Классические концепции правопонимания и современные парадигмы: проблемы методологии и теории

Религия

Այս աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական եկեղեցական արարողություններից մեկի՝ մկրտության կատարման կարգին և դրա կրոնական նշանակությանը։ Վերնագրում առկա հասկացությունները մատնանշում են Ավետարանական եկեղեցու ծիսական ավանդույթների և մկրտության արարողության իրականացման հարցերի քննարկումը։ Քրիստոնեական հավատքի մեջ մկրտությունը կարևոր խորհուրդ է, որը կապվում է հավատքի ընդունման, հոգևոր նորոգման և եկեղեցական համայնքի կյանքին մասնակցելու հետ։ Դրա կատարման ձևը, ծիսական գործողությունների հերթականությունը և աստվածաբանական մեկնաբանությունը տարբեր քրիստոնեական ուղղություններում կարող են ունենալ առանձնահատկություններ, ուստի մկրտության կարգին նվիրված աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել դավանաբանական դիրքորոշումների ներկայացման և եկեղեցական գործելակերպի հստակեցման գործում։ Այս գրքույկը տեղավորվում է կրոնական-ծիսական գրականության այն շրջանակում, որն անդրադառնում է եկեղեցական արարողությունների իրականացման սկզբունքներին և դրանց հիմնավորմանը քրիստոնեական ուսմունքի տեսանկյունից։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական համայնքների անդամներին և հավատացյալներին՝ պարզաբանելով ծեսի իմաստը, դրա հետ կապված կրոնական պատկերացումները և արարողության կազմակերպման հարցերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի քրիստոնեական դավանաբանական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար, երբ տարբեր եկեղեցական ուղղությունների ինքնության, ծիսական ավանդույթների և հավատքի մեկնաբանության շուրջ քննարկումները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրոնական կյանքում։ Այն կարող է օգտակար լինել եկեղեցական պատմությամբ, քրիստոնեական ծիսագիտությամբ, աստվածաբանությամբ և հայերեն տպագիր կրոնական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես մկրտության ծեսին առնչվող հարցերի լուսաբանման օրինակ։

Литература

Պապի կերպարը ստեղծագործության վերնագրում հանդես է գալիս որպես կաթոլիկ եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանության խորհրդանիշ, ինչի շնորհիվ երկի թեմատիկ շրջանակը կարող է առնչվել եկեղեցական կառույցների, կրոնական ավանդույթների և հոգևոր ու աշխարհիկ կյանքի փոխհարաբերություններին։ Վերնագրի հակիրճ ու պատկերավոր բնույթը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու առարկայի խորհրդանշական նշանակությանը և դրա միջոցով արտահայտվող գաղափարական ենթատեքստին։ Գրական տեսանկյունից ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր մշակույթի նմուշ, երբ հայ հասարակական կյանքում ակտիվորեն քննարկվում էին կրոնական, կրթական, մշակութային և հասարակական տարբեր հարցեր, իսկ տպագիր խոսքը կարևոր դեր էր կատարում գաղափարների տարածման և հասարակական կարծիքի ձևավորման գործում։ Այս շրջանի հայ գրական միջավայրում կրոնական թեմաները հաճախ առնչվում էին ոչ միայն հավատքի ու դավանանքի հարցերին, այլև ազգային ինքնության, բարոյական սկզբունքների, եկեղեցական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների ընկալմանը։ Ստեղծագործության վերնագիրը կարող է հետաքրքրություն առաջացնել նաև խորհրդանշական և երգիծական գրականության տեսանկյունից, քանի որ կրոնական հեղինակության հետ կապված առարկայի պատկերումը կարող է ծառայել գաղափարական հակադրությունների, հասարակական դիտարկումների կամ բարոյախոսական դատողությունների արտահայտմանը։ Երկի մշակութային արժեքը պայմանավորված է նաև հայ գրատպության պատմության մեջ իր տեղով. այն վկայում է Թիֆլիսի՝ որպես տասնիններորդ դարի հայ մտավոր, հրատարակչական և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկի գործունեության մասին։ Այդ ժամանակաշրջանում Թիֆլիսը նշանակալի դեր ուներ հայերեն գրականության, մամուլի և գաղափարական գրականության տարածման գործում՝ նպաստելով տարբեր ժանրերի ու թեմաների զարգացումներին։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հին գրքի մատենագիտական հավաքածուների, տասնիններորդ դարի կրոնական և հասարակական գրականության, ինչպես նաև հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի հրատարակչական մշակույթի և հայ ընթերցողական միջավայրի ուսումնասիրության նյութ՝ հնարավորություն տալով անդրադառնալու այն թեմաներին ու պատկերացումներին, որոնք արտացոլվել են այդ շրջանի հայերեն տպագիր գրականության մեջ։

