Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ

    Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականության հավաքագրմանը, համակարգմանը և ընթերցողներին ներկայացմանը։ Ցանկում արտացոլվում են մշակութաբանության, արվեստագիտության, մշակութային շինարարության, մշակութալուսավորչական գործունեության, թանգարանագիտության, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակված աշխատություններն ու պարբերական մամուլի նյութերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակույթի և արվեստի ոլորտների գիտական, տեսական, մեթոդական և գործնական նշանակություն ունեցող գրականության մատենագիտական նկարագրությանը։ Ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրությանը։ Նյութերի համակարգման հիմքում ընկած են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքները, որոնց կիրառումը հնարավորություն է տալիս գրականությունը ներկայացնել ըստ թեմատիկ բաժինների և համապատասխան ենթաբաժինների։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական նշանակություն ունի մշակույթի զարգացման, գեղարվեստական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և արվեստի տարբեր ճյուղերի ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է նոր հրատարակությունների մասին տեղեկատվության տարածմանը, գրադարանային հավաքածուների օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և գիտահետազոտական աշխատանքների աղբյուրագիտական ապահովմանը։ Մատենագիտական ցանկը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտների գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների և համապատասխան գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ
    Онлайн

    Математика

    Метод шатров в теории многозначных отображений в негладких задачах оптимизации

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ոչ հարթ օպտիմալացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բազմարժեք արտապատկերումների տեսության շրջանակում, և կենտրոնանում է «վրանների մեթոդի» կիրառման վրա։ Աշխատանքի հիմնական թեման մաթեմատիկական օպտիմալացման այն խնդիրներն են, որոնցում նպատակային ֆունկցիաները կամ սահմանափակումները կարող են չունենալ սովորական ածանցյալներ, իսկ համապատասխան լուծումների կամ թույլատրելի կետերի նկարագրության համար անհրաժեշտ է աշխատել մի քանի հնարավոր արժեքներ ունեցող արտապատկերումների հետ։ Բազմարժեք արտապատկերումը յուրաքանչյուր մուտքային տարրի համապատասխանեցնում է ոչ թե մեկ, այլ արժեքների բազմություն, ինչի պատճառով դասական ֆունկցիոնալ և դիֆերենցիալ մոտեցումները հաճախ բավարար չեն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նման օբյեկտների երկրաչափական և անալիտիկ հատկությունները, ինչպես նաև դրանց միջոցով օպտիմալացման խնդիրների ձևակերպման ու լուծման հնարավորությունները։ Վրանների մեթոդը դիտարկվում է որպես գործիք, որը թույլ է տալիս ուսումնասիրել բազմարժեք արտապատկերումների տեղային կառուցվածքը և կառուցել համապատասխան մոտարկումներ կամ երկրաչափական պայմաններ։ Հատուկ նշանակություն ունեն ոչ հարթ խնդիրների համար կիրառելի ընդհանրացված ածանցյալների, տանգենսային և նորմալ կոնների, տեղային մոտարկումների և այլ ընդհանրացված վերլուծական միջոցների գաղափարները։ Այսպիսի մեթոդները հնարավորություն են տալիս ստանալ օպտիմալության անհրաժեշտ պայմաններ նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դասական Ֆերմայի կամ Լագրանժի պայմանները ուղղակիորեն կիրառելի չեն։ Աշխատանքի շրջանակում քննարկվող մոտեցումը կարող է օգտագործվել նաև սահմանափակումներով օպտիմալացման խնդիրների, դիֆերենցիալ ներառումների և բազմարժեք օպերատորներով նկարագրվող մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրության համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե ինչ պայմաններում է հնարավոր բազմարժեք արտապատկերումների հատկությունները կապել օպտիմալ լուծումների գոյության, կայունության և բնութագրման հետ։ Ներկայացված տեսական արդյունքները հատկապես արժեքավոր են ֆունկցիոնալ վերլուծության, ոչ հարթ անալիզի և օպտիմալացման ժամանակակից տեսության տեսանկյունից, քանի որ դրանք ընդլայնում են դասական մեթոդների կիրառելիության շրջանակը դեպի ավելի բարդ և ոչ կանոնավոր մաթեմատիկական համակարգեր։ Աշխատանքը նախատեսված է հիմնականում մաթեմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ոչ հարթ օպտիմալացմամբ, բազմարժեք արտապատկերումների տեսությամբ և ընդհանրացված դիֆերենցիալ մեթոդներով։

