Հրանտ Մաթևոսյանի արձակի բառապաշարի շերտերը և դրանց ոճական արժեքը

Педагогика

Լոգոպեդական և հատուկ մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բաց օրգանական ռինոլալիա ունեցող երեխաների կապակցված խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մինչվիրահատական շրջանում։ Քննության են առնվում խոսքային զարգացման խանգարումների դրսևորումները, խոսքի հնչյունային և հաղորդակցական կողմերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև երեխայի խոսքային կարողությունների ձևավորման վրա անատոմիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի հարստացմանը, քերականական կառուցվածքների յուրացմանը, մտքերի հաջորդական ու հասկանալի ձևակերպմանը և պատմողական խոսքի զարգացմանը։ Վերլուծվում են երեխաների խոսքային կարողությունների գնահատման, անհատական առանձնահատկությունների բացահայտման և համապատասխան լոգոպեդական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև մինչվիրահատական փուլում իրականացվող շտկողական աշխատանքի նպատակները, վարժությունների ընտրության սկզբունքները և երեխայի հաղորդակցական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վաղ և նպատակային լոգոպեդական միջամտության նշանակությունը հետագա խոսքային վերականգնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լոգոպեդիայի, հատուկ մանկավարժության, խոսքի զարգացման և մանկական վերականգնողական աշխատանքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է հեղինակի անձնական ոչ գույքային իրավունքների իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համեմատական-իրավական տեսանկյունից։ Գրքում վերլուծվում է հեղինակի և նրա ստեղծագործության միջև անձնական ու իրավական կապը, ինչպես նաև այն իրավունքների բովանդակությունը, որոնք կապված են ստեղծագործության հեղինակի անձի, հեղինակության և ստեղծագործական ինքնության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակ ճանաչվելու իրավունքին, ստեղծագործության նկատմամբ հեղինակային իրավունքի պահպանմանը, հեղինակի անվան օգտագործմանը, ստեղծագործության ամբողջականության պաշտպանությանը և ստեղծագործության հրապարակման կամ օգտագործման հետ կապված անձնական իրավասություններին։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են տարբեր իրավական համակարգերում այդ իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները, դրանց ծագման և իրականացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև իրավական պաշտպանության միջոցները։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են հեղինակի անձնական ոչ գույքային իրավունքների և գույքային իրավունքների տարբերությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ ստեղծագործության օգտագործման, վերարտադրման, տարածման, փոփոխման կամ հանրությանը ներկայացնելու ընթացքում։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե որքանով են գործող իրավական մեխանիզմները բավարար կերպով ապահովում հեղինակի անձնական շահերի պաշտպանությունը տեխնոլոգիական և թվային միջավայրի զարգացման պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է իրավական նորմերի կիրառման ընթացքում առաջացող հակասություններին, օրենսդրական կարգավորման բացերին և հեղինակների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության անհրաժեշտությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքացիական և մտավոր սեփականության իրավունքի ոլորտում մասնագիտացող ուսանողներին, իրավաբաններին, գիտաշխատողներին, հեղինակներին, ստեղծագործական ոլորտի ներկայացուցիչներին և հեղինակային իրավունքի ժամանակակից հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

География

Աշխատությունը նվիրված է ուրբանիզացված տարածքների սեյսմիկ միկրոշրջանացման մեթոդաբանական հիմունքների և կիրառվող երկրաֆիզիկական հետազոտությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի քաղաքի օրինակով։ Վերլուծվում են քաղաքային տարածքների սեյսմիկ վտանգի գնահատման սկզբունքները, երկրաբանական և ինժեներաերկրաբանական պայմանների ազդեցությունը սեյսմիկ ալիքների տարածման վրա, ինչպես նաև տեղային երկրաբանական առանձնահատկությունների դերը երկրաշարժերի ժամանակ հնարավոր ազդեցությունների ձևավորման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սեյսմիկ միկրոշրջանացման ժամանակ կիրառվող երկրաֆիզիկական մեթոդները, դրանց արդյունավետությունը, չափումների և տվյալների մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև տարածքների սեյսմիկ կայունության գնահատման եղանակները։ Քննարկվում են քաղաքաշինական պլանավորման, շենքերի և ենթակառուցվածքների անվտանգության ապահովման, սեյսմիկ ռիսկերի նվազեցման և աղետների կանխարգելման խնդիրները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Երևանի և այլ սեյսմավտանգ քաղաքային տարածքների կայուն զարգացման, շինարարական նախագծման կատարելագործման և բնակչության անվտանգության բարձրացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով սեյսմոլոգների, երկրաբանների, քաղաքաշինարարների, ինժեներների և աղետների կառավարման մասնագետների համար։

