Исследование методических вопросов промышленной оценки месторождений и проявлений угля и горючих сланцев Армении

Математика

Մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների և հակադարձ խնդիրների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆերենցիալ օպերատորների համար հակադարձ խնդիրների ձևակերպման, հետազոտման և լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դիֆերենցիալ օպերատորների հիմնական հատկությունները, դրանց սպեկտրային բնութագրերը և համապատասխան ուղիղ ու հակադարձ խնդիրների մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնցում պահանջվում է որոշել օպերատորի անհայտ գործակիցները, պոտենցիալները կամ այլ բնութագրերը՝ հայտնի սպեկտրային, եզրային կամ լրացուցիչ տվյալների հիման վրա։ Վերլուծվում են հակադարձ խնդիրների լուծման գոյության, միակության և կայունության հիմնահարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծելիությունն ապահովող մաթեմատիկական պայմանները։ Քննարկվում են դիֆերենցիալ օպերատորների սպեկտրային տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և օպերատորային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սովորական և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ օպերատորների տարբեր դասեր, դրանց սեփական արժեքների ու սեփական ֆունկցիաների հատկությունները և հակադարձ վերականգնման համապատասխան մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հակադարձ խնդիրների ոչ կոռեկտության, սկզբնական տվյալների նկատմամբ զգայունության և լուծումների կայունացման մաթեմատիկական մոտեցումներին։ Կարևորվում է տեսական արդյունքների հնարավոր կիրառությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, ալիքային գործընթացների, տատանումների տեսության և ֆիզիկական համակարգերի անհայտ պարամետրերի որոշման խնդիրներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել դիֆերենցիալ օպերատորների հակադարձ խնդիրների տեսության զարգացմանը և դրանց հետազոտման վերլուծական ու թվային մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների, սպեկտրային տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Կիսաբաց Հուշեր - Սամվել Կոսյան աշխատությունը հուշագրական-վավերագրական բնույթի գրականություն է, որտեղ հեղինակը իր հիշողությունների միջոցով վերակազմում է անցած կյանքի դրվագները՝ դրանք կապելով ժամանակի հասարակական և մարդկային իրականության հետ, և կենտրոնանում է ոչ միայն սեփական կենսագրական փորձառության, այլ նաև իր շրջապատի մարդկանց, հարաբերությունների և միջավայրի վրա, որոնք ձևավորել են իր արժեքային համակարգը և մտածողությունը, իսկ պատմված հուշերը հաճախ ներկայացվում են որպես կիսաբաց, այսինքն՝ ոչ ամբողջությամբ փակ և վերջնականացված հիշողություններ, այլ շարունակական անդրադարձ անցյալին, որտեղ անձնականը խառնվում է ընդհանուր պատմական ու սոցիալական շերտերի հետ, բացահայտելով ժամանակի կենցաղը, հոգեբանական վիճակները և մարդկային հարաբերությունների փոփոխական բնույթը տարբեր փուլերում։

