„Kriegsteilnehmer prahlten damit, dass sie Köpfe abschlagen würden“

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական հաղորդակցության մեջ իրադարձությունների լեզվական ներկայացման և դրանց իմաստաշարահյուսական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե իրական կամ ներկայացվող իրադարձություններն ինչպես են վերածվում լեզվական միավորների և ինչ միջոցներով են կառուցվում դրանց մասնակիցների, գործողությունների, պատճառների ու հետևանքների միջև հարաբերությունները։ Հետազոտության առանցքում իրադարձության՝ որպես լեզվաբանական և խոսութային միավորի ըմբռնումն է, ինչպես նաև դրա արտահայտման համար կիրառվող բառային, քերականական և շարահյուսական միջոցների փոխկապակցվածությունը։ Քննվում է, թե ինչպես են բայական կառույցները, գործողության տեսակները, ժամանակային ու պատճառահետևանքային հարաբերությունները, եղանակավորությունը և նախադասության մասնակիցների դերաբաշխումը ձևավորում իրադարձության լեզվական պատկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իմաստային դերերին՝ գործողություն կատարողի, գործողության ազդեցությունը կրողի, պատճառի, նպատակի, միջոցի, վայրի և ժամանակի արտահայտմանը։ Քաղաքական խոսույթում այդ ընտրությունները կարող են տարբեր կերպ շեշտադրել նույն իրադարձության առանձին բաղադրիչները, առաջին պլան մղել որոշ մասնակիցների կամ նվազեցնել մյուսների լեզվական տեսանելիությունը։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրվում են ակտիվ և կրավորական կառույցները, անվանականացումները, անդեմ ձևակերպումները և այլ շարահյուսական միջոցներ, որոնց ընտրությունը պայմանավորում է իրադարձության կառուցվածքային ներկայացումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բառային ընտրությանը, քանի որ տարբեր անվանումներ և բայական միավորներ կարող են նույն երևույթը դասակարգել տարբեր իմաստային շրջանակներում։ Քննվում է խոսողի կամ տեքստի հեղինակի վերաբերմունքի լեզվական արտահայտումը՝ հավաստիության աստիճանի, ենթադրության, անհրաժեշտության, հնարավորության և գնահատողականության միջոցների միջոցով։ Հետազոտության համար կարևոր է համատեքստի դերը, քանի որ առանձին նախադասության իմաստը քաղաքական հաղորդակցության մեջ հաճախ ամբողջանում է նախորդ և հաջորդ ասույթների, հաղորդակցական նպատակի և տվյալ խոսույթի ընդհանուր կառուցվածքի հետ հարաբերության մեջ։ Վերլուծության առարկա կարող են դառնալ քաղաքական ելույթները, պաշտոնական հայտարարությունները, հարցազրույցները, բանավեճերը և լրատվական-քաղաքական տեքստերը՝ դրանցում կիրառվող լեզվական կառուցվածքների համեմատության նպատակով։ Ուսումնասիրությունը չի սահմանափակվում միայն քերականական նկարագրությամբ, այլ կապում է շարահյուսական ձևը իմաստաբանության և գործաբանության հետ՝ ցույց տալով, թե լեզվական ընտրություններն ինչպես են մասնակցում իրադարձության որոշակի ներկայացման ձևավորմանը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական հասկանալու քաղաքական խոսույթի լեզվական կազմակերպումը, տեղեկատվության կառուցվածքային ներկայացման սկզբունքները և իրադարձությունների լեզվական հայեցակարգայնացման մեխանիզմները։

