Колебания точечно опертых прямоугольных и круглых плат

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական շուկայի կազմակերպման և կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրա արդյունավետության բարձրացման, մրցակցային հարաբերությունների զարգացման, սակագնային մեխանիզմների կատարելագործման և էներգետիկ համակարգի կայուն գործունեության ապահովման խնդիրների վրա։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրաէներգիայի արտադրության, հաղորդման, բաշխման և սպառման ոլորտներում ձևավորվող տնտեսական հարաբերություններն են, ինչպես նաև պետական կարգավորման դերն այդ հարաբերությունների համակարգման գործում։ Քննվում են շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների գործառույթները, էլեկտրաէներգիայի առքուվաճառքի կազմակերպման սկզբունքները և տարբեր սուբյեկտների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդրին, քանի որ էլեկտրաէներգիայի հաղորդման և բաշխման ենթակառուցվածքները պահանջում են այնպիսի կարգավորող մեխանիզմներ, որոնք միաժամանակ կարող են ապահովել ծառայությունների հուսալիությունը, տնտեսապես հիմնավորված ծախսերի փոխհատուցումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը։ Կարևորվում է սակագնային քաղաքականության ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով ծախսերի կառուցվածքի, ներդրումային ծրագրերի, արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և էներգետիկ ռեսուրսների արժեքի ազդեցությունը վերջնական սակագների ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև մրցակցային շուկայի զարգացման նախադրյալները, արտադրողների միջև տնտեսական մրցակցության հնարավորությունները, մեծածախ և մանրածախ շուկաների փոխհարաբերությունները և սպառողների ընտրության հնարավորությունների ընդլայնման պայմանները։ Առանձին նշանակություն ունի շուկայի կանոնների թափանցիկության, տեղեկատվության հասանելիության և կարգավորող մարմինների գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Քննվում են նաև էներգետիկ անվտանգության և շուկայական կարգավորման փոխհարաբերությունները, քանի որ տնտեսական արդյունավետության բարձրացումը պետք է համադրվի էլեկտրամատակարարման հուսալիության և համակարգի տեխնիկական կայունության պահպանման հետ։ Ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրին, արտադրական հզորությունների արդիականացմանը, էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացմանը և երկարաժամկետ ներդրումների խթանման տնտեսական մեխանիզմներին։ Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրումը ևս կարող է դիտարկվել որպես շուկայի կառուցվածքի և կարգավորման մոտեցումների փոփոխություն պահանջող գործոն։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել էլեկտրաէներգետիկական շուկաների կարգավորման միջազգային փորձը և գնահատել տարբեր մոդելների կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական ու էներգետիկ համակարգի առանձնահատկությունների պայմաններում։ Աշխատությունը նպաստում է էներգետիկ շուկայի պետական կարգավորման, մրցակցային մեխանիզմների և տնտեսական կառավարման փոխկապակցվածության համակարգային ընկալմանը՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման և կարգավորող գործիքների կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1896–1903 թվականներին հայ ազգային-ազատագրական շարժման շրջանակում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության որդեգրած մարտավարության, կազմակերպական գործունեության և շարժման նյութական ապահովման խնդիրների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններում կուսակցության ռազմավարական նպատակների և գործելակերպի փոփոխություններն են՝ դրանք դիտարկելով Հայկական հարցի, Օսմանյան կայսրությունում արևմտահայության դրության և միջազգային քաղաքական միջավայրի համատեքստում։ Քննվում է, թե 1890-ական թվականների երկրորդ կեսի իրադարձություններից հետո ինչպես էին վերագնահատվում ազատագրական շարժման կազմակերպման եղանակները, տեղական ինքնապաշտպանության, հայդուկային շարժման, քաղաքական քարոզչության և միջազգային ուշադրություն հրավիրելու հետ կապված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շարժման նյութական ապահովման պատմական խնդրին՝ ֆինանսական միջոցների հավաքագրման կազմակերպական նշանակությանը, կուսակցական կառույցների և տարբեր հայկական համայնքների մասնակցությանը, ինչպես նաև ազատագրական գործունեության համար անհրաժեշտ ռեսուրսների բաշխման շուրջ ձևավորված մոտեցումներին։ Զինման հարցը դիտարկվում է պատմական և կազմակերպական տեսանկյունից՝ որպես այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական պայքարի բաղադրիչ, առանց դրա գործնական իրականացման տեխնիկական մանրամասների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կուսակցական ժողովների որոշումները, նամակագրությունը, հուշագրությունները, մամուլի հրապարակումները և այլ սկզբնաղբյուրներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի ներքին քննարկումները և որոշումների ընդունման տրամաբանությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարբեր տարածաշրջաններում գործող կազմակերպական կառույցների միջև կապերի, սփյուռքահայ համայնքների աջակցության և քաղաքական ու նյութական ռեսուրսների համախմբման խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են կուսակցության ներսում մարտավարական հարցերի շուրջ հնարավոր տարակարծությունները և փոփոխվող քաղաքական պայմանների ազդեցությունը գործունեության առաջնահերթությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ազատագրական շարժումը դիտարկել ոչ միայն առանձին քաղաքական իրադարձությունների, այլև կազմակերպական կառավարման, ֆինանսական ապահովման, գաղափարական ընտրությունների և պատմական միջավայրի փոխազդեցության տեսանկյունից՝ նպաստելով 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական-քաղաքական պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Литература

