Из материалов для истории армян на Юге России

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ազատ էլեկտրոնային լազերների համեմատական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով դրանց ֆիզիկական սկզբունքները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և աշխատանքի ռեժիմների բազմազանությունը։ Գրքում քննարկվում է ազատ էլեկտրոնային լազերների ճառագայթման մեխանիզմը, որտեղ հարաբերական արագություններով շարժվող էլեկտրոնային փնջերը փոխազդում են մագնիսական պարբերական կառուցվածքների հետ՝ առաջացնելով բարձր ինտենսիվության համահունչ ճառագայթում լայն սպեկտրային տիրույթում։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տիպի համակարգեր՝ գծային արագացուցիչների վրա հիմնված FEL-եր, պահեստային օղակային կառուցվածքներ և սինքրոտրոնային աղբյուրների վրա հիմնված կոնֆիգուրացիաներ՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետության, ճառագայթման որակի և կիրառական հնարավորությունների տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարամետրային կախվածություններին՝ էլեկտրոնային փնջի էներգիա, խտություն, էներգետիկ սփրեդ և մագնիսական անուղղակի կառուցվածքների (undulator) պարամետրեր, որոնք որոշում են ելքային ճառագայթման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև կիրառությունները նյութագիտության, կենսաֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիաների և բարձր էներգիայի ֆիզիկայի ոլորտներում՝ ընդգծելով FEL համակարգերի կարևորությունը ժամանակակից գիտական հետազոտություններում։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, ինժեներների և լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպություններում ֆինանսական ռիսկերի կառավարչական հաշվառման, գնահատման, վերլուծության և վերահսկողության տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության ընթացքում առաջացող անորոշությունների բացահայտումը, ֆինանսական ռիսկերի համակարգված դասակարգումը, դրանց ազդեցության գնահատումը և կառավարչական որոշումների կայացման համար անհրաժեշտ հաշվապահական ու վերլուծական տեղեկատվության ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռիսկերի տնտեսական էությանը, դրանց առաջացման ներքին և արտաքին գործոններին, ինչպես նաև կազմակերպությունների շահութաբերության, իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության և գործարար ակտիվության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են վարկային, տոկոսադրույքային, արժութային, իրացվելիության, ներդրումային և այլ ֆինանսական ռիսկերի առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և կազմակերպությունների գործունեության տարբեր ոլորտներում դրսևորման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կառավարչական հաշվառման դերն ու նշանակությունը ֆինանսական ռիսկերի կառավարման համակարգում, հաշվառման տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և ներկայացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ֆինանսական ու ոչ ֆինանսական ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է կառավարչական հաշվառման և ֆինանսական հաշվառման փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ընդգծելով ներքին կառավարման նպատակներով ձևավորվող տեղեկատվության առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կազմակերպության ռազմավարական ու ընթացիկ որոշումների ընդունման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական ռիսկերի գնահատման քանակական և որակական մեթոդներին, ֆինանսական գործակիցների վերլուծությանը, դրամական հոսքերի կանխատեսմանը, զգայունության վերլուծությանը, սցենարային գնահատումներին և ռիսկերի ազդեցության չափման այլ գործիքներին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում կազմակերպությունների ֆինանսական հաշվետվությունների տվյալների օգտագործման, ֆինանսական արդյունքների փոփոխությունների բացահայտման, ծախսերի և եկամուտների կառուցվածքի գնահատման, ինչպես նաև ֆինանսական պարտավորությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ռիսկերի կառավարման և բյուջետավորման գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ֆինանսական պլանավորման, կանխատեսման, վերահսկողության և փաստացի արդյունքների շեղումների վերլուծության մեխանիզմները։ Կարևորվում են կազմակերպությունների կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման, փոխառու միջոցների օգտագործման, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի կառավարման, շրջանառու կապիտալի արդյունավետության բարձրացման և ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրության հետ կապված ռիսկերը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են նաև Հայաստանի Հանրապետության առևտրային կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները, տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների, գնաճի, փոխարժեքների տատանումների, ֆինանսական շուկաների անկայունության և օրենսդրական կարգավորումների ազդեցությունը ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործմանը, ֆինանսական պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորմանը, կառավարչական հաշվետվությունների մշակմանը և ռիսկերի վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակին տրամադրմանը։ Դիտարկվում են միջազգային հաշվապահական և կառավարչական փորձի կիրառման հնարավորությունները, ֆինանսական հաշվետվողականության միջազգային սկզբունքների և ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են ֆինանսական ռիսկերի կառավարչական հաշվառման կազմակերպման արդյունավետ մեխանիզմների մշակումը, ռիսկերի գնահատման ցուցանիշների համակարգի կատարելագործումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված հաշվառման համակարգերի կիրառումը, ինչպես նաև ֆինանսական վերլուծության արդյունքների ինտեգրումը կազմակերպությունների կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Կարևորվում է ռիսկերի կանխարգելման և նվազեցման միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, հնարավոր ֆինանսական կորուստների սահմանափակումը և կազմակերպությունների երկարաժամկետ կայունության ապահովումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես կարող են կառավարչական հաշվառման և ֆինանսական վերլուծության արդյունավետ մեխանիզմները նպաստել ռիսկերի վաղաժամ բացահայտմանը, ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը, կառավարչական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և առևտրային կազմակերպությունների մրցունակության ամրապնդմանը։ Հետազոտությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով ֆինանսական կառավարման, հաշվապահական հաշվառման, տնտեսական վերլուծության և կորպորատիվ ռիսկերի կառավարման փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսաբանների, հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ռիսկերի կառավարման մասնագետների, առևտրային կազմակերպությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի Հանրապետության կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Այս աշխատանքը նվիրված է կալանավորման՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության համակարգում, որտեղ դիտարկվում են անձի ազատության սահմանափակման իրավական հիմքերը, պայմանները և ընթացակարգային երաշխիքները։ Հեղինակը վերլուծում է կալանավորման կիրառման օրենսդրական կարգավորումները՝ ընդգծելով դրա բացառիկության սկզբունքը, համաչափության պահանջը և դատարանների դերը՝ որպես հիմնական վերահսկող մարմին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կալանավորման հիմնավորման չափանիշներին, կասկածի և մեղադրանքի բավարարության գնահատմանը, ինչպես նաև նախնական կալանքի ժամկետների և դրանց երկարաձգման իրավաչափությանը։ Աշխատությունը քննարկում է նաև մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հարցերը՝ հատկապես ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման համատեքստում՝ համադրելով ազգային կարգավորումները միջազգային չափանիշների, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի պահանջների հետ։ Ներկայացվում են դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները և այն խնդիրները, որոնք կապված են կալանավորման որպես կանխարգելիչ միջոցի հաճախակի կամ ոչ համաչափ կիրառման հետ։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բազմաչափ կառավարման համակարգերի կառուցման և սինթեզի տեսական ու մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տատանողականության ցուցանիշը որպես համակարգի դինամիկ հատկությունների գնահատման հիմնական չափանիշ կիրառելու հիման վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բազմամուտք և բազմաելք ունեցող դինամիկ օբյեկտների կառավարման այնպիսի օրենքների ձևավորման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ապահովել համակարգի կայունությունը, պահանջվող անցումային գործընթացները և տատանումների թույլատրելի մակարդակը։ Քննության են առնվում ոչ գծայնության ազդեցությունը համակարգի վարքագծի վրա, տարբեր կառավարման կապուղիների փոխազդեցությունը և այն առանձնահատկությունները, որոնք բազմաչափ համակարգերի վերլուծությունն ու նախագծումը տարբերում են միաչափ համակարգերի համապատասխան խնդիրներից։ Տատանողականության ցուցանիշը դիտարկվում է որպես կառավարման որակի կարևոր բնութագիր, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել անցումային գործընթացների բնույթը, համակարգի հակվածությունը տատանումների առաջացմանը և կառավարման պարամետրերի ազդեցությունը ընդհանուր դինամիկ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են մաթեմատիկական մոդելների ձևավորման, համակարգի վիճակի փոփոխականների նկարագրման և կառավարման ազդեցությունների ընտրության սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կառավարման համակարգի պարամետրերի այնպիսի ընտրությանը, որի դեպքում միաժամանակ հնարավոր է ապահովել կայունություն, բավարար արագագործություն և անցանկալի տատանումների սահմանափակում։ Քննարկվում են ոչ գծային տարրերի, հետադարձ կապերի և տարբեր կարգավորող ազդեցությունների