Педагогика

Այս գիտական հետազոտությունը նվիրված է Ռուսաստանի մանկավարժական գիտության կատեգորիաների և հասկացությունների համակարգի ձևավորման ու զարգացման հիմնական միտումների վերլուծությանը 1850–1930 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգրկելով ինչպես նախահեղափոխական, այնպես էլ վաղ խորհրդային շրջանի գաղափարական և գիտամեթոդական փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է մանկավարժության տեսական լեզվի էվոլյուցիան՝ այն ձևերի, հասկացությունների և կատեգորիաների ձևավորումը, որոնց միջոցով գիտությունը նկարագրել և մեկնաբանել է կրթության գործընթացը, դաստիարակության նպատակները և ուսուցման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական ռուս մանկավարժների՝ Կ. Դ. Ուշինսկու, Լ. Ն. Տոլստոյի և այլոց ներդրմանը, ովքեր ձևավորել են ազգային մանկավարժական մտքի հիմքերը և նպաստել կրթության մարդակենտրոն մոտեցման զարգացմանը։ Հետազոտությունը վերլուծում է նաև 20-րդ դարի սկզբի սոցիալական և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը մանկավարժական գիտության վրա՝ ներառյալ խորհրդային գաղափարախոսության ներգործությունը, որը բերել է նոր կատեգորիաների ձևավորմանը, ինչպիսիք են «կոլեկտիվ դաստիարակություն», «սոցիալիստական կրթություն» և «աշխատանքային դպրոց» հասկացությունները։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, թե ինչպես են փոխվել մանկավարժական գիտության հիմնարար հասկացությունները՝ անցնելով փիլիսոփայական-հումանիստական մոտեցումներից դեպի գաղափարապես ուղղորդված և սոցիալ-քաղաքականորեն պայմանավորված համակարգեր։ Միաժամանակ քննարկվում է մանկավարժական տերմինաբանության գիտականացման գործընթացը, մեթոդաբանական մոտեցումների զարգացումը և գիտության կառուցվածքի աստիճանական համակարգայնացումը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ներկայացնում է տվյալ ժամանակաշրջանը որպես մանկավարժական գիտության ձևավորման և հասկացութային հենքի վերակազմավորման կարևոր փուլ, որը հիմք է դրել հետագա տեսական և կիրառական զարգացումներին Ռուսաստանում։

Культура

Այս աշխատանքը նվիրված է XVI դարի երկու արծաթե կովշերի (խմելու կամ ծիսական օգտագործման համար նախատեսված անոթների) ուսումնասիրությանը, որոնք առանձնահատուկ արժեք ունեն իրենց վրա պահպանված հայկական և հունական գրություններով՝ որպես միջմշակութային շփումների և արհեստագործական ավանդույթների կարևոր վկայություն։ Հեղինակը վերլուծում է այդ իրերի ձևաբանական, գեղարվեստական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց պատրաստման բարձր վարպետությունը, զարդանախշերի բարդ համակարգը և գրությունների տեղադրումը որպես դեկորատիվ և տեղեկատվական տարրերի համադրություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, որ նման արծաթագործական իրերը հաճախ ստեղծվել են արհեստավորական կենտրոններում, որտեղ միաժամանակ գործել են տարբեր էթնիկ և կրոնական համայնքներ, ինչը նպաստել է լեզվական և մշակութային փոխազդեցություններին։ Հայերեն և հունարեն արձանագրությունները վկայում են պատվիրատուների սոցիալական կարգավիճակի, նվիրատվական կամ հիշատակի բնույթի մասին, ինչպես նաև կարող են պարունակել կրոնական կամ բարերարական բովանդակություն, ինչը բնորոշ է միջնադարյան կիրառական արվեստին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էպիգրաֆիկ վերլուծությանը՝ գրերի ձևերի, լեզվական առանձնահատկությունների և հնարավոր թարգմանական շերտերի ուսումնասիրությանը, ինչը թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել այդ իրերի ստեղծման ժամանակի և մշակութային միջավայրի մասին։ Բացի այդ, քննարկվում է առարկաների արվեստաբանական արժեքը՝ դրանց տեղադրությունը կիրառական արվեստի և ծիսական մշակույթի համատեքստում, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակի առևտրային և մշակութային ցանցերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է երկու արծաթե կովշերը որպես եզակի պատմամշակութային հուշարձաններ, որոնք արտացոլում են XVI դարի բազմալեզու և բազմամշակութային միջավայրի բնույթը և կարևոր աղբյուր են կիրառական արվեստի ու էպիգրաֆիկայի ուսումնասիրության համար։

