքննության սահմանափակումների, իսկ ամբողջական տարբերակի հրապարակումը երկար ժամանակ դժվարությունների է հանդիպել, ինչն էլ ավելի է ընդգծել նրա նշանակությունը հայ մշակութային ու պատմական հիշողության մեջ։ Այս ստեղծագործությունը ոչ միայն գրական երկ է, այլև ազգային վկայագիր, հիշողության պահպանման և պատմական արդարության պահանջի հզոր արտահայտություն, որը մինչ օրս շարունակում է ազդեցություն ունենալ ընթերցողների վրա։