Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

    Обновлено. 2026-08-21
    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
    Онлайн

    Право

    Տարածքային կառավարման մարմինների իրավական կարգավիճակը Հայաստանի Հանրապետությունում

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային կառավարման մարմինների իրավական կարգավիճակի, գործունեության սկզբունքների և կառավարման համակարգում դրանց դերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարածքային կառավարման մարմինների ձևավորման իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, պետական կառավարման համակարգում ունեցած տեղը, փոխհարաբերությունները տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պետական իշխանության այլ կառույցների հետ։ Քննարկվում են վարչատարածքային կառավարման առանձնահատկությունները, իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները և օրենսդրական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և տեղական կառավարման հարաբերությունների հավասարակշռմանը, տարածքային զարգացման ապահովման իրավական մեխանիզմներին, ինչպես նաև կառավարման մարմինների պատասխանատվության և գործունեության վերահսկողության հարցերին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, իրավաբանական և կառավարման մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Տարածքային կառավարման մարմինների իրավական կարգավիճակը Հայաստանի Հանրապետությունում
    Онлайн

    Лингвистика

    Կենդանիների անուններով կազմված դարձվածները իսպաներենում և հայերենում. զուգադրական քննություն

    Աշխատությունը նվիրված է իսպաներենի և հայերենի դարձվածաբանական համակարգերում կենդանիների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց իմաստային, կառուցվածքային, պատկերավոր և լեզվամշակութային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներից մեկը կենդանու անուն է և որի միջոցով արտահայտվում են մարդու բնավորությունը, վարքագիծը, արտաքին հատկանիշները, հուզական վիճակը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր իրավիճակների գնահատականը։ Քննվում է, թե ինչպես են կենդանիների վերաբերյալ պատմականորեն ձևավորված պատկերացումները վերածվում փոխաբերական նշանակությունների և ամրապնդվում լեզվի դարձվածաբանական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկու լեզուներում նույն կենդանու անվամբ կազմված դարձվածների համեմատությանը՝ պարզելու դրանց իմաստային համապատասխանությունները և տարբերությունները։ Միևնույն կենդանին տարբեր մշակույթներում կարող է կապվել նմանատիպ հատկանիշների հետ, սակայն որոշ դեպքերում ունենալ տարբեր խորհրդանշական կամ գնահատողական նշանակություն, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և ազգային մշակույթի փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրվում են լիարժեք և մասնակի դարձվածաբանական համարժեքները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք մյուս լեզվում չունեն անմիջական համապատասխանություն և պահանջում են բացատրական կամ գործառական համարժեքի ընտրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածների իմաստային դասակարգումը, դրանց դրական, բացասական կամ համատեքստից կախված գնահատողական երանգների ուսումնասիրությունը և խոսքում կիրառման առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դարձվածքների կառուցվածքային տիպերին, քերականական կազմակերպմանը և բաղադրիչների կայունության աստիճանին։ Զուգադրական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի թարգմանաբանության և օտար լեզվի ուսուցման համար, քանի որ բառացի թարգմանությունը միշտ չէ, որ փոխանցում է դարձվածային միավորի իրական իմաստն ու մշակութային ենթատեքստը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել իսպաներենի և հայերենի կենդանաբանական բաղադրիչով դարձվածների ընդհանրություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։

    Обновлено. 2026-09-22
    Կենդանիների անուններով կազմված դարձվածները իսպաներենում և հայերենում. զուգադրական քննություն
    Онлайн

    Психология

    Խառնվածք

    Խառնվածք-ը հոգեբանական և կրթագիտական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է մարդու խառնվածքի (temperament) առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես անձի հոգեկան գործունեության բնածին և համեմատաբար կայուն բնութագրիչների համակարգ, աշխատությունում ներկայացվում են խառնվածքի հիմնական տեսակները՝ խոլերիկ, սանգվինիկ, ֆլեգմատիկ և մելանխոլիկ, դրանց հոգեբանական նկարագրությունները, վարքային դրսևորումները և ազդեցությունը մարդու մտածողության, հույզերի և գործունեության վրա, միաժամանակ քննարկվում են խառնվածքի և բնավորության տարբերությունները, ինչպես նաև ժառանգական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը անձի ձևավորման գործընթացում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնվածքի դերին ուսուցման, հաղորդակցության և մասնագիտական գործունեության մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի օգնել հասկանալու անհատական տարբերությունները և դրանց հիման վրա ճիշտ կազմակերպելու կրթական ու սոցիալական փոխազդեցությունները։

