Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Педагогика

    МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА В ШКОЛЕ

    Методика преподавания русского языка в школе աշխատությունը մանկավարժական և լեզվամեթոդական ձեռնարկ է, որը նվիրված է դպրոցում ռուսաց լեզվի ուսուցման կազմակերպման տեսական և գործնական հիմքերին, այն ներկայացնում է լեզվի դասավանդման նպատակներն ու խնդիրները, ուսուցման մեթոդներն ու ձևերը, դասի կառուցվածքի սկզբունքները և ուսուցչի մանկավարժական գործունեության առանձնահատկությունները, գիրքը անդրադառնում է քերականության, ուղղագրության, կետադրության, խոսքի զարգացման և ընթերցանության ուսուցման արդյունավետ մոտեցումներին, ինչպես նաև սովորողների լեզվական կարողությունների գնահատման համակարգերին, միաժամանակ ընդգծելով հաղորդակցական մոտեցման կարևորությունը և ուսուցման գործընթացում ակտիվ, ստեղծագործ մեթոդների կիրառումը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվի ուսուցիչների պատրաստման և մասնագիտական կատարելագործման համար։

    Обновлено. 2026-09-18
    МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА  В ШКОЛЕ
    Онлайн

    Педагогика

    Անգլերեն գիտական տեքստերի թարգմանության ուսուցման մեթոդիկան մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացում

    Աշխատությունը նվիրված է անգլերեն գիտական տեքստերի թարգմանության ուսուցման տեսական և մեթոդական հիմքերի մշակմանը մասնագիտական կողմնորոշում ունեցող կրթական դասընթացի շրջանակում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սովորողների այն լեզվական, թարգմանական և մասնագիտական կարողությունների ձևավորման վրա, որոնք անհրաժեշտ են գիտական տեղեկատվությունը ճիշտ ընկալելու, մեկնաբանելու և մեկ լեզվից մյուսը բովանդակային ու ոճական համապատասխանությամբ փոխանցելու համար։ Քննության են առնվում գիտական խոսույթի բառապաշարային, քերականական, շարահյուսական և ոճական առանձնահատկությունները, մասնագիտական տերմինաբանության կիրառումը, բարդ կառուցվածքների մեկնաբանությունը և գիտական տեքստերին բնորոշ տրամաբանական կապերի բացահայտումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թարգմանության ընթացքում մասնագիտական տերմինների համարժեքների ընտրությանը, բազմիմաստ բառերի իմաստային տարբերակմանը, տերմինաբանական հետևողականության պահպանմանը և սկզբնաղբյուրի գիտական բովանդակության հնարավորինս ճշգրիտ փոխանցմանը։ Գիտական տեքստի թարգմանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական փոխակերպում, այլև որպես մասնագիտական տեղեկատվության ընկալման, վերլուծության և վերարտադրման բազմաստիճան գործընթաց։ Կարևորվում է նախաթարգմանական վերլուծությունը, որի ընթացքում սովորողը պետք է որոշի տեքստի թեման, կառուցվածքը, հիմնական հասկացությունները, մասնագիտական տերմինները և հեղինակի մտքի տրամաբանական հաջորդականությունը։ Ուսումնասիրվում են ուսուցման այնպիսի մեթոդներ, որոնք նպաստում են բառարանների, տերմինաբանական աղբյուրների, մասնագիտական տեղեկատուների և համապատասխան լեզվական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման կարողությունների զարգացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գիտական ոճին բնորոշ լեզվական կառույցների թարգմանությանը՝ հաշվի առնելով տարբեր լեզուներում գիտական շարադրանքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Մասնագիտական կողմնորոշման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս ուսուցման նյութերը համապատասխանեցնել սովորողների ապագա մասնագիտությանը և ընտրել այնպիսի գիտական տեքստեր, որոնց բառապաշարն ու բովանդակությունը անմիջականորեն կապված են նրանց մասնագիտական հետաքրքրությունների հետ։ Այդ մոտեցումը նպաստում է միաժամանակ օտար լեզվի իմացության, թարգմանական հմտությունների և մասնագիտական գիտելիքների զարգացմանը։ Առանձին նշանակություն է տրվում վարժությունների համակարգի մշակմանը՝ ներառելով տերմինների ճանաչման և համարժեքների ընտրության, նախադասությունների կառուցվածքային վերլուծության, առանձին հատվածների թարգմանության, ամբողջական տեքստի մշակման, խմբագրման և թարգմանությունների համեմատական գնահատման առաջադրանքներ։ Կարևորվում է նաև սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպումը, քանի որ գիտական նյութերի թարգմանությունը պահանջում է տեղեկատվության որոնման, աղբյուրների գնահատման և սեփական լեզվական ընտրությունները հիմնավորելու կարողություններ։ Ուսուցման արդյունավետությունը կարող է գնահատվել թարգմանության ճշգրտության, տերմինաբանական համապատասխանության, գիտական ոճի պահպանման, տեքստային կապակցվածության և մասնագիտական բովանդակության ճիշտ փոխանցման չափանիշներով։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է այնպիսի մեթոդական համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությամբ, որը հնարավորություն է տալիս ապագա մասնագետներին անգլերեն գիտական գրականությունից արդյունավետորեն օգտվել և մասնագիտական տեղեկատվության հետ ինքնուրույն աշխատել։ Նյութը կարող է օգտակար լինել օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի և թարգմանագիտության մասնագետների, անգլերենի դասախոսների, մասնագիտական լեզվի դասընթացներ կազմակերպողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Անգլերեն գիտական տեքստերի թարգմանության ուսուցման մեթոդիկան մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացում
    Онлайн