    Обновлено. 2026-09-16
    Метод шатров в теории многозначных отображений в негладких задачах оптимизации
    Онлайн

    Экономика

    Բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության հիմնահարցերը և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության կազմակերպման, զարգացման և արդյունավետ կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է բաժնետիրական ընկերությունների ձևավորման սկզբունքներին, կառավարման կառուցվածքին, բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանությանը, ֆինանսատնտեսական գործունեության կազմակերպմանը, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկություններին և շուկայական տնտեսության պայմաններում առաջացող մարտահրավերներին։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական և իրավական խոչընդոտները, գնահատում ընկերությունների գործունեության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և առաջարկում գործնական լուծումներ՝ ուղղված կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, ներդրումային գրավչության բարձրացմանը, ֆինանսական կայունության ապահովմանը և մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պետական կարգավորման, օրենսդրական դաշտի, սեփականաշնորհման գործընթացների և կորպորատիվ հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով դրանց ազդեցությունը բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, իրավաբանների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և կորպորատիվ կառավարման ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության հիմնահարցերը և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Онлайн

    История

    Հայաստանի հնագիտություն (Հին քարի դարից մինչև Վանի թագավորության անկումը)

    Գիրքը համակարգված կերպով ուսումնասիրում է Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, նյութական մշակույթը և հասարակական զարգացումները տարբեր պատմական փուլերում՝ բացահայտելով տարածաշրջանի հին քաղաքակրթական շերտերը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հին քարի դար (պալեոլիթ) Առաջին բնակավայրեր, քարե գործիքներ, որսորդություն և հավաքչություն։ Նոր քարի դար (նեոլիթ) Գյուղատնտեսության և անասնապահության ձևավորում, նստակյաց կյանք։ Բրոնզի դար Զարգացած հասարակություններ, արհեստներ, առաջին քաղաքային կենտրոնների ձևավորում։ Վաղ պետական կազմավորումներ Հասարակական բարդացում և իշխանական համակարգերի ձևավորում։ Վանի թագավորություն Պետականության զարգացում, ամրոցներ, գրային համակարգ և մշակութային բարձր մակարդակ։ Թագավորության անկում Վանի թագավորության թուլացում և պատմական նոր փուլերի սկիզբ։

    Обновлено. 2026-09-18
    Հայաստանի հնագիտություն (Հին քարի դարից մինչև Վանի թագավորության անկումը)
    Онлайн