    Обновлено. 2026-09-17
    Խառնվածք
    Онлайн

    Литература

    Նոր գրքեր պատանիներին

    Սա մատենագիտական և գրքագիտական բնույթի տեղեկատու հրատարակություն է, որը նպատակ ունի ներկայացնել պատանիների համար նոր հրատարակված գրքերը, դրանց բովանդակային ուղղվածությունը և ընթերցողական արժեքը։ Աշխատությունը ներառում է տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական գրականություն, արկածային և պատմական վեպեր, գիտահանրամատչելի գրքեր, կենսագրություններ և կրթական նյութեր, որոնք նախատեսված են դեռահաս ընթերցողների հետաքրքրությունների և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես ուղեցույց գրադարանավարների, ուսուցիչների, ծնողների և երիտասարդ ընթերցողների համար՝ օգնելով կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում և ընտրել զարգացման, ինքնակրթության ու ժամանցի համար օգտակար գրքեր։ Միաժամանակ այն նպաստում է ընթերցանության մշակույթի տարածմանը և պատանիների գրական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։

    Обновлено. 2026-09-19
    Նոր գրքեր պատանիներին
    Онлайн

    История

    Քյոթահիայի Ս. Աստվածածին եկեղեցու « Հիշատակարանը» իբրև քաղաքի հայ համայնքի և Օսմանյան կայսրության XV-XVIII դարերի պատմության աղբյուր