դերը համակարգի դինամիկ հատկությունների ձևավորման գործում։ Կարևորվում է բազմաչափ համակարգերում առանձին փոփոխականների փոխադարձ ազդեցության հաշվառումը, քանի որ մեկ կառավարման կապուղում կատարված փոփոխությունը կարող է էականորեն անդրադառնալ մյուս ելքային մեծությունների վարքագծի վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են համակարգի կայունության գնահատման և կառավարման օրենքների սինթեզի մաթեմատիկական պայմանները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել նախագծման այնպիսի մեթոդներ, որոնք կիրառելի կլինեն տարբեր կառուցվածք և բարդության աստիճան ունեցող կառավարման օբյեկտների համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համակարգի պարամետրերի փոփոխությունների և արտաքին խանգարումների նկատմամբ կառավարման արդյունավետության պահպանման խնդրին։ Տեսական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել մշակված ալգորիթմների կիրառելիությունը տեխնիկական համակարգերի կառավարման խնդիրներում և համեմատել տարբեր կարգավորման սկզբունքների արդյունավետությունը։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգի ցանկալի դինամիկական հատկությունների նախնական սահմանման և դրանց համապատասխան կառավարման պարամետրերի որոշման միջև կապի բացահայտումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ոչ գծային բազմաչափ համակարգերի կառավարման տեսության զարգացման և դրանց սինթեզի համար նոր կամ կատարելագործված չափանիշների կիրառման հնարավորությամբ։ Կիրառական տեսանկյունից ներկայացվող մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ ավտոմատացման, ռոբոտատեխնիկայի, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման, էլեկտրամեխանիկական և այլ բարդ դինամիկ համակարգերի նախագծման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգային վերլուծության, կիրառական մաթեմատիկայի և կառավարման ճարտարագիտության ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Գիրքը ուսումնասիրում է բեռնափոխադրումների կազմակերպման և ապահովագրության համակարգի փոխկապակցվածությունը՝ ներկայացնելով լոգիստիկ գործընթացների արդյունավետ կառավարման և ռիսկերի նվազեցման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ցամաքային, օդային, ծովային և երկաթուղային բեռնափոխադրումների տեսակները, դրանց կազմակերպման առանձնահատկությունները, փաստաթղթաշրջանառությունը և միջազգային փոխադրումների կարգավորումները։ Հեղինակը վերլուծում է լոգիստիկ շղթաների կառուցվածքը, մատակարարման գործընթացների օպտիմալացումը, փոխադրումների արժեքի ձևավորման գործոնները և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառությունը ոլորտում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բեռների ապահովագրությանը, ապահովագրական պայմանագրերի տեսակներին, ռիսկերի գնահատման մեթոդներին և վնասների փոխհատուցման կարգերին։ Քննարկվում են նաև միջազգային առևտրում բեռնափոխադրումների և ապահովագրության իրավական հիմքերը, կողմերի պարտականությունները և պատասխանատվության սահմանները։ Գիրքը նախատեսված է լոգիստիկայի, տրանսպորտի, ապահովագրության, միջազգային բիզնեսի և տնտեսագիտության ոլորտներով հետաքրքրվող ուսանողների, մասնագետների և գործարարների համար՝ համադրելով տեսական գիտելիքներն ու գործնական կիրառությունները։

Экономика

UNIDO (Միավորված Ազգերի Արդյունաբերական Զարգացման Կազմակերպություն) 2017 թվականի վերաբերյալ այս նյութը կառուցված է որպես վերլուծական աշխատանք, որը ներկայացնում է կազմակերպության դերը համաշխարհային տնտեսական զարգացման համակարգում, դրա գործունեության ուղղությունները և համագործակցությունը Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Ներածության մասում տրվում է ընդհանուր պատկերացում UNIDO-ի մասին՝ որպես միջազգային կառույց, որի հիմնական առաքելությունն է զարգացող երկրների արդյունաբերականացման խթանումը, կայուն տնտեսական աճի ապահովումը և տեխնոլոգիական առաջընթացի աջակցությունը։ Առաջին գլխում մանրամասն ներկայացվում են UNIDO-ի նպատակները և խնդիրները, որոնք ներառում են արդյունաբերական զարգացման խթանումը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների աջակցությունը, էկոլոգիապես մաքուր արտադրության ներդրումը և զարգացող երկրների մրցունակության բարձրացումը։ Երկրորդ գլխում վերլուծվում է կազմակերպության գործունեությունը 2016 թվականին՝ ընդգծելով իրականացված ծրագրերը, տեխնիկական աջակցության նախաձեռնությունները, ներդրումային նախագծերը և միջազգային համագործակցության հիմնական ուղղությունները։ Երրորդ գլխում ներկայացվում է UNIDO-ի և Հայաստանի Հանրապետության համագործակցությունը՝ ընդգրկելով արդյունաբերության արդիականացման, էներգաարդյունավետության բարձրացման, փոքր բիզնեսի զարգացման և միջազգային ծրագրերին ինտեգրման ոլորտները։ Եզրակացության մեջ ամփոփվում են կազմակերպության գործունեության հիմնական արդյունքները և դրա նշանակությունը գլոբալ ու ազգային մակարդակներում, իսկ օգտագործված գրականության ցանկը ներկայացնում է ուսումնասիրության համար կիրառված աղբյուրները։