    Литература

    Նոր ազգային երգարան

    Այս հրատարակությունը հայ ազգային երգարվեստին առնչվող երգարանային ժողովածու է, որի վերնագիրը շեշտադրում է երգերի ազգային բնույթը և դրանց կապը հայ ժողովրդի մշակութային ինքնության հետ։ Երգարանները կարևոր դեր են ունեցել հայ երաժշտական ու գրական ժառանգության պահպանման, տարածման և սերունդներին փոխանցման գործում։ Դրանք հնարավորություն են տվել երգերը գրավոր ձևով հավաքելու, պահպանելու և հասանելի դարձնելու այն մարդկանց, որոնք հետաքրքրված են եղել երգեցողությամբ, բանաստեղծական խոսքով և ազգային մշակույթով։ «Ազգային երգարան» անվանումը կարող է մատնանշել այնպիսի ստեղծագործությունների ժողովածու, որոնց թեմաները, լեզուն կամ տարածման միջավայրը կապված են հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, հայրենիքի գաղափարի, ազգային զգացումների և մշակութային ավանդույթների հետ։ Սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե այս գրքում ընդգրկված են բացառապես հայրենասիրական երգեր, ժողովրդական ստեղծագործություններ, թե նաև այլ բնույթի երգեր։ Այդ հարցը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ժողովածուի բովանդակությունը։ Հայ ազգային երգարվեստը ձևավորվել է երկարատև պատմական զարգացման ընթացքում՝ միավորելով ժողովրդական երգեցողության ավանդույթները, բանաստեղծական ստեղծագործությունը, պատմական հիշողությունը և տարբեր հասարակական միջավայրերում տարածված երաժշտական ձևերը։ Երգերը հայ ժողովրդի կյանքում հաճախ ծառայել են ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության միջոց, այլև որպես հիշողության պահպանման և զգացմունքների փոխանցման ձև։ Դրանց միջոցով արտահայտվել են հայրենիքի նկատմամբ սերը, պատմական իրադարձությունների հիշատակը, ազատության ձգտումը, ընտանեկան կապերը, անձնական ապրումները և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ Եթե ժողովածուն ներառում է ազգային կամ հայրենասիրական երգեր, դրանք կարող էին նպաստել ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը և հայրենիքի մասին պատկերացումների տարածմանը։ Եթե դրանում ընդգրկված են ժողովրդական կամ քնարական երգեր, ապա դրանք կարող են արտացոլել նաև առօրյա կյանքի, մարդկային հարաբերությունների և ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության առանձնահատկությունները։ Այնուամենայնիվ, այս թեմաները ներկայացնում են ազգային երգարանների հնարավոր բովանդակային շրջանակը և չեն հաստատում տվյալ գրքի երգերի կոնկրետ կազմը։ Տասնիններորդ դարում հայերեն երգարանների հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ուներ ազգային մշակույթի զարգացման համար։ Տպագիր ժողովածուները հնարավորություն էին տալիս երգերը պահպանելու գրավոր տեսքով և տարածելու տարբեր քաղաքներում բնակվող հայերի շրջանում։ Դրանք կարող էին օգտագործվել ընտանեկան միջավայրում, կրթական հաստատություններում, մշակութային հավաքույթների ժամանակ և համայնքային միջոցառումների ընթացքում։ Երգարանները նաև կապ էին ստեղծում բանավոր ավանդույթի և գրավոր մշակույթի միջև՝ հնարավորություն տալով երգերի բառերը պահպանելու, համեմատելու և հետագա սերունդներին փոխանցելու։ Երգերի գրավոր ամրագրումը կարևոր էր հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ ազգային մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրությունն աճում էր, իսկ հայերեն տպագրությունը զարգանում էր ինչպես պատմական հայրենիքում, այնպես էլ սփյուռքի տարբեր կենտրոններում։ «Նոր» բնորոշումը կարող է ցույց տալ, որ ժողովածուն ներկայացվել է որպես նոր կազմված կամ նախկինում տարածված երգարաններից տարբերվող հրատարակություն։ Սակայն առանց նախաբանի, բովանդակության կամ այլ մատենագիտական տեղեկությունների հնարավոր չէ որոշել, թե այդ բնորոշումն ինչի վրա է հիմնված՝ նոր երգերի ընդգրկման, նյութերի ընտրության, դասավորության, թե ավելի վաղ ժողովածուների համեմատության։ Նույն կերպ հնարավոր չէ միայն վերնագրից եզրակացնել, թե երգերն ունեն երաժշտական նոտագրություն, նշված են դրանց հեղինակները կամ մեղեդիների աղբյուրները։ Այդ առանձնահատկությունները պետք է ճշտել գրքի բնագրի ուսումնասիրությամբ։ Ռոստովը տասնիններորդ դարում եղել է հայերի բնակության և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը։ Տարածաշրջանի հայկական համայնքներն ունեցել են իրենց կրթական, եկեղեցական և մշակութային կյանքը, իսկ հայերեն գրքերի հրատարակությունն ու տարածումը նպաստել են համայնքային կապերի պահպանմանը։ Նման միջավայրում ազգային երգարանի հրատարակությունը կարող էր ծառայել հայերեն երգերի տարածմանը և ազգային մշակութային ավանդույթների պահպանմանը։ Այն կարող էր կարևոր լինել նաև այն ընթերցողների ու երգասերների համար, որոնք ցանկանում էին ծանոթանալ հայերեն երգերի ժողովածուներին և դրանք օգտագործել առօրյա կամ համայնքային կյանքում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ երաժշտական մշակույթի պատմությամբ, ազգային երգերի հավաքման և հրատարակման ավանդույթով, հայերեն երգարանների մատենագիտությամբ ու Ռոստովի հայկական համայնքի մշակութային կյանքով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է նաև արժեք ներկայացնել որպես տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր ժառանգության նմուշ, որի ուսումնասիրությունը կարող է օգնել պարզելու երգարանների տարածման աշխարհագրությունը, ազգային երաժշտական մշակույթի ներկայացման եղանակները և հայերեն գրքի պատմության որոշ առանձնահատկություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը կարելի է բնութագրել որպես ազգային երգարվեստին նվիրված երգարան, որի վերնագիրը շեշտադրում է հայ մշակութային ինքնության և երգեցողության միջև կապը։ Միաժամանակ, երգերի թեմատիկ կազմը, հեղինակային պատկանելությունը, մեղեդիների առկայությունը և ժողովածուի կազմման սկզբունքները ճշգրտորեն նկարագրելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հենց գրքի բովանդակությունը։