    Աշխատությունը նվիրված է Քյոթահիայի հայկական եկեղեցական հիշատակարանի՝ որպես XV-XVIII դարերի քաղաքի հայ համայնքի և Օսմանյան կայսրության պատմության սկզբնաղբյուրի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հիշատակարանում պահպանված ժամանակագրական, հասարակական, տնտեսական, եկեղեցական և մշակութային տեղեկությունների բացահայտման, համակարգման ու աղբյուրագիտական գնահատման վրա։ Նման գրավոր հուշարձանը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տվյալ եկեղեցու անցյալը ներկայացնող փաստաթուղթ, այլև որպես տեղական պատմության արժեքավոր աղբյուր, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել Քյոթահիայի հայ բնակչության ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման բազմաթիվ կողմեր։ Հիշատակարանի տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս հետևել հայկական ներկայության պատմությանը, համայնքի ներքին կառուցվածքին, հոգևոր հաստատությունների գործունեությանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քաղաքի հայկական համայնքի վաղ պատմությանը և բնակչության ձևավորման վերաբերյալ վկայություններին։ Աղբյուրում պահպանված տեղեկությունների համադրումը այլ պատմական նյութերի հետ հնարավորություն է տալիս ճշտել Քյոթահիայում հայերի բնակության ժամանակագրությունը և գնահատել քաղաքի դերը Փոքր Ասիայի հայկական բնակավայրերի համակարգում։ Կարևորվում են եկեղեցու հիմնադրման, վերակառուցումների, նորոգությունների, նվիրատվությունների և համայնքային նախաձեռնությունների վերաբերյալ հիշատակությունները, քանի որ դրանք տեղեկություններ են հաղորդում ոչ միայն կրոնական կյանքի, այլև համայնքի նյութական հնարավորությունների և կազմակերպվածության մասին։ Եկեղեցին ներկայանում է որպես հոգևոր կենտրոնի հետ մեկտեղ հասարակական և մշակութային կյանքի կարևոր հաստատություն, որի շուրջ ձևավորվել են համայնքային հարաբերությունների բազմաթիվ ոլորտներ։ Հիշատակարանում պահպանված անձնանունները, հոգևորականների, բարերարների, արհեստավորների և համայնքային գործիչների մասին տեղեկությունները կարևոր նյութ են քաղաքի հայ բնակչության սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել առանձին ընտանիքների և անձանց մասնակցությունը եկեղեցական ու հասարակական կյանքին, ինչպես նաև որոշ չափով վերականգնել համայնքի սոցիալական կառուցվածքը։ Առանձին նշանակություն է տրվում Քյոթահիայի տնտեսական կյանքի վերաբերյալ տվյալներին։ Քաղաքը հայտնի էր որպես առևտրի և արհեստագործության կարևոր կենտրոն, իսկ հայ բնակչությունը մասնակցում էր տեղական արտադրական ու առևտրային հարաբերություններին։ Հատկապես կարևոր է արհեստների, այդ թվում՝ Քյոթահիայի մշակութային դիմագծի ձևավորման մեջ նշանակալի դեր ունեցած խեցեգործական և հախճապակեգործական ավանդույթների վերաբերյալ տեղեկությունների ուսումնասիրությունը։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս համայնքի պատմությունը դիտարկել քաղաքի ընդհանուր տնտեսական զարգացման և մասնագիտական խմբերի գործունեության համատեքստում։ Հիշատակարանի տվյալները կարևոր են նաև Օսմանյան կայսրության ներքին պատմության ուսումնասիրության համար։ Տեղական մակարդակում արձանագրված իրադարձությունները կարող են տեղեկություններ հաղորդել վարչական փոփոխությունների, հարկային հարաբերությունների, տնտեսական դժվարությունների, բնակչության տեղաշարժերի և պետական իշխանության ու քրիստոնեական համայնքների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Այսպիսի աղբյուրների առանձնահատուկ արժեքն այն է, որ դրանք հնարավորություն են տալիս համապետական պատմական գործընթացները դիտարկել կոնկրետ քաղաքի և համայնքի առօրյա կյանքի մակարդակում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատերազմների, քաղաքական անկայունության, տնտեսական ճգնաժամերի և այլ խոշոր իրադարձությունների տեղական արձագանքներին։ Հիշատակարանի ժամանակագրական գրառումները կարող են ցույց տալ, թե կայսրության տարբեր հատվածներում տեղի ունեցող փոփոխություններն ինչպես էին անդրադառնում Քյոթահիայի բնակչության տնտեսական և հասարակական կյանքի վրա։ Կարևորվում է նաև ժողովրդագրական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Բնակչության տեղաշարժերի, նոր ընտանիքների հաստատման, համայնքի ընդլայնման կամ առանձին խմբերի տեղափոխությունների մասին տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել Փոքր Ասիայի հայկական բնակչության շարժունակությունը և տարբեր քաղաքների միջև ձևավորված կապերը։ Քյոթահիայի հայ համայնքը դիտարկվում է ավելի լայն հայկական աշխարհագրական միջավայրում՝ հաշվի առնելով նրա կապերը Կոստանդնուպոլսի, Անատոլիայի այլ քաղաքների և հայկական եկեղեցական կենտրոնների հետ։ Եկեղեցական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել հոգևորականության գործունեությունը, համայնքային կառավարման ձևերը, եկեղեցական ունեցվածքը, նվիրատվությունների համակարգը և կրոնական հաստատությունների սոցիալական գործառույթները։ Առանձին նշանակություն է տրվում այն հանգամանքին, որ եկեղեցական հիշատակարաններում հաճախ արձանագրվել են նաև այնպիսի իրադարձություններ, որոնք ուղղակիորեն կրոնական բնույթ չեն ունեցել։ Դրա շնորհիվ աղբյուրը ներառում է տեղեկություններ քաղաքի առօրյա կյանքի, տնտեսության, հասարակական հարաբերությունների և ժամանակի կարևոր իրադարձությունների մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է հիշատակարանի աղբյուրագիտական քննությունը։ Քննության են առնվում գրառումների ժամանակագրությունը, դրանց հեղինակների հնարավոր դիրքորոշումները, տեղեկությունների հավաստիության աստիճանը և տարբեր ժամանակներում կատարված գրառումների բնույթը։ Հիշատակարանի տվյալները համադրվում են պատմագրական երկերի, այլ եկեղեցական հիշատակարանների, պաշտոնական փաստաթղթերի և ժամանակաշրջանին վերաբերող այլ սկզբնաղբյուրների հետ՝ դրանց պատմական արժեքն առավել հիմնավորված գնահատելու նպատակով։ Այսպիսի համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել անմիջականորեն արձանագրված իրադարձությունները հետագայում փոխանցված ավանդություններից և միաժամանակ լրացնել այլ աղբյուրներում բացակայող տեղական տեղեկությունները։ Հիշատակարանի լեզվական և գրավոր առանձնահատկությունները նույնպես կարող են արժեքավոր նյութ տրամադրել ժամանակաշրջանի հայ գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Անձնանունները, տեղանունները, պաշտոնների և մասնագիտությունների անվանումները, տնտեսական ու եկեղեցական եզրույթները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել համայնքի լեզվամշակութային միջավայրը և Օսմանյան իրականության հետ նրա փոխազդեցությունը։ XV-XVIII դարերի լայն ժամանակագրական ընդգրկումը թույլ է տալիս հետևել համայնքային կյանքի շարունակականությանը և փոփոխություններին մի քանի դարերի ընթացքում՝ առանձնացնելով ինչպես կայուն պահպանված հաստատություններն ու ավանդույթները, այնպես էլ քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական պայմանների ազդեցությամբ տեղի ունեցած վերափոխումները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է տեղական հայկական աղբյուրի միջոցով Օսմանյան կայսրության պատմության ավելի լայն գործընթացների ուսումնասիրման հնարավորությամբ։ Այն ցույց է տալիս, որ եկեղեցական գրավոր հուշարձանները կարող են լրացնել պաշտոնական պատմագրության և վարչական փաստաթղթերի հաղորդած տեղեկությունները՝ ներկայացնելով հասարակական կյանքի տեղական և համայնքային մակարդակը։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Քյոթահիայի հայության պատմական ներկայության, տնտեսական ու մշակութային գործունեության, եկեղեցական կազմակերպման և քաղաքի զարգացման մեջ ունեցած մասնակցության մասին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, աղբյուրագիտության, հայ գաղթավայրերի պատմության, եկեղեցական պատմության, պատմական ժողովրդագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-22
    Քյոթահիայի Ս. Աստվածածին եկեղեցու « Հիշատակարանը» իբրև քաղաքի հայ համայնքի և Օսմանյան կայսրության XV-XVIII դարերի պատմության աղբյուր