    Литература

    Վահան Տերյանը և «Տերյանական դպրոցը»

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության և նրա ազդեցությամբ ձևավորված «տերյանական դպրոցի» ուսումնասիրությանը։ Տերյանը հայ նորագույն պոեզիայի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի ստեղծագործությունը կարևոր շրջադարձ արձանագրեց 20-րդ դարասկզբի հայ քնարերգության զարգացման մեջ։ Նրա պոեզիայում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում մենության, տխրության, կարոտի, սիրո, երազի, հոգևոր որոնումների և հայրենիքի նկատմամբ խոր զգացմունքի թեմաները։ Նրա բանաստեղծական աշխարհը կառուցվում է նուրբ հոգեբանական ապրումների, երաժշտականության, խորհրդանշական պատկերների և զգացմունքային ներքին լարվածության միջոցով։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է այն առանձնահատկությունների բացահայտումը, որոնք Տերյանի պոեզիան տարբերակում են նախորդ շրջանի հայ գրականությունից և դարձնում այն նոր գեղարվեստական մտածողության արտահայտություն։ Նրա ստեղծագործության մեջ բնապատկերը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես արտաքին միջավայրի նկարագրություն, այլև որպես բանաստեղծի հոգեվիճակի արտացոլում։ Գիշերը, աշունը, մառախուղը, ճանապարհը, լռությունը և այլ պատկերներ վերածվում են ներքին աշխարհի խորհրդանիշների՝ ստեղծելով յուրահատուկ տերյանական մթնոլորտ։ «Տերյանական դպրոց» հասկացությունը կապված է այն գրական ազդեցության հետ, որը բանաստեղծը թողեց հետագա հայ քնարերգության վրա։ Նրա լեզուն, պատկերային համակարգը, երաժշտականությունը, ինտոնացիան և հոգեբանական քնարականությունը դարձան բազմաթիվ գրողների ու բանաստեղծների ստեղծագործական որոնումների կարևոր աղբյուր։ Այս ազդեցությունը չի սահմանափակվում միայն թեմատիկ նմանություններով․ այն արտահայտվում է նաև բանաստեղծական մտածողության, բառապաշարի, խորհրդանշական պատկերների և զգացմունքի արտահայտման ձևերի մեջ։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել, թե ինչպես են Տերյանի գեղարվեստական սկզբունքները ընկալվել, վերափոխվել և շարունակվել տարբեր ժամանակաշրջանների հայ գրականության մեջ։ Միաժամանակ կարևոր է տարբերակել անմիջական ընդօրինակումը և ստեղծագործական ազդեցությունը, քանի որ տերյանական ավանդույթի շարունակողները նրա ստեղծագործական փորձը հաճախ վերաիմաստավորել են՝ համապատասխանեցնելով սեփական ժամանակի հասարակական և մշակութային խնդիրներին։ Տերյանի գրական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ազգայինի և համամարդկայինի համադրությունը։ Նրա քնարական հերոսի անձնական ապրումները հաճախ վերածվում են ավելի լայն հոգևոր ու մշակութային հարցերի, իսկ հայրենիքի և ժողովրդի թեմաները արտահայտվում են ոչ միայն հրապարակախոսական, այլև խորապես անձնական ու գեղարվեստական ձևով։ Այդ պատճառով նրա պոեզիան կարող է ուսումնասիրվել միաժամանակ որպես անհատական քնարերգության և ազգային գրական ինքնագիտակցության կարևոր դրսևորում։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև Տերյանի լեզվական և ոճական նորարարությունները, նրա վերաբերմունքը բանաստեղծական ձևին և հնչերանգին, ինչպես նաև ռուսական և եվրոպական գրական-գեղագիտական ազդեցությունների յուրացումը։ Այս ամենը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն գրական երևույթի մասին, որը ձևավորվեց Տերյանի շուրջ և շարունակեց իր ազդեցությունը հետագա տասնամյակներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Տերյանին ոչ միայն որպես առանձին մեծ բանաստեղծի, այլև որպես գրական մտածողության մի ամբողջ ուղղության ձևավորող, որի ստեղծագործական սկզբունքները զգալիորեն փոխեցին հայ քնարերգության զարգացման ընթացքը։ «Տերյանական դպրոցի» ուսումնասիրությունը, հետևաբար, կարևոր է հայ պոեզիայի արդիականացման, 20-րդ դարի սկզբի գրական գործընթացների և հետագա բանաստեղծական ավանդույթների ձևավորման պատմությունը հասկանալու համար։