Политология

ՈՒսումնասիրում է հայ ժողովրդի ինքնության հարցը՝ որպես պատմական, մշակութային, լեզվական, կրոնական և սոցիալական երևույթ։ Գիրքը վերլուծում է այն առանցքային հարցերը, որոնք ձևավորում են հայկական ինքնագիտակցությունը և պահպանման, զարգացման, փոխանցման խնդիրները։ Հեղինակը մոտենում է ինքնության թեմային ոչ միայն պատմական տեսանկյունից, այլև համեմատական, սոցիոլոգիական և մշակութաբանական տեսության միջոցով։ Գրքում ներկայացվում են հայկական ինքնության ձևավորման փուլերը, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև ժամանակակից աշխարհում ինքնության պահպանման մարտահրավերները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ձկնաշխարհի ուսումնասիրությանը՝ լճի մակարդակի իջեցման տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ջրի մակարդակի փոփոխությունների ազդեցությունը լճի ձկնատեսակների կազմի, տարածվածության, թվաքանակի և կենսաբանական առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու Սևանի էկոհամակարգի երկարաժամկետ փոփոխություններին և գնահատելու ջրային միջավայրի էական վերափոխումների հետևանքները ձկնային պոպուլյացիաների համար։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է տարբեր ժամանակահատվածներում լճի ձկնաշխարհի տեսակային կազմը՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես տեղական ձկնատեսակներին, այնպես էլ էկոլոգիական պայմանների փոփոխության հետևանքով դրանց տարածման և հարաբերակցության փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ջրի մակարդակի նվազման ազդեցությանը լճի հիդրոլոգիական և էկոլոգիական պայմանների վրա, ներառյալ ջրի ծավալի, խորության, ափամերձ գոտիների, ջերմաստիճանային ռեժիմի և սննդային պայմանների փոփոխությունները։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է էապես ազդել ձկների բազմացման, սնման, միգրացիայի և բնական վերարտադրության գործընթացների վրա, ուստի դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է լճի ձկնային պաշարների վիճակի գնահատման համար։ Աշխատությունը կարող է ներառել տարբեր ժամանակաշրջանների տվյալների համեմատական վերլուծություն՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ձկնաշխարհի կառուցվածքային փոփոխությունների երկարաժամկետ միտումները և դրանց հնարավոր պատճառները։ Քննարկվում են նաև մարդու տնտեսական գործունեության, ձկնորսության, ջրային ռեսուրսների օգտագործման և էկոհամակարգի փոփոխության հնարավոր ազդեցությունները ձկնային պաշարների վրա։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Սևանա լճի ձկնային ռեսուրսների պահպանության և ռացիոնալ օգտագործման խնդիրների դիտարկումը, քանի որ լճի մակարդակի փոփոխությունները կարող են երկարատև ազդեցություն ունենալ էկոհամակարգի կայունության վրա։ Նյութը արժեքավոր է նաև պատմական-էկոլոգիական տեսանկյունից, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջանների տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել լճի ձկնաշխարհի փոփոխությունների ընդհանուր պատկերը և գնահատել էկոհամակարգի արձագանքը շրջակա միջավայրի փոփոխություններին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ձկնաբանների, ջրային էկոլոգիայի մասնագետների, կենդանաբանների, բնապահպանների, ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև Սևանա լճի կենսաբազմազանության և էկոլոգիական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի լուսանկարիչ-սիրողների ընկերության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվական նյութ և կարևոր աղբյուր է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի լուսանկարչական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նյութում ամփոփվում է ընկերության գործունեությունը, կազմակերպչական աշխատանքները, անդամների մասնակցությունը և լուսանկարչության զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի սիրողական լուսանկարչության կազմակերպված ձևերի, լուսանկարչական հետաքրքրությունների տարածման և լուսանկարիչների մասնագիտական ու մշակութային համագործակցության մասին։ Հաշվետվական բնույթը հրատարակությանը հաղորդում է նաև փաստագրական արժեք, քանի որ նման նյութերը սովորաբար տեղեկություններ են պահպանել ընկերության աշխատանքների, միջոցառումների, ցուցադրությունների, հավաքների և այլ կազմակերպական գործընթացների վերաբերյալ։ Հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ Թիֆլիսը տվյալ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանի խոշոր մշակութային և հասարակական կենտրոններից էր, և լուսանկարչական ընկերության գործունեությունը կարելի է դիտարկել քաղաքի մտավոր ու մշակութային կյանքի ավելի լայն համատեքստում։ Նյութը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել նաև լուսանկարչության տարածման, տեխնիկական հետաքրքրությունների, լուսանկարչական ժառանգության պահպանման և այդ ոլորտում ձևավորվող հասարակական նախաձեռնությունների վերաբերյալ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել լուսանկարչության պատմությամբ, Թիֆլիսի և Կովկասի մշակութային պատմությամբ, արվեստաբանությամբ, տեղական հասարակական կազմակերպությունների գործունեությամբ և տեսողական մշակույթի զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն հատկապես օգտակար է որպես առաջնային կամ մատենագիտական աղբյուր՝ լուսանկարչական ընկերությունների պատմությունը, դրանց գործունեության կազմակերպումը և տարածաշրջանում լուսանկարչական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրելիս։