Հնդկաստանի, Չինաստանի և Ճապոնիայի միջնադարի ու նոր ժամանակների պատմություն

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ռուս գրական լեզվում գոյականների սեռային հակադրությունների (родовые оппозиции) համակարգի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով քերականական սեռի կառուցվածքային, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է արական, իգական և չեզոք սեռերի փոխհարաբերությունները՝ դիտարկելով դրանց դրսևորումները գոյականների ձևաբանական կառուցվածքում և լեզվական կիրառության տարբեր մակարդակներում։ Գրքում ուսումնասիրվում են սեռային դասակարգման սկզբունքները, քերականական և բնական սեռի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ սեռային պատկանելությունը պայմանավորված է ոչ միայն ձևաբանական, այլև իմաստային գործոններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեռային հակադրությունների դերին համաձայնության համակարգում՝ ածականների, դերանունների և բայերի հետ կապերի շրջանակում, ինչպես նաև սեռի արտահայտման բացառություններին և տատանումներին։ Հեղինակը քննարկում է նաև ընդհանուր սեռի (общий род) բառերի, մասնագիտական անվանումների և անձնանունների հետ կապված լեզվական խնդիրները՝ ժամանակակից լեզվական զարգացման միտումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ռուսերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրության մեջ և օգտակար է լեզվաբանների, բանասերների, ռուսաց լեզվի դասավանդողների և ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տեխնոլոգիաների միջազգային փոխանցման և փոխանակման տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գիտելիքի, տեխնոլոգիական լուծումների, արտադրական փորձի և նորարարությունների միջազգային շարժի ազդեցությունն է ազգային տնտեսության մրցունակության, արտադրողականության և տեխնոլոգիական զարգացման վրա։ Քննվում են տեխնոլոգիաների փոխանցման հիմնական տնտեսական ձևերն ու ուղիները՝ օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, լիցենզավորման, համատեղ ձեռնարկությունների, գիտատեխնիկական համագործակցության, միջազգային առևտրի և մասնագիտական գիտելիքի տարածման միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն տնտեսական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են արտաքին տեխնոլոգիաների յուրացմանը և տեղական տնտեսության մեջ դրանց արդյունավետ կիրառմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տեխնոլոգիական կարողությունների մակարդակը, մարդկային կապիտալի որակը, գիտության և արտադրության փոխգործակցությունը, նորարարական ենթակառուցվածքները, ֆինանսավորման հասանելիությունը և մտավոր սեփականության պաշտպանության նշանակությունը։ Հայաստանի օրինակով կարևոր խնդիր է միջազգային տեխնոլոգիական հոսքերին մասնակցելու հնարավորությունների և սահմանափակումների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ներքին շուկայի առանձնահատկությունները, տնտեսության կառուցվածքը և տեղական կազմակերպությունների տեխնոլոգիական ներուժը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեխնոլոգիաների ներմուծման տնտեսական արդյունավետությանը՝ պարզելու համար, թե որքանով է դրանց յուրացումը նպաստում արտադրության արդիականացմանը, ծախսերի նվազեցմանը, նոր արտադրանքի ստեղծմանը և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է ոչ միայն պատրաստի տեխնոլոգիաների ձեռքբերումը, այլև դրանց տեղայնացման, կատարելագործման և սեփական նորարարական լուծումների ստեղծման կարողությունների զարգացումը։ Առանձին նշանակություն ունի պետության տնտեսական և նորարարական քաղաքականության դերը՝ գիտահետազոտական գործունեության, մասնավոր հատվածի և միջազգային գործընկերների միջև կապերի ձևավորման գործում։ Տեխնոլոգիական փոխանակումը դիտարկվում է նաև որպես միջազգային տնտեսական ինտեգրման բաղադրիչ, որի միջոցով տնտեսությունները կարող են ներգրավվել գիտելիքահեն արտադրության և արժեքի ստեղծման միջազգային գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, տեխնոլոգիական զարգացման և ներդրումային քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի տնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացման և միջազգային տեխնոլոգիական համագործակցության արդյունավետության բարձրացման հիմնական հնարավորությունները։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցության իրավական և սահմանադրական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային ինտեգրացիոն գործընթացներին Հայաստանի մասնակցության սահմանադրաիրավական հիմքերը, պետության ինքնիշխանության, իրավասությունների իրականացման և միջազգային պարտավորությունների ստանձնման փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի սահմանադրական համակարգի և Եվրասիական տնտեսական միության իրավական կարգավորման հարաբերակցությանը, անդամակցության արդյունքում առաջացող իրավական պարտավորություններին, իրավասությունների բաշխման առանձնահատկություններին և ազգային օրենսդրության հետ հնարավոր փոխազդեցություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև միջազգային պայմանագրերի կնքման և վավերացման սահմանադրական ընթացակարգերը, ինտեգրացիոն կառույցների որոշումների ազդեցությունը ազգային իրավակարգի վրա, ինչպես նաև Հայաստանի պետական մարմինների դերը համապատասխան իրավահարաբերությունների ձևավորման և իրականացման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև անդամակցության հետևանքով առաջացող իրավական խնդիրների գնահատումը՝ մարդու և քաղաքացու իրավունքների պաշտպանության, տնտեսական ազատությունների, պետական կառավարման և իրավական համակարգի զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինտեգրացիոն գործընթացներին մասնակցության սահմանադրական սահմանները և իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև գնահատելու Հայաստանի իրավակարգի և միության վերազգային իրավական համակարգի փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սահմանադրական և միջազգային իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, գիտաշխատողներին, քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Сельское хозяйство

Տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր հեղինակային վկայագրերի և գյուտերի արտոնագրերի համակարգված ցուցիչ է, որը նախատեսված է գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման և մասնագիտական որոնողական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Հրատարակության մեջ ներկայացվում են գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր բնագավառներում մշակված գյուտերի, տեխնիկական լուծումների և նորարարական առաջարկությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողամշակման, ցանքի, պարարտացման, բերքահավաքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի մշակման և պահպանման տեխնոլոգիաներին առնչվող գյուտերին։ Ցուցիչն ընդգրկում է նաև այգեգործության, բանջարաբուծության, խաղողագործության, բուսաբուծության, անասնապահության, ձկնաբուծության և գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ նյութեր։ Ներկայացվող գրառումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու գյուտերի թեմատիկ պատկանելությունը, գտնելու համապատասխան արտոնագրային փաստաթղթերը և հետևելու գյուղատնտեսական տեխնիկայի ու տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղություններին։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի գիտահետազոտական կազմակերպությունների, նախագծային հաստատությունների և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների համար՝ նպաստելով տեխնիկական նորարարությունների վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիությանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև գյուտարարական գործունեության պատմության, գյուղատնտեսական մեքենայացման զարգացման և գիտատեխնիկական առաջընթացի ուսումնասիրության նպատակներով։ Ցուցիչը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ինժեներների, գյուտարարների, արտոնագրային տեղեկատվության աշխատակիցների, գրադարանավարների և ագրարային գիտությունների հետազոտողների համար։

Литература

Կոմիտաս-ին նվիրված «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն, որը կազմել և խմբագրել է Լ.Վ. Միրիջանյան-ը, ներկայացնում է Կոմիտասի ստեղծագործական և հոգևոր աշխարհը բանաստեղծական ընկալման միջոցով՝ ընդգծելով նրա երաժշտական մտածողության, ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության խորքային շերտերը։ Թեև Կոմիտասը առավել հայտնի է որպես կոմպոզիտոր և հայ ժողովրդական երաժշտության մեծ հավաքագրող ու մշակող, այս ժողովածուն բացահայտում է նաև նրա ներշնչման աղբյուրները, ներաշխարհի զգայունությունը և հայրենիքի ու ժողովրդի նկատմամբ ունեցած բացառիկ կապվածությունը՝ արտահայտված բառային-գեղարվեստական ձևով։ Ժողովածուում ընդգրկված նյութերը ստեղծում են պատկերացում Կոմիտասի հոգևոր կերպարի մասին՝ որպես մարդու, ով իր արվեստով ձգտել է պահպանել և վերաիմաստավորել հայկական երաժշտական մտածողությունը՝ այն կապելով ազգային հիշողության և ինքնության պահպանման հետ։ Տեքստերում նկատելի է ինչպես մեղմ քնարականություն, այնպես էլ խորը ցավի ու կորուստի զգացում, որը պայմանավորված է ժամանակի պատմական իրադարձություններով և մշակութային ճնշումներով։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Կոմիտասի անձի, այլ նաև նրա թողած հոգևոր-մշակութային ժառանգության ամբողջական ընկալման համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է երաժշտական մտածողությունը վերածվել բառային արտահայտության և հակառակը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Արցախի տարբեր ընտանի կենդանիների կաթից անջատված կաթնաթթվային բակտերիաների և դրանց կողմից արտադրվող մետաբիոտիկների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կաթնաթթվային բակտերիաների բազմազանությունը, տեսակային և կենսաբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հարմարվողականությունը տարբեր կենդանական ծագման կաթի միջավայրին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ընտանի կենդանիների կաթից մանրէաբանական մեկուսացումների ստացումը, դրանց նույնականացումը և ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական հատկությունների գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բակտերիաների արտադրած մետաբիոտիկներին՝ կենսաբանական ակտիվ միացությունների համալիրին, որոնք կարող են ներառել օրգանական թթուներ, բակտերիոցինանման նյութեր, ֆերմենտներ և այլ միացություններ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այդ նյութերի հակամանրէային ակտիվությունը, ազդեցությունը տարբեր միկրոօրգանիզմների աճի վրա և հնարավոր նշանակությունը սննդամթերքի պահպանման ու կենսաբանական անվտանգության ապահովման գործում։ Կարևորվում է նաև օգտակար կաթնաթթվային բակտերիաների պրոբիոտիկ ներուժի գնահատումը, դրանց տեխնոլոգիական հատկությունները և կաթնամթերքի արտադրության մեջ կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել տեղական կենդանական ռեսուրսների մանրէաբանական ներուժի բացահայտմանը, տարածաշրջանային կենսաբազմազանության ուսումնասիրությանը և արժեքավոր մանրէային շտամների ընտրությանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆերմենտացված կաթնամթերքի արտադրության, բնական կենսապահպանիչների ստացման, սննդային կենսատեխնոլոգիայի և օգտակար միկրոօրգանիզմների հիման վրա նոր արտադրանքների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանրէաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, սննդի տեխնոլոգներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։