Литература

Գիրքը կապված է Նաթ Փինքերթոնի կերպարի հետ, որը հայտնի է դետեկտիվ և արկածային գրականության ավանդույթում։ Փինքերթոնի անունը կապվում է հետաքննությունների, հանցագործությունների բացահայտման, գաղտնիքների բացահայտման և վտանգավոր իրավիճակներում ճշմարտությունը գտնելու թեմաների հետ։ Այսպիսի գրականությունը սովորաբար կառուցվում է առեղծվածային դեպքերի, հետապնդումների, անսպասելի շրջադարձերի և հերոսների հնարամտության շուրջ՝ ընթերցողին ներգրավելով իրադարձությունների զարգացման և հանգուցալուծման ընթացքի մեջ։ Նման ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հանրամատչելի ընթերցանության մշակույթում՝ տարածելով դետեկտիվ պատմությունների, արկածային սյուժեների և անհատական հետախուզության թեմաները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն տպագիր գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված արտասահմանյան գրական կերպարի և հանրամատչելի ժանրերի ներկայացման օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, թարգմանական գրականությամբ, դետեկտիվ ժանրի զարգացմամբ և հայ ընթերցողական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Վայոց Ձորի տարածաշրջանում տարածված հայերենի տեղական խոսվածքների լեզվական առանձնահատկությունների և դրանց աշխարհագրական բաշխման համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր բնակավայրերի խոսքային տվյալների համադրությունն է, որի միջոցով բացահայտվում են հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և քերականական հատկանիշների տարածքային տարբերությունները։ Լեզվաաշխարհագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրելու առանձին խոսվածքները, այլև պարզելու որոշակի լեզվական երևույթների տարածման սահմանները, դրանց փոխադարձ կապերը և հարակից բարբառային միավորների հետ հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հնչյունական համակարգին՝ ձայնավորների ու բաղաձայնների արտասանական տարբերակներին, պատմական հնչյունափոխություններին և բնակավայրից բնակավայր հանդիպող տեղային առանձնահատկություններին։ Ձևաբանական մակարդակում կարող են ուսումնասիրվել հոլովման և խոնարհման ձևերը, դերանունների, բայերի ու անվանական խոսքի մասերի տեղական տարբերակները, իսկ բառապաշարային քննությունը հնարավորություն է տալիս արձանագրելու տվյալ տարածաշրջանին բնորոշ բառերը, իմաստային տարբերությունները և հնաբանությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է լեզվական երևույթների քարտեզագրումը, որի միջոցով հնարավոր է տեսանելի դարձնել առանձին հատկանիշների տարածական բաշխումը և սահմանել բարբառային տարբերակների միջև անցումային գոտիները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բնակչության պատմական տեղաշարժերի, հարևան տարածքների հետ հաղորդակցության և սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությանը տեղական խոսքի ձևավորման ու փոփոխության վրա։ Տարբեր սերունդների լեզվական տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև խոսվածքների պահպանվածության աստիճանը և գրական հայերենի ազդեցությամբ տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայերենի բարբառային բազմազանության փաստագրման համար, հատկապես այն պայմաններում, երբ հասարակական և ժողովրդագրական փոփոխությունները կարող են աստիճանաբար նվազեցնել տեղական լեզվական առանձնահատկությունների կիրառությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բարբառագիտության, լեզվաաշխարհագրության և պատմական լեզվաբանության մեթոդները՝ ներկայացնելով Վայոց Ձորի խոսվածքների տարածքային կառուցվածքն ու տեղը հայերենի բարբառային համակարգում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործազրկության նվազեցման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ աշխատաշուկայի ձևավորման, զբաղվածության պետական քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գործազրկության մակարդակի վրա ազդող տնտեսական, ժողովրդագրական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնների բացահայտումն է, ինչպես նաև դրա կրճատման արդյունավետ մեխանիզմների մշակումը։ ՀՀ աշխատաշուկայի կարևոր խնդիրներից են աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի անհամապատասխանությունը, տարածքային տարբերությունները, երիտասարդների և որոշ սոցիալական խմբերի աշխատանքի տեղավորման դժվարությունները, ինչպես նաև աշխատատեղերի վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության խնդիրները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գործազրկության կառուցվածքն ու դինամիկան, դրա պատճառները, գործազուրկների սոցիալ-ժողովրդագրական կազմը, մասնագիտական որակավորման և աշխատաշուկայի պահանջների անհամապատասխանությունը, ինչպես նաև երկարատև գործազրկության և աշխատանքային միգրացիայի հետ կապված երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածքային գործազրկությանը, երբ աշխատուժի առկա հմտությունները չեն համապատասխանում տնտեսության կողմից առաջարկվող աշխատատեղերի պահանջներին։ Այս խնդրի լուծման համար կարևոր նշանակություն ունեն մասնագիտական վերապատրաստումը, վերաորակավորումը, կրթության և աշխատաշուկայի կապի ամրապնդումը և գործատուների պահանջներին համապատասխան մարդկային կապիտալի զարգացումը։ ՀՀ զբաղվածության 2025–2031 թվականների ռազմավարական ծրագիրը նույնպես առաջնահերթ է համարում մրցունակ և զբաղունակ աշխատուժի ձևավորումը, բարձր արտադրողականությամբ աշխատատեղերի ընդլայնումը և աշխատուժի առաջարկի ու պահանջարկի անհամապատասխանությունների կրճատումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գործազրկության տարածքային առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով Երևան քաղաքի և մարզերի միջև տնտեսական ակտիվության, աշխատատեղերի քանակի, մասնագիտական հնարավորությունների և ենթակառուցվածքների տարբերությունները։ Կարևոր ուղղություն է երիտասարդների, կանանց, երկար ժամանակ աշխատանք չունեցող անձանց, հաշմանդամություն ունեցող անձանց և աշխատաշուկայում այլ առումով խոցելի խմբերի զբաղվածության խթանումը։ Ժամանակակից պետական քաղաքականության շրջանակում նախատեսվում են նաև նպատակային միջոցառումներ, օրինակ՝ 63 տարեկանից բարձր անձանց և հաշմանդամություն ունեցող անձանց աշխատանքի տեղավորման դեպքում գործատուների համար աջակցության մեխանիզմներ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, ներդրումների խթանման և մարզային տնտեսական ակտիվության բարձրացման հնարավորությունները՝ որպես գործազրկության նվազեցման անուղղակի, բայց երկարաժամկետ արդյունավետ միջոցներ։ Միաժամանակ կարևոր է պետական զբաղվածության ծառայությունների արդյունավետության բարձրացումը՝ աշխատանքի որոնողների և գործատուների միջև կապի բարելավման, թափուր աշխատատեղերի վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության և անհատականացված խորհրդատվության միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությամբ զբաղվածության պետական քաղաքականության նպատակներից է կայուն զբաղվածության ապահովման պայմանների ստեղծումը, ինչպես նաև աշխատուժի պահանջարկի և առաջարկի արդյունավետ համադրումը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ գործազրկության նվազեցման արդյունավետ քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ նպաստել բնակչության եկամուտների աճին, աղքատության կրճատմանը, մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործմանը, սոցիալական ներառմանը և երկրի տնտեսական ներուժի ընդլայնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը գործազրկությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես աշխատատեղերի պակասի, այլև աշխատաշուկայի կառուցվածքային անհավասարակշռությունների հետևանք՝ ընդգծելով կրթության և աշխատանքի շուկայի համապատասխանեցման, նոր և բարձր արտադրողականությամբ աշխատատեղերի ստեղծման, մասնագիտական վերապատրաստման, ձեռնարկատիրության խթանման և զբաղվածության պետական աջակցության համակարգի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։

