Каталог библиотеки-читальни Бакинского Армянского Человеколюбивого Общества

Химия

Այս աշխատանքը նվիրված է կադմիումի քանակական որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդի մշակմանը՝ օգտագործելով տրիֆենիլմեթանային շարքի հիմնական ներկանյութեր, ինչը թույլ է տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ հայտնաբերել մետաղի իոնները բարդ միջավայրերում։ Հետազոտության մեջ կադմիումը դիտարկվում է որպես ծանր մետաղ, որի ցածր կոնցենտրացիաների ճշգրիտ որոշումը կարևոր է ինչպես բնապահպանական մոնիթորինգի, այնպես էլ արդյունաբերական և կենսաբանական նմուշների վերլուծության համար։ Աշխատությունը վերլուծում է կոմպլեքսագոյացման գործընթացները կադմիումի իոնների և տրիֆենիլմեթանային ներկերի միջև, որոնք առաջացնում են կայուն գունավոր համալիրներ՝ հարմար սպեկտրոֆոտոմետրիկ չափումների համար։ Էքստրակցիոն փուլում ուսումնասիրվում է ֆազային բաշխման գործակիցը, օրգանական լուծիչների ընտրությունը և pH-ի ազդեցությունը համալիրի կայունության և տեղափոխման արդյունավետության վրա։ Աբսորբցիոմետրիկ չափումները հիմնված են ստացված գունավոր համակարգերի լույսի կլանման ինտենսիվության վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս կառուցել կալիբրացիոն կորեր և որոշել կադմիումի կոնցենտրացիան լայն միջակայքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի ընտրողականությանը այլ մետաղական իոնների ներկայության պայմաններում և հնարավոր միջամտությունների նվազեցմանը կոմպլեքսային ռեագենտների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տրիֆենիլմեթանային ներկերի վրա հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդները հանդիսանում են արդյունավետ գործիք կադմիումի զգայուն և ճշգրիտ որոշման համար՝ բնապահպանական և վերլուծական քիմիայի ոլորտներում։

Экономика

Հարկային քաղաքականությունը պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից է, որը ներառում է հարկերի սահմանումը, հավաքագրումը և դրանց միջոցով տնտեսության կարգավորումը։ Այն զգալի ազդեցություն ունի մակրոտնտեսական իրավիճակների վրա՝ ազդելով տնտեսական աճի, զբաղվածության, գնաճի և պետական բյուջեի հավասարակշռության վրա։ Հարկերի մակարդակի փոփոխությունը կարող է խթանել կամ սահմանափակել տնտեսական ակտիվությունը․ օրինակ՝ հարկերի նվազեցումը սովորաբար մեծացնում է սպառումը և ներդրումները, ինչը նպաստում է տնտեսական աճին, մինչդեռ հարկերի բարձրացումը կարող է զսպել գնաճը, բայց նաև նվազեցնել տնտեսական ակտիվությունը։ Հարկային քաղաքականությունը նաև ազդում է եկամուտների վերաբաշխման վրա՝ նպաստելով սոցիալական հավասարության կամ հակառակը՝ խորացնելով տարբերությունները՝ կախված կիրառվող մոտեցումներից։ Բացի այդ, հարկային համակարգի արդյունավետությունը կարևոր դեր ունի պետական բյուջեի կայունության և պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Մակրոտնտեսական մակարդակում ճիշտ մշակված հարկային քաղաքականությունը կարող է ապահովել կայուն տնտեսական զարգացում, նվազեցնել ճգնաժամային ռիսկերը և ստեղծել բարենպաստ միջավայր ներդրումների համար։