    Обновлено. 2026-08-29
    Վահան Տերյանը և «Տերյանական դպրոցը»
    Онлайн

    Литература

    Իվանոե, հատոր Բ

    Գեղարվեստական արձակի այս հրատարակությունը ներկայացնում է «Իվանոե» ստեղծագործության երկրորդ հատորը՝ շարունակելով պատմական վեպի սյուժետային և գաղափարական զարգացումը։ Վեպը հայտնի է շոտլանդացի գրող Վալտեր Սքոթի ստեղծագործությունների շարքում և ընթերցողին տեղափոխում է միջնադարյան Անգլիա՝ ասպետական մշակույթի, ավատատիրական հարաբերությունների, թագավորական իշխանության և հասարակական հակասությունների ժամանակաշրջան։ Ստեղծագործության պատմական միջավայրը կապված է խաչակրաց արշավանքներից հետո Անգլիայի կյանքի, նորմանների և սաքսերի միջև առկա հակասությունների, ինչպես նաև ասպետական պատվի, հավատարմության, սիրո և արդարության գաղափարների հետ։ Պատմական իրադարձություններն ու գեղարվեստական կերպարները միահյուսվում են՝ բացահայտելով անհատական ընտրության և հասարակական պարտավորությունների բախումը, իշխանության ու ազնվականության վարքագիծը, ինչպես նաև տարբեր ծագում և դիրք ունեցող մարդկանց փոխհարաբերությունները։ Վեպի կարևոր առանձնահատկություններից են պատմական մանրամասների վերակերտումը, միջնադարյան սովորույթների ու կենցաղի պատկերումը, ասպետական մրցումների և հասարակական կյանքի նկարագրությունները, ինչպես նաև սյուժեի զարգացումը՝ լարված իրավիճակների, բախումների և կերպարների որոշումների միջոցով։ Պատմական վեպի ժանրին բնորոշ այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հետևելու հերոսների ճակատագրերին, այլև պատկերացում կազմելու միջնադարյան Անգլիայի հասարակական կառուցվածքի, ազգային ինքնության ձևավորման և պատմական հիշողության նշանակության մասին։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայ ընթերցողական միջավայրում համաշխարհային գեղարվեստական գրականության տարածման և թարգմանական մշակույթի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես պատմական վեպի սիրահարներին, այնպես էլ գրականագետներին ու հայ գրքի պատմությամբ զբաղվողներին՝ որպես եվրոպական գրական ժառանգության հայերեն ներկայացման օրինակ։