Химия

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ացետիլենային սպիրտների և 1,4-դիոլների հիդրոալյումինացում-հալոգենացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա օրգանական միացությունների ստացման հնարավորություններին։ Աշխատանքի կենտրոնում գտնվում են այն քիմիական փոխարկումները, որոնց ընթացքում ալկինային և դիոլային կառուցվածք ունեցող միացությունները ենթարկվում են ալյումինի մասնակցությամբ հիդրոալյումինացման և հետագա հալոգենացման գործընթացների։ Այս տեսակի ռեակցիաները կարևոր նշանակություն ունեն օրգանական սինթեզում, քանի որ թույլ են տալիս սկզբնական նյութերի կառուցվածքը նպատակային կերպով փոփոխել և ստանալ նոր ֆունկցիոնալ խմբեր պարունակող միացություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների ընթացքի օրինաչափություններին, օգտագործվող ռեագենտների բնույթին, պայմանների ազդեցությանը, հնարավոր միջանկյալ միացություններին և վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Ացետիլենային սպիրտների հետ կապված փոխարկումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ալկինային կապի և հիդրօքսիլ խմբի փոխադարձ ազդեցությունները դրսևորվում քիմիական ռեակցիաների ժամանակ, մինչդեռ 1,4-դիոլների մասնակցությամբ գործընթացները հնարավորություն են տալիս դիտարկել հարակից ֆունկցիոնալ խմբերի վերափոխման և նոր կապերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը նաև արժեքավոր է ռեակցիաների ընտրողականության տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերում կարևոր է կանխատեսել, թե որ դիրքերում և ինչ հաջորդականությամբ են տեղի ունենում քիմիական փոխակերպումները։ Ստացված նյութերի կառուցվածքի, հատկությունների և առաջացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր սինթետիկ մեթոդների մշակմանը և հայտնի մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը հատկապես հետաքրքիր է օրգանական քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և օրգանական միացությունների փոխակերպումների մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է ացետիլենային սպիրտների և 1,4-դիոլների քիմիական վարքի նպատակային ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով հիդրոալյումինացման և հալոգենացման համակցված գործընթացների տեսական ու գործնական նշանակությունը։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է հատումների գրաֆների կիրառմանը трассավորման (ուղեգծման) խնդիրների լուծման գործընթացում՝ գրաֆների տեսության, դիսկրետ մաթեմատիկայի և ալգորիթմական մեթոդների շրջանակներում։ Դիտարկվում են հատումների գրաֆների կառուցման սկզբունքները, դրանց մաթեմատիկական հատկությունները և տարբեր երկրաչափական կամ տեխնիկական օբյեկտների փոխհարաբերությունների գրաֆային ներկայացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղեգծման խնդիրների մաթեմատիկական ձևակերպմանը, հնարավոր հատումների հայտնաբերմանը, երթուղիների փոխադարձ դասավորությանը և սահմանափակումների պայմաններում օպտիմալ լուծումների որոնմանը։ Քննարկվում են գրաֆների գագաթների և կողերի միջոցով օբյեկտների փոխազդեցությունների մոդելավորման, գրաֆների ներկման, կապակցվածության վերլուծության և ալգորիթմական օպտիմալացման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում տպագիր էլեկտրոնային սխեմաների նախագծման, հաղորդակցական ցանցերի կազմակերպման և տեխնիկական համակարգերում միացումների արդյունավետ տեղաբաշխման հնարավոր կիրառություններին։ Կարևորվում են ուղեգծերի հատումների քանակի նվազեցումը, տարածական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, նախագծման սահմանափակումների հաշվառումը և հաշվարկային բարդության գնահատումը։ Ուսումնասիրվում են նաև գրաֆային մոդելների կիրառման առավելությունները, տարբեր ալգորիթմների արդյունավետության համեմատությունը և ավտոմատացված նախագծման համակարգերում դրանց օգտագործման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ուղեգծման խնդիրների լուծման մաթեմատիկական մեթոդների կատարելագործմանը, նախագծման գործընթացների ավտոմատացմանը և տեխնիկական համակարգերի կառուցվածքային օպտիմալացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ծրագրավորողների, ալգորիթմների հետազոտողների, էլեկտրոնային համակարգերի նախագծողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։