Из материалов для истории армян на Юге России

Տնտեսագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը վերաբերում է մոնետարիզմի և քեյնսյան տնտեսական դպրոցի համեմատական վերլուծությանը՝ կենտրոնանալով այն երկու խոշոր տնտեսագիտական մտածողների գաղափարների վրա, որոնք ձևավորել են ժամանակակից մակրոտնտեսական տեսությունների հիմքերը՝ John Maynard Keynes և Milton Friedman։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են Քեյնսի կողմից առաջարկված պետական միջամտության, համախառն պահանջարկի խթանման և տնտեսական ցիկլերի կարգավորման գաղափարները հակադրվում Ֆրիդմանի մոնետարիստական մոտեցմանը, որը կենտրոնանում է փողի զանգվածի վերահսկման, շուկայի ինքնակարգավորման և պետական միջամտության նվազեցման վրա։ Ներկայացվում է նաև երկու տեսությունների պատմական ձևավորումը՝ Մեծ ճգնաժամի պայմաններում քեյնսյան մոդելի առաջացումը և հետպատերազմյան շրջանում մոնետարիզմի զարգացումը՝ որպես քեյնսյան քաղաքականությունների քննադատություն։ Կուրսայինում քննարկվում են այն հիմնական տարբերությունները, թե ինչպես են երկու դպրոցները բացատրում գնաճի, գործազրկության և տնտեսական աճի պատճառները, ինչպես նաև դրանց առաջարկած քաղաքական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ֆիլիպսի կորի մեկնաբանությանը, պետական բյուջետային քաղաքականության արդյունավետությանը և կենտրոնական բանկերի դերին տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ ոչ միայն հակասությունները, այլ նաև այն կետերը, որտեղ երկու մոտեցումները կարող են լրացնել միմյանց՝ ձևավորելով ավելի բարդ և բազմաշերտ մակրոտնտեսական պատկեր։

Բժշկություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է սերովատային ալբումինի կապակցող ունակության և դրա հնարավոր կարգավորիչ դերի գնահատմանը դեղաբանական կինետիկայի տարածման պարամետրերի վրա հիպոկինեզիայի պայմաններում։ Աշխատությունը վերլուծում է ալբումինի ֆիզիոքիմիական հատկությունները, նրա դերը դեղանյութերի տեղափոխման և տրասպորտի գործընթացներում, ինչպես նաև ազդեցությունը դեղամիջոցների բիո հասանելիության, բաշխման և նյութափոխանակության վրա՝ ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակման պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղաբանական փորձարարական մոդելներին, պրոտեին–դեղ փոխազդեցության մեխանիզմներին, հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող փոխնորոգումների և կենսաբանական շղթաների փոփոխություններին, որոնք կարող են փոխել դեղաբանական դինամիկան։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ֆարմակոլոգների, կենսաքիմիկների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով դեղերի արդյունավետության և անվտանգության գնահատման և անհատականացված դեղաչափերի մշակման բարելավմանը ֆիզիկական գործունեության սահմանափակման պայմաններում։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է բույսերի կենսունակության ձևավորման և կարգավորման գործընթացներում բեղմնավորման դերի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով բույսերի վերարտադրողական կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն փոխկապակցվածությունն է, որը գոյություն ունի ծնողական ձևերի կենսաբանական առանձնահատկությունների, սեռական վերարտադրության ընթացքի և ձևավորվող սերնդի կենսունակության միջև։ Քննության են առնվում բեղմնավորման գործընթացին նախորդող և հաջորդող փուլերի նշանակությունը, գամետների կենսաբանական որակը, դրանց փոխազդեցությունը, սաղմի սկզբնական զարգացումը և այդ երևույթների ազդեցությունը նոր բույսի հետագա աճի ու հարմարվողականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե վերարտադրողական գործընթացների առանձնահատկությունների փոփոխությունը ինչպես կարող է արտահայտվել սերմերի կենսունակության, ծլունակության, բույսերի զարգացման կայունության և շրջակա միջավայրի պայմաններին արձագանքելու կարողության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր բուսատեսակների կամ գենետիկորեն տարբերվող ձևերի համեմատական դիտարկումներ՝ բացահայտելու ծնողական հատկանիշների և սերնդի կենսաբանական որակի միջև հնարավոր օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժառանգական և ֆիզիոլոգիական գործոնների փոխազդեցության վերլուծությունը, քանի որ բույսի կենսունակությունը ձևավորվում է բազմաթիվ ներքին և արտաքին ազդեցությունների համատեղ մասնակցությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սերմնաբուծության և բույսերի ընտրասերման տեսական խնդիրներին՝ գնահատելով վերարտադրողական կենսաբանության վերաբերյալ գիտելիքների նշանակությունը կենսունակ և կայուն բուսական ձևերի ստացման համար։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում ջերմաստիճանի, խոնավության, սնուցման և այլ միջավայրային պայմանների հնարավոր ազդեցությունները վերարտադրողական գործընթացների և հետագա զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բույսերի ֆիզիոլոգիայի, գենետիկայի, սաղմնաբանության և վերարտադրողական կենսաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել պատկերացումները բեղմնավորման և ձևավորվող սերնդի կենսունակության միջև գոյություն ունեցող կենսաբանական կապերի վերաբերյալ։