    Обновлено. 2026-10-25
    Իվանոե, հատոր Բ
    Онлайн

    Лингвистика

    Բառամիավորների նկարագրության սկզբունքները ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում

    Լեզվաբանական, բառագիտության և համակարգչային լեզվաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում բառամիավորների նկարագրության սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և տեղեկատվական ներկայացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայերենի բառային համակարգի կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները, բառամիավորների դասակարգման չափանիշները և դրանց լեզվաբանական բնութագրերի համակարգված ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, քերականական, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճական հատկանիշների նկարագրությանը, ինչպես նաև բառային միավորների միջև գոյություն ունեցող իմաստային ու կառուցվածքային կապերի արտացոլմանը։ Վերլուծվում են բառապաշարի թվայնացման, բառային տվյալների հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և պահպանման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են բառային գրառումների միասնական կառուցվածքի մշակման, բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, համանունության և դարձվածային կապակցությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բառարանագիտական ավանդական սկզբունքների և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համադրման հնարավորությունները, ինչպես նաև լեզվական տվյալների որոնման ու ավտոմատ մշակման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում բառամիավորների ձևաբանական տարբերակների, բառաստեղծական կապերի, գործածության հաճախականության և համատեքստային առանձնահատկությունների նկարագրության խնդիրներին։ Կարևորվում է համակարգչային շտեմարանի կառուցվածքային միասնականության, տվյալների ճշգրտության և լեզվաբանական տեղեկատվության փոխկապակցվածության ապահովումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հայերենի էլեկտրոնային բառարանների, լեզվական կորպուսների, ավտոմատ վերլուծության համակարգերի և բնական լեզվի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի բառագիտության, բառարանագիտության, համակարգչային լեզվաբանության, լեզվական տվյալների մշակման և թվային հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-10
    Բառամիավորների նկարագրության սկզբունքները ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում
    Онлайн

    История

    Я. А. Манандян. Критический обзор истории армянского народа. - Ереван: Армгиз, 1945 (на арм. яз.) : [Рецензия на книгу]

    Այս հրապարակումը գրախոսական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Յա. Ա. Մանանդյանի պատմագիտական աշխատության բովանդակության, գիտական արժեքի և մեթոդաբանական առանձնահատկությունների քննադատական վերլուծությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է գրքում արտահայտված հիմնական գաղափարները, գնահատում պատմական փաստերի մեկնաբանությունը, օգտագործված սկզբնաղբյուրները և հետազոտական մոտեցումները՝ անդրադառնալով աշխատության ուժեղ կողմերին և հնարավոր վիճահարույց հարցերին։ Գրախոսության մեջ քննարկվում է նաև աշխատության նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրման, պատմագրության զարգացման և գիտական մտքի ձևավորման համատեքստում՝ դիտարկելով այն ժամանակաշրջանի պատմագիտական չափանիշների լույսի ներքո։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոչ միայն վերլուծվող աշխատության բովանդակության, այլև դրա ընդունման և գնահատման մասին մասնագիտական շրջանակներում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, պատմագրության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ ժողովրդի պատմության գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-08-31
    Я. А. Манандян. Критический обзор истории армянского народа. - Ереван: Армгиз, 1945 (на арм. яз.) : [Рецензия на книгу]