Лингвистика

Լեզվաբանական և տերմինաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենի իրավագիտական մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման, զարգացման և գործածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իրավական հասկացություններ արտահայտող բառերի ու բառակապակցությունների ծագումը, իմաստային կառուցվածքը, բառակազմական առանձնահատկությունները և գործառությունը մասնագիտական հաղորդակցության տարբեր ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաբանական եզրույթների դասակարգմանը, դրանց իմաստային ճշգրտությանը, միանշանակության ապահովմանը և գրական լեզվի նորմերին համապատասխան կիրառությանը։ Վերլուծվում են բնիկ և փոխառյալ եզրույթների փոխհարաբերությունները, օտարալեզու իրավական հասկացությունների հայերեն համարժեքների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև տերմինաբանական համակարգի համալրման և կանոնակարգման խնդիրները։ Քննարկվում են նաև օրենսդրական փաստաթղթերում, դատավարական նյութերում և իրավագիտական գրականության մեջ մասնագիտական բառապաշարի կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավական լեզվի զարգացման հիմնական միտումները և մասնագիտական եզրույթների միասնականացման նշանակությունը իրավական հաղորդակցության հստակության ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանության, տերմինագիտության, իրավագիտության, իրավական թարգմանության և մասնագիտական բառարանագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է հարթ երկրաչափության պայմաններում Բոլցմանի հավասարման որոշ ոչ գծային և գծայնացված մոդելային տարբերակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մոլեկուլային և մասնիկային համակարգերի վիճակի նկարագրությունը՝ հաշվի առնելով բաշխման ֆունկցիայի տարածաժամանակային փոփոխությունները և համակարգում ընթացող միկրոսկոպիկ փոխազդեցությունների ազդեցությունը։ Քննության են առնվում Բոլցմանի հավասարման մոդելային ձևակերպումները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գծայնացման հնարավորությունները և համապատասխան մաթեմատիկական խնդիրների լուծման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարթ երկրաչափական մոդելներին, որոնք հնարավորություն են տալիս պարզեցնել բարդ ֆիզիկական համակարգերի նկարագրությունը և միաժամանակ պահպանել դրանց հիմնական դինամիկական հատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հավասարումների ոչ գծային անդամների դերը, դրանց ազդեցությունը լուծումների վարքի, կայունության և ասիմպտոտիկ հատկությունների վրա, ինչպես նաև ոչ գծային մոդելների և դրանց գծային մոտարկումների միջև կապը։ Վերլուծվում են նաև համապատասխան սահմանային և սկզբնական պայմաններով խնդիրների ձևակերպման առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության ու միակության հարցերը և մոդելների ֆիզիկական մեկնաբանությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է վիճակագրական մեխանիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների ավելի խոր ըմբռնման համար, քանի որ Բոլցմանի տիպի հավասարումները հնարավորություն են տալիս միկրոսկոպիկ մակարդակի շարժընթացները կապել մակրոսկոպիկ դիտարկվող երևույթների հետ։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գազերի դինամիկայի, կինետիկ տեսության, տրանսպորտային երևույթների և բարդ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման ուսումնասիրություններում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների, կիրառական մաթեմատիկայի, վիճակագրական մեխանիկայի և կինետիկ տեսության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։