Այս նյութը վերաբերում է միջգրադարանային աբոնեմենտի (interlibrary loan) համակարգի կազմակերպման և գործառնական սկզբունքների ներկայացմանը՝ շեշտադրելով գրադարանների միջև համագործակցության կարևորությունը տեղեկատվական ռեսուրսների փոխանակման և ընթերցողների պահանջների արագ բավարարման գործընթացում։ Միջգրադարանային աբոնեմենտը դիտարկվում է որպես գրադարանային սպասարկման արդյունավետ ձև, որը հնարավորություն է տալիս մեկ գրադարանում բացակայող փաստաթղթերը, գրքերը կամ գիտական նյութերը ձեռք բերել այլ գրադարաններից՝ ապահովելով գիտելիքի հասանելիության ընդլայնում և տեղեկատվական հավասարության բարձրացում։ Նյութում առանձնացվում են ծառայության կազմակերպման հիմնական փուլերը՝ հարցման ձևակերպում, աղբյուր գրադարանի ընտրություն, նյութերի փոխանցում, օգտագործման պայմանների վերահսկում և վերադարձի ընթացակարգ։ Միաժամանակ ընդգծվում են ծառայության արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ պայմանները՝ միասնական կատալոգներ, արագ հաղորդակցման միջոցներ, հստակ կանոնակարգ և գրադարանների միջև կայուն համագործակցային ցանց։ Այս համակարգը դիտարկվում է որպես կարևոր գործիք գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության շրջանառության ապահովման համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության դրամական եկամուտների կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սոցիալ-տնտեսական զարգացման, կենսամակարդակի և պետական տնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բնակչության եկամուտների ձևավորման, բաշխման և վերաբաշխման վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատել առկա կարգավորման մեխանիզմների արդյունավետությունը և ներկայացնել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել բնակչության դրամական եկամուտների հիմնական աղբյուրները՝ աշխատավարձը, ձեռնարկատիրական և ինքնազբաղվածության եկամուտները, կենսաթոշակները, նպաստները, դրամական փոխանցումները և այլ մուտքեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում եկամուտների մակարդակի և կառուցվածքի փոփոխություններին, ինչպես նաև տարբեր սոցիալական խմբերի միջև դրանց բաշխման անհավասարությանը։ ՀՀ-ում եկամուտների բաշխման ուսումնասիրություններում կիրառվում են նաև դեցիլային և քվինտիլային խմբավորումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել բնակչության տարբեր շերտերի միջև եկամուտների կենտրոնացվածությունն ու անհամաչափությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ եկամուտների կարգավորման պետական մեխանիզմներին՝ հարկային քաղաքականությանը, նվազագույն աշխատավարձի և սոցիալական վճարների համակարգերին, կենսաթոշակներին, նպաստներին, սոցիալական աջակցության ծրագրերին և զբաղվածության քաղաքականությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եկամուտների վերաբաշխման գործընթացում պետության դերին, քանի որ հարկային և սոցիալական քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ ազդել ինչպես եկամուտների ձևավորման, այնպես էլ դրանց վերջնական բաշխման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աղքատության և եկամուտների անհավասարության պատճառների բացահայտումը։ Կարող են ուսումնասիրվել աշխատանքի շուկայի վիճակը, զբաղվածության և գործազրկության մակարդակները, ոչ ֆորմալ զբաղվածությունը, տարածքային և սոցիալական տարբերությունները, կրթության ու մասնագիտական որակավորման ազդեցությունը եկամուտների մակարդակի վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել միջին խավի ձևավորման խնդրին, քանի որ բնակչության եկամուտների կայուն և համաչափ աճը կարևոր նշանակություն ունի սոցիալական կայունության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման համար։ ՀՀ վերաբերյալ ուսումնասիրությունները եկամուտների բաշխման կարգավորման առանցքային խնդիրների շարքում դիտարկում են նաև սոցիալական բևեռացման մեղմացումը, աղքատության նվազեցումը և սոցիալական արդարության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև դրամական եկամուտների և բնակչության ծախսերի փոխհարաբերությունները, քանի որ եկամտի իրական տնտեսական նշանակությունը մեծապես պայմանավորված է ապրանքների և ծառայությունների գների մակարդակով և տնային տնտեսությունների սպառողական հնարավորություններով։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել գնաճի, հարկային բեռի, սոցիալական տրանսֆերտների և աշխատավարձերի փոփոխությունների ազդեցությունը բնակչության իրական եկամուտների վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև պետական աջակցության հասցեականության խնդիրը, հատկապես այն ընտանիքների պարագայում, որոնց եկամուտների մի մասը դժվար է անմիջականորեն ստուգել՝ ինքնազբաղվածությունից, գյուղատնտեսությունից, ոչ ֆորմալ աշխատանքից կամ մասնավոր փոխանցումներից ստացվող մուտքերի պատճառով։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել բնակչության եկամուտների ձևավորման և վերաբաշխման ավելի արդյունավետ քաղաքականության մշակմանը, սոցիալական պաշտպանության հասցեականության բարձրացմանը, եկամուտների անհավասարության մեղմացմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմիններին, ֆինանսիստներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին և բնակչության եկամուտների ու սոցիալական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող ուսանողներին։