Политология

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հիմնախնդիրը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի ռազմավարական շահերին տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությանը Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կայունության վրա։ Հետազոտության մեջ էներգետիկ անվտանգությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որը ներառում է էներգակիրների մատակարարման հուսալիությունը, ենթակառուցվածքների վերահսկելիությունը, գների կայունությունը և արտաքին քաղաքական ռիսկերի կառավարումը։ Աշխատությունը վերլուծում է Ռուսաստանի դերը որպես հիմնական էներգետիկ գործընկեր և մատակարար, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը տարածաշրջանային էներգետիկ հոսքերի, գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների և ռազմավարական ներդրումների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը՝ ներառյալ ներմուծվող գազի և նավթամթերքների բարձր բաժինը, էներգետիկ շուկայի սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան և աշխարհագրական փակվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարածաշրջանային մրցակցության և համագործակցության դինամիկային, որտեղ էներգետիկ նախագծերը հաճախ ունենում են ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական նշանակություն՝ ազդելով ուժային հավասարակշռությունների վրա Հարավային Կովկասում։ Վերլուծվում են հնարավոր դիվերսիֆիկացիոն ուղիները, վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը և էներգաարդյունավետության բարձրացման քաղաքականությունները՝ որպես Հայաստանի էներգետիկ անկախության ամրապնդման միջոցներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը սերտորեն փոխկապակցված է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական զարգացումների հետ, իսկ Ռուսաստանի ազդեցությունը մնում է առանցքային գործոն՝ թե՛ ռիսկեր ձևավորելու, թե՛ կայունության որոշակի երաշխիքներ ապահովելու առումով։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ացետիլենային համակարգերի հիման վրա սնդիկ պարունակող օրգանական միացությունների ստացման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և քիմիական փոխարկումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են չհագեցած ածխածնային համակարգերի և սնդիկ պարունակող բաղադրիչների փոխազդեցությունների ընդհանուր օրինաչափությունները, առաջացող մետաղօրգանական միացությունների կառուցվածքը, կայունությունը և ռեակցունակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ացետիլենային կապի մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաների մեխանիզմներին և այն կառուցվածքային ու էլեկտրոնային գործոններին, որոնք կարող են ազդել փոխարկումների ուղղության և վերջնական նյութերի հատկությունների վրա։ Վերլուծվում է տարբեր տեղակալիչների ազդեցությունը սկզբնական նյութերի ռեակցունակության վրա, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են առաջացող միացությունների հետագա քիմիական փոփոխությունների հնարավոր ուղղությունները։ Քննության են առնվում կառուցվածքի և ռեակցունակության միջև կապերը, միջանկյալ մասնիկների առաջացման առանձնահատկությունները և տարբեր ռեակցիոն պայմանների ազդեցությունը փոխարկումների ընթացքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստացված նյութերի նույնականացմանն ու կառուցվածքի հաստատմանը՝ ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտության մեթոդների կիրառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց բաղադրությունը և մոլեկուլային կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը կապված է ացետիլենային համակարգերի և մետաղօրգանական միացությունների քիմիայի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնման, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքային գործոնների ազդեցության բացահայտման հետ։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է նպաստել օրգանական սինթեզում նոր փոխարկումների և միջանկյալ միացությունների ուսումնասիրմանը՝ մետաղօրգանական քիմիայի ընդհանուր օրինաչափությունների տեսանկյունից։ Քանի որ սնդիկը և դրա միացությունները բարձր թունավորություն ունեցող նյութեր են, նման հետազոտություններն իրականացվում են մասնագիտացված լաբորատոր պայմաններում՝ համապատասխան անվտանգության և թափոնների կառավարման խիստ պահանջների պահպանմամբ։ Աշխատանքը գիտական նշանակություն ունի օրգանական և մետաղօրգանական քիմիայի զարգացման, ացետիլենային համակարգերի ռեակցունակության ուսումնասիրման և սնդիկ պարունակող օրգանական նյութերի կառուցվածքաքիմիական առանձնահատկությունների բացահայտման համար։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է Արցախ պատմամշակութային տարածաշրջանի համառոտ, բայց համակարգված ակնարկ՝ ընդգծելով նրա պատմական զարգացման հիմնական փուլերը, մշակութային ժառանգությունը և հասարակական-քաղաքական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են Արցախի հնագույն բնակեցման և պետականության ձևավորման գործընթացները, միջնադարյան իշխանությունների գործունեությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի դերը հայկական պետականության և մշակույթի զարգացման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգևոր և նյութական մշակույթի հուշարձաններին՝ վանքերին, ամրոցներին, ճարտարապետական համալիրներին և ժողովրդական մշակույթի տարրերին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Արցախի պատմամշակութային ինքնության պահպանման գործընթացները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ ընդգծելով նրա կարևորությունը հայկական քաղաքակրթության ընդհանուր համատեքստում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեղեկատվական և վերլուծական նյութ, որը նպաստում է տարածաշրջանի պատմամշակութային արժեքների ամբողջական ընկալմանը։

Лингвистика

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդի հայերենում նոր բառերի ձևավորման բառակազմական օրինաչափությունների և կաղապարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժամանակակից լեզվում առաջացող նորաբանությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կազմության միջոցներն ու բառակազմական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ածանցման, բառաբարդման և բառակազմական այլ եղանակների միջոցով նոր բառային միավորների ստեղծմանը, ինչպես նաև արդեն գոյություն ունեցող կաղապարների արդյունավետությանը նոր բառապաշարի ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են տարբեր կառուցվածք ունեցող նորաբանությունների բաղադրիչները, դրանց իմաստային և ձևաբանական հարաբերությունները, ինչպես նաև նոր բառերի համապատասխանությունը հայերենի բառակազմական համակարգի օրինաչափություններին։ Քննարկվում են հասարակական, գիտական, տեխնոլոգիական և մշակութային զարգացումների ազդեցությամբ բառապաշարում տեղի ունեցող փոփոխությունները և նոր հասկացությունների անվանման լեզվական միջոցները։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է արդի հայերենի բառապաշարի զարգացման միտումների, բառակազմական համակարգի գործուն մեխանիզմների և նորաբանությունների ձևավորման սկզբունքների բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայերենագիտության, բառագիտության, բառակազմության, բառարանագրության և ժամանակակից լեզվական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։