Բժշկություն

Գրքում ուսումնասիրվում են Երևանի ավագ դասարանների աշակերտների և բժշկական քոլեջների ու համալսարանների ուսանողների առողջության ձևավորման բժշկա-հասարակական ասպեկտները, վերլուծվում են ֆիզիկական, հոգեկան և սոցիալական գործոնների ներդրումը երիտասարդների առողջության վրա, ներկայացվում են առողջապահական վարքագծի, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, սթրեսի և շրջակա միջավայրի ազդեցությունները, դիտարկվում է առողջության պահպանման և խթանման ծրագրերի արդյունավետությունը, ուսումնասիրվում են երիտասարդների գիտելիքների, հմտությունների և վարքագծային մշակույթի դերը առողջության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են բժշկական և կրթական հաստատությունների միջև համագործակցության մեխանիզմները, առաջարկվում են համակարգային լուծումներ՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և առողջապահական մշակույթի զարգացմանը, գիրքը միավորում է բժշկական հետազոտությունների, սոցիոլոգիական վերլուծության և կրթական մոտեցումների արդյունքները՝ նպաստելով երիտասարդների առողջության պահպանման ռազմավարության մշակմանը Երևանի դպրոցներում և բուհերում։

Տնտեսագիտություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի ձևավորման, կառավարման, գնահատման և կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են պետական պարտքի հիմնական տեսակները՝ ներքին և արտաքին պարտք, դրանց առաջացման պատճառները և մակրոտնտեսական ազդեցությունները պետական բյուջեի, տնտեսական աճի և ֆինանսական կայունության վրա, բացատրվում են պետական պարտքի կառավարման հիմնական սկզբունքները՝ պարտքի կայունություն, ռիսկերի կառավարում, փոխառությունների կառուցվածքի օպտիմալացում և սպասարկման արդյունավետ կազմակերպում, մանրամասն քննարկվում են պարտքի սպասարկման ծախսերի, տոկոսադրույքային ռիսկերի և փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունները երկրի ֆինանսական համակարգի վրա, աշխատությունը անդրադառնում է նաև պետական պարտքի կառավարման ռազմավարական մոտեցումներին՝ վերաֆինանսավորում, պարտքի երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կառուցվածքի հավասարակշռում, ինչպես նաև պետական պարտքի կայունության գնահատման մեթոդներին, ներկայացվում են Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի կառավարման ինստիտուցիոնալ համակարգը, օրենսդրական կարգավորումները և միջազգային փորձի կիրառելի ուղղությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են լուծման ուղիներ՝ ֆինանսական կարգապահության ուժեղացում, տնտեսական աճի խթանում, ներդրումային միջավայրի բարելավում և պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարում, գրքում ընդգծվում է պետական պարտքի ճիշտ կառավարման դերը մակրոտնտեսական կայունության, ֆինանսական անվտանգության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական հիմքերը և գործնական քաղաքականության վերլուծությունը՝ ձևավորելով պետական պարտքի կառավարման ամբողջական պատկերացում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման իրավական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մաքսային արժեքի ճիշտ որոշման գործընթացն է, որն էական նշանակություն ունի մաքսատուրքերի և հարկերի հաշվարկման, արտաքին առևտրային գործառնությունների կարգավորման, մաքսային վերահսկողության իրականացման, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների օրինական շահերի պաշտպանության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են