Физика

Աշխատությունը նվիրված է «օգիվի» երևույթի և Հայաստանի բնական ու երկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ «Օգիվ» հասկացությունը հատկապես կիրառվում է սառցադաշտային երկրաձևերի և սառցադաշտերի շարժման հետ կապված գոտիական կառուցվածքների նկարագրության համար, որոնք կարող են արտահայտվել սառույցի մակերևույթի վրա հաջորդական մուգ և բաց շերտերի կամ կամարաձև գոտիների ձևով։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է սառցադաշտերի շարժման, սեզոնային կուտակման և հալման գործընթացների, ինչպես նաև սառցադաշտային միջավայրի դինամիկայի հասկացման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննարկվել օգիվների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում սառցադաշտի մակերևույթում ձևավորվում են նմանատիպ գոտիներ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական բարձրավանդակի և Հայաստանի լեռնային շրջանների ուսումնասիրությունը, որտեղ բարձրադիր ռելիեֆը, կլիմայական պայմանները և նախկին սառցադաշտային գործընթացները ձևավորել են բազմազան երկրաձևաբանական համակարգեր։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի տարածքում սառցադաշտային երևույթների տարածմանը, հնագույն սառցապատումների հետքերին և դրանց ազդեցությանը լեռնային ռելիեֆի ձևավորման վրա։ Օգիվների ուսումնասիրությունը կարող է նաև դիտարկվել որպես սառցադաշտերի շարժման և դրանց անցյալի դինամիկայի վերականգնման հնարավոր գործիք։ Նման կառուցվածքների երկրաչափական առանձնահատկությունների, տարածական բաշխման և սեզոնային փոփոխությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել սառցադաշտային հոսքի ուղղությունն ու բնույթը և որոշ դեպքերում մոտավոր պատկերացում կազմել սառցադաշտային գործընթացների ժամանակագրության մասին։ Հայաստանի համատեքստում թեման կարող է կապվել նաև լեռնային կլիմայի, հիդրոլոգիական ռեսուրսների և սառցադաշտային ժառանգության ուսումնասիրության հետ, քանի որ բարձրադիր ձյան և սառույցի պաշարները կարևոր դեր են խաղում լեռնային գետերի սնուցման և ջրային ռեժիմի ձևավորման մեջ։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է ֆիզիկական երևույթի տեսական մեկնաբանությունը և դրա դրսևորումների ուսումնասիրությունը Հայաստանի բնական միջավայրում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, երկրաձևաբաններին, սառցադաշտաբաններին, աշխարհագրագետներին, կլիմայագետներին և Հայաստանի լեռնային բնական համակարգերի պատմական զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս օգիվների խնդիրը դիտարկել որպես սառցադաշտային գործընթացների ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն և այն կապել Հայաստանի լեռնային բնաշխարհի, երկրաբանական կառուցվածքի ու անցյալում տեղի ունեցած սառցադաշտային փոփոխությունների հետ։

Культура

Այս թեման վերաբերում է Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների աշխատանքի վերլուծությանը 1974 թվականին, որտեղ ուսումնասիրվում է գրադարանային համակարգի կազմակերպական կառուցվածքը, գործունեության արդյունավետությունը և հասարակական-մշակութային դերակատարությունը խորհրդային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են գրադարանների հիմնական գործառույթները՝ բնակչության գրաճանաչության բարձրացում, գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների իրականացում, ընթերցանության կազմակերպում և տեղեկատվական սպասարկման ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացվող միջոցառումների համակարգվածությունը քաղաքային միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքային ֆոնդերի համալրման աղբյուրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, գրադարանային աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածությանը և մեթոդական կենտրոնների դերակատարությանը համակարգի կառավարման մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև առկա խնդիրները՝ նյութատեխնիկական բազայի սահմանափակությունը, գրադարանային ֆոնդերի անհավասար բաշխումը, նոր հրատարակությունների ուշ հասանելիությունը և տեխնիկական միջոցների պակասը, որոնք ազդում էին ծառայությունների որակի վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև գրադարանների կարևորությունը որպես հասարակական տեղեկատվական և մշակութային կենտրոններ, որոնք նպաստում էին բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացմանը և գաղափարական աշխատանքի իրականացմանը խորհրդային հասարակությունում։