История

Աշխատությունը նվիրված է հին ժամանակներում հայերի և այլ ժողովուրդների կողմից կիրառված չափման ու կշռման միավորների ուսումնասիրությանն ու բացատրությանը։ Այն ներկայացնում է նախնիների գործածած չափերի և կշիռների համակարգերը՝ անդրադառնալով դրանց նշանակությանը, կիրառության առանձնահատկություններին և փոխհարաբերություններին։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում մարդիկ չափել երկարությունը, հեռավորությունը, ծավալը, քաշը և առևտրային կամ կենցաղային այլ մեծություններ։ Հին չափման միավորների մեկնաբանությունը կարևոր նշանակություն ունի պատմական գրավոր աղբյուրների, տնտեսական հարաբերությունների, առևտրի, հարկային համակարգերի, շինարարության և առօրյա կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունները ճիշտ հասկանալու համար։ Աշխատությունը նպաստում է հին չափագիտական պատկերացումների և գործնական գիտելիքների բացահայտմանը՝ ցույց տալով չափերի ու կշիռների կապը տվյալ հասարակությունների տնտեսական, մշակութային և գիտական զարգացման հետ։ Այն արժեքավոր նյութ է հայագիտությամբ, պատմությամբ, լեզվաբանությամբ և չափագիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ օգնում է մեկնաբանել պատմական բնագրերում հանդիպող չափման անվանումներն ու թվային արտահայտությունները, համեմատել անցյալի և ժամանակակից չափման համակարգերը և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նախնիների առօրյա կյանքի ու գիտելիքների մասին։

Литература

Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր աշխատությունը ընտրանի է, որը ներկայացնում է ռուսական գրական քննադատության և հասարակական մտքի երեք խոշոր ներկայացուցիչների՝ Վիսարիոն Բելինսկու, Նիկոլայ Չերնիշևսկու և Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հիմնական գաղափարները և առավել նշանակալի հոդվածներից ու աշխատություններից հատվածներ, որտեղ նրանք քննարկում են գրականության հասարակական դերը, ռեալիզմի սկզբունքները, արվեստի և իրականության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությունների միջոցով սոցիալական խնդիրների արտացոլման անհրաժեշտությունը, գիրքը միավորում է այդ մտածողների քննադատական մոտեցումները՝ ցույց տալով 19-րդ դարի ռուսական մտավոր միջավայրի գաղափարական զարգացումները, գրականության ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և գրողի պատասխանատվության հարցերը, միաժամանակ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հասկանալ այդ հեղինակների ազդեցությունը ինչպես ռուս, այնպես էլ ընդհանուր եվրոպական գրական-հասարակական մտքի ձևավորման վրա։