    Обновлено. 2026-10-24
    Նոր ազգային երգարան
    Онлайн

    Культура

    Աստվածամոր պատկերները հայ միջնադարյան արվեստում («Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրությունը)

    Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան արվեստում Աստվածամոր պատկերների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և գեղարվեստական դրսևորումներին։ Հետազոտության կենտրոնում Աստվածամոր և Մանկան կերպարների փոխհարաբերությունն է, դրանց դիրքը, ժեստերը, հագուստը, դեմքի արտահայտությունները, խորհրդանշական մանրամասները և հորինվածքի ընդհանուր կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել Աստվածամոր կերպարի ձևավորման աստվածաբանական և գեղարվեստական հիմքերը, վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև զարգացած և ուշ միջնադար դրա պատկերագրական փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջանների հայ արվեստի հուշարձաններում թեմայի տեղայնացման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նույն թեման կարող է ներկայացվել տարբեր պատկերագրական տիպերով՝ նստած կամ կանգնած Աստվածամայր, Մանկան գրկում կամ կողքին, տարբեր դիրքերով և փոխհարաբերություններով, ինչը թույլ է տալիս հետևել պատկերագրական կանոնների և գեղարվեստական մտածողության փոփոխությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հայկական ձեռագիր մատյանների մանրանկարները, որմնանկարները, եկեղեցական քանդակագործության նմուշները, սրբապատկերները և կիրառական արվեստի առանձին ստեղծագործություններ։ Առանձին կարևորություն ունի մանրանկարչության նյութը, քանի որ ձեռագրերում Աստվածամոր կերպարը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես կրոնական թեմայի պատկերում, այլև որպես բարդ խորհրդանշական համակարգի բաղադրիչ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր դարաշրջանների և գեղարվեստական դպրոցների ստեղծագործություններ՝ բացահայտելու համար հորինվածքի կառուցվածքային, ոճական և պատկերագրական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուշադրություն կարող է դարձվել նաև Աստվածամոր կերպարի հետ կապված խորհրդանիշներին՝ գույնին, թագին, լուսապսակին, աստղերին, Մանկան դիրքին, գրքին կամ այլ առարկաներին, որոնք կարող են արտահայտել աստվածաբանական որոշակի գաղափարներ։ «Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մայրության, աստվածային և մարդկային բնությունների միասնության, Քրիստոսի մարմնավորման և փրկագործության գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությունը։ Միաժամանակ Աստվածամոր կերպարը հայ միջնադարյան արվեստում կարող է դիտարկվել նաև ազգային գեղարվեստական ավանդույթի տեսանկյունից, քանի որ ընդհանուր քրիստոնեական պատկերագրական սկզբունքները հայկական արվեստում հաճախ ստացել են տեղական ոճական և մշակութային առանձնահատկություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատկերագրական աղբյուրների և գեղարվեստական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Կարող են քննվել բյուզանդական, արևելաքրիստոնեական և հարևան մշակութային ավանդույթների հետ առնչությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են ընդհանուր պատկերագրական տիպերը ներթափանցել հայկական արվեստ և ինչպես են վերափոխվել տեղական ստեղծագործական միջավայրում։ Միաժամանակ կարող են առանձնացվել այն հատկանիշները, որոնք բնորոշ են հենց հայկական պատկերագրական ավանդույթին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև առանձին հուշարձանների ժամանակագրական և ոճական համեմատություն՝ հնարավորություն տալով հետևելու հորինվածքի աստիճանական փոփոխություններին։ Կարևոր է ոչ միայն արտաքին ձևերի նկարագրությունը, այլև դրանց իմաստային բովանդակության բացահայտումը, քանի որ միջնադարյան արվեստում պատկերագրական յուրաքանչյուր մանրամասն հաճախ ունի աստվածաբանական կամ խորհրդանշական նշանակություն։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է պատկերագրական, ոճաբանական, պատմամշակութային և աստվածաբանական մոտեցումները՝ Աստվածամոր կերպարի համակողմանի ուսումնասիրության նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հայ միջնադարյան կերպարվեստի զարգացման օրինաչափությունների, քրիստոնեական պատկերագրության տեղական առանձնահատկությունների և հայկական մշակութային ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, միջնադարյան արվեստի և մանրանկարչության մասնագետներին, հոգևոր մշակույթի հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-08
    Աստվածամոր պատկերները հայ միջնադարյան արվեստում («Աստվածամայրը մանկան հետ» հորինվածքի պատկերագրությունը)