մաքսային արժեքի հասկացությունը, դրա տնտեսական և իրավական նշանակությունը, ինչպես նաև այն հիմնական բաղադրիչները, որոնք կարող են ներառվել արժեքի հաշվարկում՝ ապրանքի ձեռքբերման գինը, մինչև մաքսային սահման տեղափոխման, բեռնման, բեռնաթափման, փոխաբեռնման, ապահովագրության և միջնորդական ծառայությունների հետ կապված ծախսերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման հիմնական՝ գործարքի գնի մեթոդին և այն կիրառելու համար անհրաժեշտ պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ գործարքի գնի մեթոդը հնարավոր չէ կիրառել, և անհրաժեշտություն է առաջանում օգտագործելու այլ հաջորդական մեթոդներ՝ նույնական կամ համանման ապրանքների գործարքի գների, ներքին շուկայում իրացման գնի, հաշվարկային արժեքի կամ պահուստային մեթոդի հիման վրա։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդների կիրառման ժամանակ անհրաժեշտ ճշգրտումների հիմնավորվածության գնահատումը, հատկապես երբ ապրանքները տարբերվում են քանակով, առևտրային մակարդակով, փոխադրման պայմաններով կամ այլ էական հատկանիշներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային մարմինների և հայտարարատուների միջև առաջացող հարաբերությունները, հայտարարագրված արժեքի հավաստիության ստուգման գործընթացը, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման պահանջները և այն իրավիճակները, երբ մաքսային մարմինը հիմքեր ունի հայտարարագրված արժեքը չընդունելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մաքսային արժեքի որոշման գործընթացում փաստաթղթային և տեղեկատվական ապահովվածության հարցը, քանի որ ապրանքի իրական գործարքային արժեքի հաստատումը հաճախ պահանջում է պայմանագրերի, հաշիվների, վճարային փաստաթղթերի, փոխադրման և ապահովագրության ծախսերը հիմնավորող տվյալների համադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային արժեքի որոշման ընթացքում առաջացող իրավական վեճերին, մաքսային մարմնի որոշումների վիճարկման հնարավորություններին և տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մաքսային արժեքի որոշման ազգային համակարգի համադրումը միջազգային մաքսային իրավունքի սկզբունքների հետ, մասնավորապես՝ գործարքի իրական արժեքի հնարավորինս օբյեկտիվ և կանխատեսելի գնահատման մոտեցման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են հայտարարագրված արժեքի և փաստացի շուկայական պայմանների միջև անհամապատասխանությունները, նույնական և համանման ապրանքների վերաբերյալ համադրելի տվյալների ընտրության դժվարությունները, փոխկապակցված անձանց միջև գործարքների գնահատումը, ներմուծվող ապրանքների իրական արժեքի հաստատման բարդությունները և մաքսային վերահսկողության ընթացքում առաջացող տեղեկատվական անհավասարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ մաքսային արժեքի որոշման ընթացակարգերի կատարելագործման, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, իրավական կարգավորման հստակեցման, վարչարարության թափանցիկության ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների համար ավելի կանխատեսելի պայմանների ձևավորման առաջարկությունների մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության և մաքսային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ միաժամանակ անդրադառնալով պետության հարկաբյուջետային շահերի, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության և արտաքին առևտրով զբաղվող անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման խնդրին։