Литература

Այս ստեղծագործությունը նվիրված է Փարիզի հասարակական միջավայրում ամուսնության, ընտանեկան հարաբերությունների, սիրո, մարդկային զգացմունքների և հասարակական բարքերի փոխհարաբերությունների ներկայացմանը։ Վերնագրում հիշատակված Փարիզը հանդես է գալիս որպես եվրոպական քաղաքային քաղաքակրթության, հասարակական կյանքի աշխուժության և տարբեր սոցիալական խավերի փոխազդեցության խորհրդանշական միջավայր, որտեղ ամուսնությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երկու մարդկանց անձնական ու զգացմունքային միություն, այլև որպես հասարակական, բարոյական և ընտանեկան նշանակություն ունեցող իրադարձություն։ Ստեղծագործության թեմատիկ առանցքը ամուսնական հարաբերությունների բազմակողմանի դիտարկումն է՝ սիրո և հաշվարկի, անձնական ընտրության և հասարակական ակնկալիքների, անհատական ազատության և ընտանեկան պարտականությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Ամուսնության երևույթը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակական բարքերի, ընտանեկան դաստիարակության, սոցիալական դիրքի, նյութական պայմանների և անձնական երջանկության միջև առկա բարդ կապերը։ Հատկապես հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ Փարիզի հասարակական կյանքը ներկայացվում է որպես միջավայր, որտեղ ընտանեկան հարաբերությունները ենթարկվում են հասարակական կարծիքի, ընդունված սովորույթների և ժամանակի բարոյական պատկերացումների ազդեցությանը։ Այսպիսի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տղամարդու և կնոջ հասարակական դիրքին, ամուսնության ընտրության ազատությանը, փոխադարձ վստահությանը, հավատարմությանը, ընտանեկան պատասխանատվությանը և ամուսնական կյանքի կայունության նախադրյալներին։ Ստեղծագործության գաղափարական շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունը։ Ամուսնությունը դիտարկվում է որպես անձնական կյանքի սահմաններից դուրս եկող երևույթ, որը հաճախ արտացոլում է տվյալ հասարակության արժեքային համակարգը, սոցիալական կառուցվածքը և բարոյական չափանիշները։ Ընտանիքը հանդես է գալիս որպես հասարակության հիմնարար կառույց, որի ներսում դրսևորվում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը, անձնական շահերի բախումները, փոխըմբռնման և անհամաձայնության խնդիրները։ Գրական տեսանկյունից այսպիսի թեմաները հնարավորություն են տալիս համադրելու հոգեբանական դիտարկումները, հասարակական միջավայրի նկարագրությունը և բարոյական հարցադրումները։ Փարիզի ընտրությունը որպես վերնագրային տարածք ստեղծագործությանը հաղորդում է եվրոպական քաղաքային կյանքի հետ առնչվող ընդգրկում և այն կապում 19-րդ դարի ֆրանսիական գրականության մեջ տարածված սոցիալական ու ընտանեկան թեմատիկայի հետ։ Այդ գրական ավանդույթում ամուսնությունը հաճախ ներկայացվում էր որպես հասարակական հարաբերությունների, դասային տարբերությունների, նյութական շահերի և անհատական զգացմունքների բախման կարևոր ոլորտ։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն էր տալիս գեղարվեստական ձևով ուսումնասիրելու հասարակության բարքերը, բացահայտելու կեղծավորության ու անկեղծության հակադրությունը և ներկայացնելու այն դժվարությունները, որոնց առջև կարող է կանգնել անհատը անձնական երջանկության որոնման ճանապարհին։ Աշխատության թեմատիկ նշանակությունը կարելի է կապել նաև կնոջ հասարակական դիրքի և ընտանեկան կյանքում նրա իրավունքների ու պարտականությունների շուրջ ձևավորված քննարկումների հետ, որոնք առանձնահատուկ կարևորություն էին ձեռք բերել 19-րդ դարի եվրոպական հասարակական մտքում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքիր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ ընթերցողական մշակույթի և եվրոպական գրական-հասարակագիտական գաղափարների տարածման տեսանկյունից։ Կոստանդնուպոլիսը արևմտահայ գրականության, մամուլի և հրատարակչական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ եվրոպական գրականության ու հասարակական մտքի նկատմամբ հետաքրքրությունը նպաստում էր թարգմանական և փոխադրական գրականության զարգացմանը։ Փարիզի հասարակական կյանքի և ընտանեկան հարաբերությունների թեմայով ստեղծագործության հայերեն հրատարակությունը վկայում է եվրոպական քաղաքակրթության, հասարակական բարքերի և ընտանեկան մշակույթի վերաբերյալ հայ ընթերցողի հետաքրքրության մասին։ Այն նաև առնչվում է արևմտահայ լուսավորական մտքի այն ուղղությանը, որը կարևորում էր ընտանիքի դաստիարակչական դերը, հասարակական բարոյականությունը, անհատի կրթվածությունը և ժամանակակից քաղաքացիական կյանքի ճանաչողությունը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմության, 19-րդ դարի ընտանեկան ու հասարակական թեմատիկայի, եվրոպական գրական ազդեցությունների և արևմտահայ ընթերցողական նախասիրությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ամուսնության և ընտանիքի պատմությամբ, հասարակական բարքերի փոփոխությամբ, կանանց հասարակական դիրքով և եվրոպական քաղաքային մշակույթի գրական արտացոլմամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակավոր անշարժ կամրջաձև պրոթեզների ներբերանային պատրաստման նոր եղանակի կիրառման գիտական հիմնավորմանը և դրա կլինիկական արդյունավետության համեմատական գնահատմանը։ Քննության են առնվում ժամանակավոր ատամնային պրոթեզավորման հիմնական սկզբունքները, կամրջաձև կոնստրուկցիաների նշանակությունը ծամողական ֆունկցիայի, խոսքի, գեղագիտական տեսքի և հենակետային ատամների պաշտպանության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակավոր պրոթեզների պատրաստման նյութերի ընտրությանը, ներբերանային ձևավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին, կոնստրուկցիաների ճշգրտությանը և բերանի խոռոչի հյուսվածքների հետ դրանց կենսաբանական համատեղելիությանը։ Վերլուծվում են առաջարկվող եղանակի և ավանդական մեթոդների հնարավոր տարբերությունները՝ պատրաստման տևողության, տեխնիկական բարդության, եզրային հպման ճշգրտության, մեխանիկական ամրության և պացիենտի հարմարավետության տեսանկյունից։ Քննարկվում են նաև ժամանակավոր պրոթեզների ամրացման, ծամողական ծանրաբեռնվածության բաշխման, լնդային հյուսվածքների պահպանման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կլինիկական դիտարկումների, համեմատական փորձարկումների և պրոթեզավորման արդյունքների գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման գործընթացի կազմակերպման արդյունավետությանը, պացիենտների ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական պահանջների բավարարմանը և ժամանակավոր պրոթեզավորման տեխնոլոգիաների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի, ատամնային պրոթեզավորման և ստոմատոլոգիական նյութագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։