Քաղաքական հաղորդակցման առանձնահատկությունների արտացոլումը Հայաստանի ԶԼՄ-ներում

История

Новая история стран Европы и Америки XVI–XIX века աշխատությունը պատմագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Եվրոպայի և Ամերիկայի նոր պատմության հիմնական փուլերը XVI–XIX դարերում՝ ընդգրկելով քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական խորը փոխակերպումները, այն վերլուծում է Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի ազդեցությունը եվրոպական հասարակությունների վրա, աբսոլյուտիզմի ձևավորումը, բուրժուական հեղափոխությունները, ինչպես նաև արդյունաբերական հեղափոխության սկիզբը և դրա հետևանքները, գիրքը անդրադառնում է նաև ԱՄՆ-ի անկախության պատերազմին, Լատինական Ամերիկայի ազատագրական շարժումներին և ազգային պետությունների ձևավորման գործընթացներին, միաժամանակ քննարկելով միջազգային հարաբերությունների փոփոխությունները, գաղութային համակարգի ընդլայնումը և Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի վերաձևավորումը, ներկայացնելով այս շրջանը որպես ժամանակակից աշխարհակարգի ձևավորման հիմնարար փուլ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջերմային էլեկտրակայանների կոնդենսացիոն տեղակայանքների շահագործման արդյունավետ պայմանների ուսումնասիրությանը և դրանց աշխատանքի էներգետիկ ցուցանիշների բարելավման մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է կոնդենսացիոն համակարգերի դերը շոգետուրբինային էներգաբլոկների ընդհանուր աշխատանքում, քանի որ դրանց տեխնիկական վիճակը և շահագործման ռեժիմները անմիջականորեն կապված են ջերմային ցիկլի արդյունավետության ու էլեկտրաէներգիայի արտադրության տնտեսական ցուցանիշների հետ։ Վերլուծվում են կոնդենսատորներում ընթացող ջերմափոխանակության գործընթացները, գոլորշու խտացման պայմանները, հովացման ջրի ջերմաստիճանի և ծախսի ազդեցությունը, ինչպես նաև կոնդենսատորում անհրաժեշտ ճնշման պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին միջավայրի պայմանների, էներգաբլոկի բեռնվածության, ջերմափոխանակման մակերևույթների վիճակի և սարքավորումների շահագործման առանձնահատկությունների ազդեցությանը համակարգի արդյունավետության վրա։ Քննության են առնվում ջերմափոխանակման մակերևույթների աղտոտման, օդի ներթափանցման և հովացման համակարգի աշխատանքի հետ կապված գործոնները, որոնք կարող են վատթարացնել ջերմափոխանակությունը և բարձրացնել էներգետիկ կորուստները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր շահագործման ռեժիմների համեմատական գնահատումը և այնպիսի պայմանների որոշումը, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել սարքավորումների առավել արդյունավետ աշխատանք՝ հաշվի առնելով տեխնիկական սահմանափակումներն ու փոփոխվող բեռնվածությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև կոնդենսացիոն համակարգերի աշխատանքի վերահսկման, տեխնիկական վիճակի գնահատման և հիմնական պարամետրերի օպտիմալ կառավարման հնարավորությունները։ Մաթեմատիկական մոդելավորման, հաշվարկային վերլուծության և փորձարարական տվյալների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առանձին գործոնների ազդեցությունը կայանի ընդհանուր արդյունավետության վրա և մշակել շահագործման բարելավված մոտեցումներ։ Կարևորվում է նաև օժանդակ սարքավորումների էներգասպառման նվազեցումը և հովացման համակարգերի աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպումը։ Առաջարկվող մեթոդները կարող են նպաստել վառելիքի տեսակարար ծախսի նվազեցմանը, սարքավորումների աշխատանքի հուսալիության բարձրացմանը և էներգետիկ ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատությունը գործնական նշանակություն ունի գործող ջերմային էլեկտրակայանների տեխնիկական և տնտեսական ցուցանիշների բարելավման, էներգետիկ կորուստների նվազեցման և կոնդենսացիոն տեղակայանքների շահագործման արդյունավետ կառավարման համար։

Культура

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Բիշապուր քաղաքի գեղարվեստական ժառանգության կրոնական սիմվոլիկայի վերլուծությանը՝ Սասանյան մշակութային համատեքստի համադրությամբ՝ դիտարկելով այն որպես հնագույն Իրանի պետական գաղափարախոսության և պատկերային համակարգի կարևոր արտահայտություն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ Բիշապուրի հուշարձանային համալիրները, ռելիեֆները և ճարտարապետական ձևերը արտացոլում են զրադաշտական հավատալիքների, թագավորական իշխանության գաղափարների և աստվածային լեգիտիմության պատկերային ներկայացումները, որոնք բնորոշ էին Սասանյան քաղաքակրթությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սիմվոլիկ պատկերներին, որոնք կապված են կրակի պաշտամունքի, արքայական իշխանության սրբացման և հաղթանակի գաղափարների հետ՝ արտահայտված քարե ռելիեֆներում և դեկորատիվ կոմպոզիցիաներում։ Աշխատությունում համադրվում են Բիշապուրի նյութական մշակույթի տվյալները Սասանյան արվեստի ավելի լայն օրինակների հետ՝ բացահայտելով ընդհանուր ոճական և գաղափարական զուգահեռներ, որոնք ընդգծում են կայսրության մշակութային միասնականությունը։ Միաժամանակ քննարկվում է հելլենիստական և տեղական իրանական ավանդույթների փոխազդեցությունը, որը ձևավորել է Բիշապուրի արվեստի յուրահատուկ պատկերային լեզուն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Բիշապուրի գեղարվեստական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է Սասանյան դարաշրջանի կրոնական գաղափարախոսության և քաղաքական սիմվոլիկայի ուսումնասիրության համար։

Религия

Այս աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթների համակարգված ներկայացմանն ու մեկնաբանությանը՝ որպես հիմնական աղբյուր և գաղափարական հենակետ ունենալով Հավատամքը՝ քրիստոնեական դավանանքի համառոտ, բայց բովանդակային առումով ամբողջական շարադրանքը։ Գրքի գլխավոր նպատակն է բացատրել Հավատամքի յուրաքանչյուր դրույթի աստվածաբանական նշանակությունը, բացահայտել դրա բովանդակության խորքային իմաստը և ընթերցողին հաղորդակից դարձնել քրիստոնեական վարդապետության հիմնական ճշմարտություններին։ Հավատամքը քրիստոնեական եկեղեցու դավանաբանական ինքնության կարևորագույն արտահայտություններից է, որի միջոցով ամփոփվում են Աստծո, արարչագործության, Հիսուս Քրիստոսի, փրկագործության, Սուրբ Հոգու, եկեղեցու և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ հիմնարար հավատալիքները։ Աշխատության գաղափարական առանցքում աստվածային հայտնության, Սուրբ Երրորդության և քրիստոնեական հավատի փոխկապակցվածության բացատրությունն է։ Աստված ներկայացվում է որպես աշխարհի Արարիչ և գոյության սկզբնաղբյուր, իսկ Սուրբ Երրորդության վարդապետությունը բացահայտվում է որպես քրիստոնեական աստվածաբանության կենտրոնական խորհուրդ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հիսուս Քրիստոսի անձին և առաքելությանը, նրա մարդեղությանը, չարչարանքներին, խաչելությանը, հարությանը և փրկագործական նշանակությանը։ Քննարկման կարևոր թեմաներից է նաև Սուրբ Հոգու աստվածային բնությունը և գործունեությունը, նրա դերը մարդու հոգևոր վերածննդի, եկեղեցու կյանքի և հավատացյալների սրբագործման մեջ։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև մեկ, սուրբ, ընդհանրական և առաքելական եկեղեցու գաղափարին, մեղքերի թողությանը, մեռելների հարությանը և հանդերձյալ կյանքի հույսին։ Այս դրույթների բացատրության միջոցով ընթերցողին ներկայացվում է քրիստոնեական աշխարհընկալման ամբողջական համակարգը, որտեղ հավատքի յուրաքանչյուր բաղադրիչ կապված է մյուսների հետ և նպաստում է փրկագործության աստվածաբանական խորհրդի ընկալմանը։ Գրքի կարևոր առանձնահատկություններից է դավանաբանական դրույթների ոչ միայն բառացի, այլև իմաստային մեկնաբանությունը։ Հավատամքի յուրաքանչյուր արտահայտություն դիտարկվում է որպես որոշակի աստվածաբանական ճշմարտության ամփոփում, որը պահանջում է բացատրություն, ըմբռնում և գիտակցված ընդունում։ Այդ մոտեցումը կարևոր է հատկապես կրոնական կրթության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հավատացյալին հասկանալու իր դավանանքի բովանդակությունը և տարբերելու քրիստոնեական վարդապետության հիմնական սկզբունքները դրանց մակերեսային ընկալումից։ Միաժամանակ աշխատության մեջ արտահայտվում է հավատի և բանական ճանաչողության փոխհարաբերության խնդիրը՝ ցույց տալով, որ քրիստոնեական դավանանքի ուսումնասիրությունը ենթադրում է ոչ միայն հոգևոր համոզմունք, այլև ուսուցում, խորհրդածություն և աստվածաբանական գիտելիքի ձեռքբերում։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է դավանաբանական մեկնողական գրականության ավանդույթին, որի հիմնական հատկանիշներն են հասկացությունների բացատրությունը, աստվածաբանական դրույթների համակարգումը, եկեղեցական ուսմունքի հիմնավորումը և քրիստոնեական հավատքի բովանդակության մատչելի ներկայացումը։ Այսպիսի գրքերը կարևոր դեր են կատարել եկեղեցական կրթության, քրիստոնեական վարդապետության տարածման և հավատացյալների կրոնական գիտակցության ձևավորման գործում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը նշանակալի է 19-րդ դարի սկզբի հայ կրոնական և աստվածաբանական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը կարևոր կենտրոն էր հայերեն հոգևոր, գիտական, կրթական և թարգմանական գրականության ստեղծման ու տարածման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է քրիստոնեական գիտելիքների համակարգմանը, հայերեն աստվածաբանական եզրաբանության զարգացմանը և եկեղեցական ուսմունքի մատչելի տարածմանը։ Նման աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեին հոգևորականների, ուսուցիչների, դպիրների և հավատացյալների կրթության համար՝ ապահովելով քրիստոնեական հավատքի դրույթների հետևողական ուսումնասիրության հնարավորություն։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ դավանաբանական գրականության, քրիստոնեական աստվածաբանության, Հավատամքի մեկնության և Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական ու հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն նաև ընթերցողական նշանակություն ունի քրիստոնեական հավատքի հիմունքներով, եկեղեցու դավանաբանական ավանդույթներով և աստվածաբանական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով հավատի բովանդակության ավելի խորքային ընկալմանը և քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնարար սկզբունքների ճանաչմանը։

Математика

Ռադիոտեխնիկական և էլեկտրոնային ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մեծ հզորություն պահանջող կիրառությունների համար նախատեսված ռադիոհաճախային համակարգերի մշակման և հետազոտման խնդիրներին։ Քննության են առնվում բարձր հզորության ռադիոհաճախային ազդանշանների ձևավորման, ուժեղացման, փոխանցման և կառավարման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև համապատասխան համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հզորության ուժեղարարների, ռեզոնանսային և համաձայնեցման շղթաների, սնուցման հանգույցների ու ռադիոհաճախային էներգիայի փոխանցման տարրերի նախագծմանը։ Վերլուծվում են համակարգերի արդյունավետության, կայունության, ջերմային ռեժիմների, էներգետիկական կորուստների և էլեկտրամագնիսական համատեղելիության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են բարձր հզորության պայմաններում բաղադրիչների հուսալի աշխատանքի ապահովման, աշխատանքային պարամետրերի օպտիմալացման և համակարգերի փորձարարական բնութագրման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու ռադիոհաճախային սարքավորումների նախագծման և կատարելագործման մոտեցումներ՝ հաշվի առնելով տարբեր տեխնիկական կիրառությունների էներգետիկական ու շահագործման պահանջները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, ռադիոէլեկտրոնիկայի, հեռահաղորդակցության և բարձր հզորության էլեկտրոնային համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է օժանդակ դպրոցում հայերենի ուղղագրության ուսուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով սովորողների կրթական, ճանաչողական և լեզվական զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք կարող են նպաստել ուղղագրական գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների առավել արդյունավետ ձևավորմանը հատուկ կրթության պայմաններում։ Ուղղագրության ուսուցումը տվյալ միջավայրում պահանջում է առանձնահատուկ մոտեցում, քանի որ սովորողների կողմից լեզվական կանոնների յուրացումը կարող է ընթանալ ավելի դանդաղ, պահանջել բազմակի կրկնություն և հենվել ավելի տեսանելի ու գործնական միջոցների վրա։ Աշխատանքում դիտարկվում են հայերենի ուղղագրական նյութի ընտրության և աստիճանական մատուցման սկզբունքները, ուսումնական նյութի մատչելիության ապահովումը, կանոնների պարզեցված բացատրությունը և դրանց գործնական կիրառման կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղագրական հմտությունների ձևավորման հաջորդականությանը՝ բառի տեսողական ընկալումից և ճիշտ արտասանությունից մինչև դրա գրավոր վերարտադրություն և համապատասխան ուղղագրական կանոնի գիտակցված կիրառում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում սովորողների բնորոշ դժվարությունների բացահայտումը։ Դրանք կարող են դրսևորվել տառերի բացթողումների կամ փոխարինումների, հնչյունների և տառերի անհամապատասխանության, բառերի մասնատման, ուղղագրական կանոնների ոչ կայուն կիրառման և գրավոր աշխատանքի ընթացքում սխալների ինքնուրույն չնկատելու ձևով։ Այդ խնդիրների հաղթահարման համար աշխատանքը կարևորում է նպատակային վարժությունների, կրկնության, տեսողական հենարանների, բառաքարտերի, աղյուսակների, պատկերների և այլ դիդակտիկ միջոցների կիրառումը։ Ուղղագրական կանոնների ուսուցումը ներկայացվում է ոչ թե որպես կանոնների մեխանիկական անգիր, այլ որպես գործնական գործունեություն, որի ընթացքում սովորողը աստիճանաբար սովորում է նկատել լեզվական օրինաչափությունը և կիրառել այն կոնկրետ բառերի ու նախադասությունների գրության ժամանակ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև անհատական մոտեցումը, քանի որ նույն դասարանում սովորողների լեզվական և ճանաչողական հնարավորությունները կարող են էապես տարբեր լինել։ Ուսուցիչը պետք է կարողանա ընտրել առաջադրանքի բարդության համապատասխան մակարդակ, տրամադրել անհրաժեշտ աջակցություն և աստիճանաբար նվազեցնել արտաքին օգնության չափը՝ նպաստելով սովորողի ինքնուրույնության զարգացմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ուղղագրական թելադրությունների, արտագրությունների, բառային վարժությունների, բաց թողնված տառերի լրացման, բառերի խմբավորման, սխալների ուղղման և ստեղծագործական գրավոր աշխատանքների կիրառման արդյունավետությունը։ Այս մեթոդների համադրումը հնարավորություն է տալիս զարգացնել ոչ միայն ուղղագրական հիշողությունը, այլև լեզվական վերլուծության և ինքնավերահսկման կարողությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սխալների վերլուծությանը՝ որպես ուսուցման կարևոր գործիքի։ Սխալը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գնահատման հիմք, այլև որպես տեղեկատվություն սովորողի դժվարությունների մասին, որը հնարավորություն է տալիս ուսուցչին ճշգրտել հետագա աշխատանքը և ընտրել ավելի նպատակային վարժություններ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցման տեսողական, լսողական և շոշափելի միջոցների համակցմանը, քանի որ բազմազգայական մոտեցումը կարող է հեշտացնել ուղղագրական նյութի ընկալումը և ամրապնդումը։ Կարևոր է նաև սովորողների մոտ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը գրավոր խոսքի նկատմամբ, քանի որ չափազանց մեծ շեշտադրումը սխալների վրա կարող է նվազեցնել ուսումնական մոտիվացիան։ Այդ պատճառով արդյունավետ մեթոդիկան պետք է համատեղի պահանջկոտությունը, հետևողականությունը և խրախուսումը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել դասերի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, վարժությունների համակարգեր և ուսումնական նյութեր՝ ուղղված օժանդակ դպրոցի սովորողների ուղղագրական կարողությունների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիտարկում է հայերենի ուղղագրության ուսուցումը որպես հատուկ մանկավարժական խնդիր, որը պահանջում է մատչելի բովանդակություն, համակարգված կրկնություն, անհատականացում, տեսողական և գործնական մեթոդների համադրում तथा սովորողի ձեռքբերումների շարունակական գնահատում։ Թեման կարևոր նշանակություն ունի օժանդակ դպրոցի սովորողների գրավոր խոսքի զարգացման, նրանց լեզվական ինքնուրույնության բարձրացման և առօրյա ու կրթական հաղորդակցության մեջ գրավոր հայերենի լիարժեք կիրառման հնարավորությունների ընդլայնման համար։